сов. разг. үлүй, үлүт, иһэлит.
Русский → Якутский
обморозиться
Еще переводы:
обморожение (Русский → Якутский)
с. 1. (по гл. обморозить) тоҥоруу, үлүтүү; 2. (по гл. обморозиться) үлүйүү, үлүтүү; 3. мед. үлүтүү; обморожение первой степени бастакы степеннээх үлүтүү.
иһэлий (Якутский → Якутский)
туохт. Тымныыттан үлүйэн маҥхайа иһэн, дарбайан таҕыс (киһи этин, үксүгэр иэдэһин туһунан). ☉ Обморозиться (чаще всего о щеках)
Тоҥорум. Тоҕо тоҥмот буолуохпунуй! Хата, ол барыта халымыр этэ, илииматаҕым иһэлийбитин да иһин ааһан, оһон иһэрэ. А. Сыромятникова
Тоҥмут киһини хаарынан аалан иһэлийбит этин ириэрбиттэр. И. Бочкарев. Мин ийэм иһэлийэ тоҥмут илиибин бобута тутатута уоһугар даҕайан сып-сылааһынан тыынан сылытааччы. В. Сыромятников
Олег иэдэһэ иһэлийэн хаалбыт этэ. А. Фадеев (тылб.)
үлүй (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Тымныыттан улаханнык тоҥ. ☉ Мёрзнуть, коченеть на сильном морозе
Кыһын буоллаҕына дэлби үлүйэр үһү, онон тахсыһан, ол оҕонньорго эмээхсинин сирдээн кыстаабыт. Эрилик Эристиин
Атаас, ааҥҥын аһа тарт, Буурҕа баттаан үлүйдүм. А. Абаҕыыныскай
[Өкүүчэ] Таас Дьааҥы ырҕа баайдарыгар Таҥас сууйан аһаабыта, Дьыбардаах, тымныы уорааннарыгар Дьагдайан, үлүйэн улааппыта. С. Васильев
△ Этиҥ ханнык эмэ өттө улаханнык эмсэҕэлиир гына тоҥ. ☉ Повредить (часть тела) морозом, обморозиться
Үлүйбүт тарбахтара аһыйарын бобо тута сатыы-сатыы, Бүөтүр кэнниттэн хааман истэ. Эрилик Эристиин
Дуунньа аҥаар атаҕын үс тарбаҕа үлүйэн, сытыйбыт хортуоска курдук харааран-харааран баран, ууллан түһэн хаалбыттар диэни урут истибитим. С. Маисов
Кини тарбахтарын төбөлөрө, кулгаахтара үлүйбүттэр. И. Бочкарёв
2. Тымныыга, хаһыҥҥа оҕустаран, кэҕин, ас биэримэ (хол., оҕуруот аһа, бурдук). ☉ Быть прихваченным морозом, подморозиться (напр., об огородных растениях, злаках)
[Таня:] Бурдук манна үүнүөн сатаммат. Үлүйүөн эрэ сөп. Л. Попов
Саатар сис тыаҕа, кырдалга сир аһа Сибэккилээн иһэн үлүйэн бүттэ. И. Егоров
Хомуур саҕана хортуоппуй ардыгар үлүйэр. ПВА ССССБ
ср. др.-тюрк., тюрк үши, үзү ‘мёрзнуть, коченеть; цепенеть (от холода)’