грызть, обгрызать; глодать, обгладывать; уҥуоҕу кир = обгрызть кость.

туохт. Тугу эмэ кыра-кыралаан кээрэтэн ыстаа, кэрбээ (илин тиистэргинэн). ☉ Грызть, обгрызать что-л. понемногу (передними зубами)
Биһиги ампаарбытыгар кутуйах үгүс, ону-маны тэһитэ кэбийэн эрэйдииллэр. Далан
Аттыгар моҕотой сыбдьыгыраан кэлэн …… икки кэлин атаҕынан туран баран, курдургуу-курдургуу тугу эрэ кэбийэн омугулдьуйбута. Амма Аччыгыйа
Уһун суол устатыгар Лэппиэскэбин кэбийэбин, Умнуллубат оҕо сааспар Умсаахтаан эргиллэбин. «ХС»
△ Хат-хат өр ыстаа (сүөһү туһунан). ☉ Долго жевать, пережевывать что-л. (о животном)
Оҕонньор тапталлаах «Өрүөстээҕэ» үөт быыһыгар саһан, ээр-сэмээр оту кэбийэн сыҥааҕа энньэҥнии турар эбит. Л. Попов
Биэлэр тыбыыра-тыбыыра оту кирдиргэччи кэбийэллэр. В. Протодьяконов
Сыалай биир көтөҕү [сибэккини] үргээбит, онто илдьириһэн түһэн мөкүлэрин ньии, таҥасчыт тамыйах кэбийбитигэр дылы буоланнар. В. Гаврильева
ср. др.-тюрк. кев ‘грызть, жевать’

туохт.
1. Тиискинэн кирэн быһыта ыстаа, кэбий. ☉ Грызть, обгрызать
Оҕонньорбут сыарҕатыттан түһэн, төрдүн кутуйах кэрбээбит сабыссаҥа кыл көнтөһүнэн атын сэргэҕэ туомтуу тардан баайан кэбистэ. Суорун Омоллоон
Муссерен …… чыычаах кынатын саҕа туора барбыт бытыктарын тылынан салбаан айаҕар киллэрэн быһыта кэрбии турар этэ. Эрилик Эристиин. Хандыы сөмүйэтин тыҥыраҕын кэрбээтэ. А. Федоров
2. көсп. Дьон үбүн-аһын, уопсастыбаннай баайы хорон сиэ. ☉ Расхищать чужое, общественное имущество, богатство
[Чокуурап:] Итинник дьон холкуоһу кэрбээн сии олорбуттар. С. Ефремов
Норуот өстөөхтөрө үөскээбиттэр, ньуура суох кэрбээбиттэр. С. Васильев
3. көсп. Быһа аал, эрэйдээ (хол., санаа-оноо, ыарыы). ☉ Терзать, мучить, тревожить (напр., о мыслях, чувствах, болезнях)
Күнүстэри-түүннэри эмэр, кэрбиир санаа-оноо сүгэһэрэ, муҥа-соро бүттэ. Софр. Данилов. Бэйэҥ билэҕин, тимири дьэбин сиирин, киһини санаа кэрбиирин… М. Доҕордуурап. Сөтөл ыарыы быһа кэрбээбит, тыынын бопторор, сүрэҕэ да мөлтөөбүт. А. АлданСеменов (тылб.)
4. кэпс., сөбүлээб. Була сатаан, арахпакка саҥар, мөх-эт, сэмэлээ. ☉ Постоянно придираться к кому-л., упрекать, попрекать, пилить, грызть
Аны, эн кэрбиириҥ итэҕэс буолла дуо? Н. Неустроев
Бэйэ, киһини бултуур, кэрбиир диэн сүрдээх суол. Биһиги оннук эрэ буолбатарбыт сөп этэ. Суорун Омоллоон
Юлия диэн кини тастыҥ убайын кэргэнэ этэ, кини сылтах була-була Артуру быһа кэрбээн тахсар үгэстээҕэ. Э. Войнич (тылб.)
♦ Бэлэми кэрбээ — туһалаах үлэҕэ кыттыбакка, уопсастыбаттан аҥаардастыы ылан аһаа. ☉ Пользоваться общественным имуществом, какими-л. благами без затрат собственного труда, усилий, жить на готовеньком
Үйэлэргэ чиэһинэйдэринэн биллибит өбүгэлэрбит үтүө ааттарын, Үспүкүлээннээн, бэлэми кэрбээн, Өлбөөдүтэр буоллахпытына, — Бокуйар икки атахпыт Бороҥ өлүү буоллун! Р. Баҕатаайыскай
Бэрээдэги кэһэр «мэниги», Бэлэми кэрбиир бэдиги …… Омсоҕолуу бул, тоҥсуй, Оройдорун чуо дуксуй! М. Соров
Уопсастыба бэлэми кэрбиир араҥаларын суох оҥорор сыалтан бары бүттүүн үлэлиир эбээһинэс олохтонор. ПА. Кэтэҕиттэн кэрбээ — кистээн, биллибэтинэн-көстүбэтинэн сылдьан кимиэхэ эмэ куһаҕаны оҥор. ☉ Вредить кому-л. исподтишка
Ыы муруҥҥа, сүүс сүүскэ киирсибэт, кистээн, кэтэхтэн кэрбиир күтүр илиитигэр киирэн биэрдим. Н. Габышев. Моонньун кэрбээ — бэйэҥ үлэлээбэккэ атын киһи көлөһүнүгэр олор. ☉ соотв. сидеть на шее у кого-л.
Оччоҕо [баттыгас саҕана] баай аймах, атыыһыт Кыраны моонньуттан кэрбиирэ. Эрилик Эристиин
Маннык [сатирическай] ырыалар былыргы уопсастыба «үтүөлэрэ» ааттаахтара туора дьон моонньун кэрбии олороллорун …… көрдөрөллөр. «ХС»
ср. эвен. кергадаай, кэвриидээй ‘грызть’