несов. см. обновить(ся).
Русский → Якутский
обновлять(ся)
Еще переводы:
бөхсүй= (Якутский → Русский)
ремонтировать, обновлять.
тупеарын= (Якутский → Русский)
возвр. от тупсар = 2 улучшать, обновлять что-л. (себе, у себя); кыыс суһуоҕун тупсарынна девушка убрала свой косы. тупсус= совм.-взаимн. от тупсар = 1 мириться друг с другом.
тупсар= (Якутский → Русский)
1) мирить, примирять кого-л. с кем-л., 2) улучшать; обновлять; сүөһү боруодатын тупсар = улучшить породу скота; оҥорон таһаарыы хаачыстыбатын тупсар = повысить качество выпускаемой продукции; концерт программатын тупсарыахха = обновить программу концерта.
саҥарт= (Якутский → Русский)
I побуд. от саҥар =; миигин саҥардаҕыт дуу , суох дуу ? позволите мне говорить или нет?; дадите мне сказать или нет?
II обновлять; театр быйыл репертуарын саҥардыбыт в этом году театр обновил свой репертуар; саҥардан оҥоруу реконструкция.
нарылаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Кыһан, чочуйан туох эмэ оҥоһук уранын, нарынын ситэрэн биэр. ☉ Придавать изящество чему-л., обтачивать, обстругивать, шлифовать что-л. Чыычаахтар …… иккиэн сымнаҕас оту, чөҥөчөккө, күрүөҕэ иилил либит түүнү тастылар
Уйаны нарылаан тутааччы Тэкэлик буолла. П. Тобуруокап
Бэркэ кичэйэн кыһанан-мүһэнэн туран, нарылаан оҥорбут сэптэрэ быһыылаах. АаНА СТСКТ
Эрийэ хаппыт хаптаһыны нарылыы сатаан Стёпа санна бүгүллэҥнии турар. С. Федотов
2. Салгыы ситэрэн, тупсаран биэр. ☉ Обновлять, дополнять, уточнять, улучшать, совершенствовать что-л. (напр., произведение)
Түгэн суоҕа нарылыыр, уустуктуур, Түү ньуолах тыллары этэр. Баал Хабырыыс. Атаарбыт үрүҥ түүннэрбит Бүгүн миэхэ ыалдьыттаан, Ырыа тыллара буолтарын Нарылаан эйиэхэ ыытабын. Кутаа т.
тупсар (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Ким, туох эмэ көстүүтүн тупсаҕай, үчүгэй, кэрэ оҥор, киэргэт. ☉ Придавать кому-чему-л. красивый вид, наводить красоту, украшать
[Харыйаны] араас өҥнөөх, дьиримнэһэ турар уоттарынан симээбиттэрэ түүҥҥү болуоссаты олус тупсарар. Н. Лугинов
2. Саҥатыгар, чөлүгэр түһэр, чочуй. ☉ Совершенствовать, улучшать, обновлять что-л. Эргэ мотуору төһө да тупсарбыт иһин, саҥа кыаҕар тиийбэтэ чахчы. «ХС»
3. Ханнык эмэ үүнээйинэн аһы минньит, тумалаа, үчүгэй амтаннаах оҥор. ☉ Приправить, облагородить каким-л. пряным растением еду, пищу
Васко де Гама мотуруостарыгар биэрэккэ тахсан аһы тупсарар үүнээйилэри атыылаһарга бирикээстээбитэ. АЕВ ОҮИ
саҥарт (Якутский → Якутский)
I
1.
саҥар диэнтэн дьаһ. туһ. Саҥарбаты саҥардыам, Тоҥмуту ириэриэм, Токуру көннөрүөм. А. Софронов
Кыргыттар мөрөйдөөн, күлэн-салан Кирилэни саҥарпатылар. Н. Заболоцкай
2. көсп. Атын омук суруйааччытын айымньытын тылбаастаан таһаар. ☉ Дать возможность заговорить на другом языке (перевести и издать произведения иноязычных писателей)
Семён Данилов Россия, Кавказ, Украина, Узбекистан, Латвия, Бурятия уо. д. а. сирдэргэ олохтоох бэйиэттэр айымньыларын сахалыы саҥардыбыта. Д. Васильева
II
туохт. Тугу эмэ сэлбийэн эбэтэр тупсаран саҥатытан оҥор. ☉ Ремонтируя или частично переделывая, придавать чему-л. новизну, обновлять, освежать что-л. Быйыл саас элбэх эргэ дьиэни саҥардан уонна саҥа дьиэлэри тутуохпут. М. Доҕордуурап
Аада бүгүн олуһун оҥостуммут, …… тыҥыраҕын лааҕын саҥардыбыт, хааһын хараардынан хаймыылаабыт, пуударанан сирэйин туналыччы туртатыммыт. В. Протодьяконов
Бу тэрилтэлэри саҥардан сэбилээһини түргэтэтэри …… хааччыйарга. «Кыым»