туохт.
1. Кэдэччи туттан чэпчэкитик хамсанан эмискэ өрө көтөн ыл. ☉ Легко, быстро вскочить, подняться, чуть выгнув спину
[Иза] дэгэс гынан ойон турбута, кылгас былааччыйатын көннөрүнэн имигэстик нусхалдьыйан ылбыта. П. Аввакумов
[Олег] үөрэн, холкутуйан, атыттан, бэлисипиэттэн түһэрдии, чэпчэкитик дэгэс гынан түстэ. Н. Габышев
Сыыр тахсыыта кэлбитигэр каюр наартаттан дэгэс гынан түһэ охсор. ДФС КК
Аан модьоҕотун бэрт үөрүйэхтик дэгэс гына атыллаан, үҥкүүлээри гыммыт курдук, атаҕын төбөтүгэр чэпчэкитик үктэнэн, Аанча киирэн кэллэ. «ХС»
2. (Илиигин) кыратык күөрэс гыннар. ☉ Коротко взмахнуть вверх рукой
[Софья] ноталары арыйбыта, хаҥас илиитинэн дэгэс гынан, клавишалары охсубута. М. Горькай (тылб.)
△ Сылбырҕатык хамсанан түргэнник хаба тардан ыл. ☉ Ловко и быстро, без лишних движений схватить что-л., взмахнув вверх рукой
Дарыбыан бэрэбинэҕэ батары охсуллан турар сып-сытыы сүгэтин дэгэс гыннаран, сулбу тардан ылбыта. Далан
Элиэ Сааба, сиргэ мүччү туппут бэрдээҥкитин дэгэс гынан ылаат, кыыл баһын туһаайан, бэрдээҥкитин чыыбыһын тардан кэбистэ. Л. Попов
Уол эрчимнээхтик ойон тураат, чаанньыгын тутааҕын үтүлүктээх хаҥас илиитинэн дэгэс гына харбаат, түннүк аннынааҕы остуолугар дьулуруйда. «ЭК»
3. Тугу эмэ чэпчэкитик көтөҕөн күөрэс гыннар. ☉ Легко, без натуги поднять что-л. вверх
Тохороон Баһылай дабыкыччыйан кэлэн Чуркины көтөҕөн дэгэс гыннаран өрө аста. Амма Аччыгыйа