публичное управление

ведение муниципального хозяйства

опосредованное управление

и. д. от салай =.

управление государственной и муниципальнай собственностью

1) руководить, управлять, править; үлэни салай = руководить работой; куруһуогу салай = руководить кружком; салайар састаап руководящий состав; салайар үлэ руководящая работа; салайар органнар руководящие органы; 2) прям., перен. направлять кого-что-л.; управлять, править кем-чем-л.; оҥочону уҥуоргу биэрэккэ салай = направить лодку к противоположному берегу; аты салай = управлять, править лошадью; дьыаланы атын инстанцияҕа салай = направить дело в другую инстанцию.

1. салай диэнтэн хай. аата. Көтөр аппарааты салайыы. Кэлэктииби салайыы
   □ М.К
   Аммосов …… кыһыл армыайастары бэлиитикэ өттүнэн иитиигэ, бойобуой операциялары ыытыыны салайыыга быһаччы кыттыбыта. П. Филиппов
2. тыл үөр. Этиигэ баһылыыр тыл баһылатар тылы сөптөөх ойоҕос түһүккэ туруоран ситимнэһиитэ. ☉ Управление (падежное)
   Баһылатар ситимнэр түөрт араастаахтар: сөпсөһүү, салайыы, сыстыы, тардыы. ЧМА СТСАКҮө

туохт.
1. Тугу эмэ нөҥүө туораа, уҥуордаа. ☉ Переходить, переваливать через что-л. Аны туран эһэ самантан кыраман ыраах, Майда өрүһү туораан, туруору таас хайаны дабайан, халыҥ тыалаах, дьуоҕа маардаах Тамааты үрэҕи нөҥүөлээн балааккаларыгар суоллаан тиийбит. «ХС»
Сырыы бөҕөнү сылдьымахтаабыт көрү ҥнээх «МАЗ» тохтоло суох курулатан, тоҕойдортон-тоҕойдору нөҥүөлээн бөһүөлэктэн ыраатан истэ. «ХС»
2. көсп. Туох эм э ы ара ха ны, эр эйи т уораа, аас. ☉ Преодолевать какие-л. трудности, невзгоды, справляться с чем-л.
Кини суруктара, тэлэгирээмэлэрэ хаайыы халыҥ эркинин нөҥүөлээн Россия, Сибиир муннуктарыгар баар табаарыстарыгар тиийэрэ. П. Филиппов
Кыайыыга тиийэр суол бүтүн к экк э кыргыһыылары нөҥүөлээн ааспыта. «Кыым»
Сыллары, буомнары нөҥүөлээн Саас танныҥ алта уон төгүрүк. Чэчир-72
3. кэпс. Таска тахсан көһүн, быган таҕыс. ☉ Высовываться, торчать откуда-л. Ырбаахытын саҕата кууркатын нөҥүөлээбит
 Туус маҥан сорочкатын саҕата холкутатыллыбыт, к э т и т к ыһы л хаалтыһа халаатын нөҥүөлээбит. Г. Угаров

туохт.
1. Көлөнү эбэтэр тугу эмэ суолун булларан хаамтар, ыыт. ☉ Направлять движение кого-чего-л., править, управлять кем-чем-л. (напр., транспортным средством). Аты буоһалаан салай. Оҥочону салай. Хайыһаргын салай
□ Мотуору салайан иһэр нуучча аҕам киһитэ соломо сэлээппэтин Баанчалаахха өрө уунна. Л. Попов
Кырдьык даҕаны, Мойот ыттары салайарга кыайан үөрэммэтэҕэ. Т. Сметанин
2. Тугу эмэ оҥорорго, олоххо киллэрэргэ дьону, киһини баһылаан үлэлэт. ☉ Направлять чью-л. деятельность, быть во главе чего-л., руководить чем-л.. Куруһуогу салай
□ Яков Андреев агрономическай дьаһаллары олоххо киллэриини олус кыһамньытын ууран салайда. М. Доҕордуурап
Олох булгуччу уларыйыа. Тойот-хотут былааһа сууллуо. Былааһы кыра-дьадаҥы дьон бэйэбит салайыахпыт. Күндэ
△ Киһини туохха эмэ көҕүлээ, интэриэһин, дьарыгын хайа эмэ диэки хайыһыннара сатаа. ☉ Направлять чьи-л. интересы на что-л., заинтересовывать кого-л. чем-л.
Арай аҕата эрэ оргууй, сыыйа уолун архитектура диэки салайа сатыыра. Н. Лугинов
3. Тугу эмэ бэйэҥ оннугар атын киһиэхэ эбэтэр ханна эмэ бэрдэр. ☉ Уступать, передавать свою долю в чём-л. другому человеку. Өлүүгүн киһиэхэ салай
4. поэт. Оҥор, олохтоо (туох эмэ үчүгэйи). ☉ Создавать, основывать (что-л. доброе)
Солун сокуону булан, Дьолбутун тупсарыаҕыҥ, Атын дьаһалы арыйан, Саргыбытын салайыаҕыҥ диэн …… Ыраахтааҕы дьону ылаттаан кэбистилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Дьадаҥыбыт, ортобут Саргыларын салайар Дьаһаллары ылыаҕыҥ! Оһуохайдыыр оһуохай! Эллэй. «Ити кимий?» — диэбитим, — Абырал аанын аспыт, Айылгы баһын салайбыт …… Аанныыр дойдум Аналлаах иччитэ Аан Дархан айыыһыт диэн, Сол бэйэтэ эбит дуу! Саха фольк.
ср. бур. зала ‘выправлять, выпрямить’

v. to manage, direct, lead, run; салайааччы n. manager, director, leader; салалта n. government