несов. см. обучить(ся).

сов. 1. кого (обучить заново) хат үөрэт; 2. что (выучить снова) саҥалыы үөрэт; 3. кого (всех, многих) үерэтэлээ.

учить, обучать, приобщать, приохотить кого-л. к чему-л.; натаскивать; булка уһуй = обучить кого-л. охотничьему ремеслу.

с. 1. (по гл. обучить) үөрэтии, үөрэхтээһин; бесплатное обучение босхоүөрэ-тии; обязательное обучение булгуччу үөрэхтээһин; 2. (по гл. обучиться) үөрэнии; заочное обучение кэтэхтэн үөрэнии.

сов. разг. 1. кого (обучить) үөрэтэ түс; его надо немного подучить кинини кыратык үөрэтэ түһүөххэ наада; 2. что (выучить получше) үчүгэйдик үөрэт; подучить стихотворение хоһоону үчүгэйдик үөрэт; 3. кого (подговорить) кик, кигэн биэр.

1) учить, обучать; булка үөрэт = приучать к охоте; 2) учить, изучать; уруогу үөрэт = учить уроки; омук тылын үөрэт = изучать иностранный язык; уус идэтигэр үөрэт = обучить кузнечному ремеслу; 3) изучать, исследовать; былыргы суруктары үөрэт = изучать древние письмена.

сов. 1. что (к использованию) бэлэмнээ (тугу эмэ бэлэм гын); приготовить постель утуйар таҥаһы бэлэмнээ, орону бэлэмнээ; 2. кого-что (обучить) бэлэмнээ; 3. что (состряпать) бэлэмнээ (эбиэти); 4. кого (к восприятию чего-л.) бэлэмнээ, таайтара эт, сэрэт; 5. что (изготовить) бэлэмнээ, оҥор; приготовить лекарство эмтэ бэлэмнээ.

I
туохт.
1. Кими эмэ туох эмэ үлэ эбэтэр өй-санаа мындырын барытын сатыыр, баһылыыр гына иитэнүөрэтэн таһаар. ☉ Обучить чему-л., приобщить, приохотить к чему-л. кого-л.
Баһылай оҕонньор булт бөҕөнү сууһаран, ити удьуор идэтигэр улахан уолун Маппыйы уһуйбута. П. Аввакумов
Дьон үтүө быһыыта үчүгэйгэ уһуйар, дьон мөлтөх быһыыта куһаҕантан тэйитэр. И. Сосин
2. Тугу эмэ сатыырга, туох эмэ үөрүйэххэ үөрэт (хол., кыылы). ☉ Приучать кого-л. к чему-л. (напр., животных к выполнению определённых действий), дрессировать
Ханна эрэ суор обургу, номнуо оҕолорун көтүтэн, уһуйан хооҕургуур. Болот Боотур
Уҥуоргу куулаҕа оҕолорун уһуйан, ийэ суор үрүт-үөһэ кыламмахтыыр. В. Титов
ср. др.-тюрк. йушыл ‘приобрести навыки, наловчиться’
II
туохт. Кыратык хайа бар, хайдаары гыммыт суоллан. ☉ Дать трещину, иметь трещину
Алтан суунар иһит анныгар биир да сиринэн уһуйбатах лаахтаах ыраас таас турар. Эрилик Эристиин
Саа маһа уһуйдаҕына, чараас туоһунан эрийэн хам туттараллара. НБФ МУу СОБ. [Сулугас:] Хата, туурата барбыт, пахай, манан төрүт да уһуйан сылдьар эбит дии. «Чолбон»
ср. тюрк. осул ‘растрескиваться’