ждать, ожидать; өр көһүттүм я ждал долго.

ждать, ожидать, поджидать; күүтэргэ күн уһун погов. ожидающему день долог; ср. күүппэлээ =.

I смотреть с жадностью (на пищу); ожидать подачки; ыт эҥэйэн турар собака ожидает подачки.
II широко раскидываться, простираться (о местности).

1) ожидать кого-л. несколько раз; ждать долго, порядочно; 2) ждать немного, некоторое время; күүппэлээн баран барда он ушёл, немного подождав; ср. күүт =.

1) ожидать, поджидать; выжидать; кэтэһэн-кэтэһэн кэлтэгэй буолбут погов. от ожидания он окривел; чуумпуралларын кэтэһэн баран, эттэ ... он дождался тишины и сказал ...; 2) подкарауливать, подстерегать; выжидать; түүн аайы кус кэтэһэр он каждую ночь подстерегает уток; ср. кэтээ =.

1. конь, лошадь; үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах посл. доброму коню достаточно одного удара плётью, у хорошего человека одно (неизменное) слово; эттээх ат эрэмньилээх йогов, откормленный конь надёжен; 2. кастрированный, холощёный; ат оҕус вол; ат оҕуһу уоһахтаабыкка дылы погов. всё равно, что от вола ожидать молозива # ат буол = см. аттаа = 112; кус быһый , ат бөҕө сильный, ловкий.

туохт. Ханна эмэ сылдьан соҕотохсуйа санаама, чуҥкуйума. ☉ Не скучать, не чувствовать себя одиноким
Кириһээн соҕотоҕун хаалан баран, тэһийбэккэ, аттынан ааспыт киһиттэн барытыттан ону-маны ыйыталаһар. Амма Аччыгыйа
Маайа улаатан истэҕин ахсын соҕотохсуйан, дьиэтигэр улам тэһийбэт буолан барбыта. Н. Якутскай
Сэттэ уончатыгар куоракка биир хостоох кыбартыыра ылан биэрбиттэрэ, онно тэһийэн олорботоҕо. ПНИ АДХ
ср. монг. тэсэх ‘терпеть, сносить; переносить, выносить’, тюрк. тэз, төз ‘терпеть, ожидать’

I
туохт.
1. Ким, туох эмэ баар буоларын, кэлэрин кэтэс. ☉ Ожидать кого-что-л.
Тохтобулга көһүтэн турбут дьон трамвай диэки саба сырыстылар. Амма Аччыгыйа
Миигин улуу дьыалалар Көһүтэллэр, көһүтэллэр Тоҕус аартык тоҕойугар, Сэттэ аартык түмүгэр. И. Гоголев
Дьыл-хонук аастар ааһан иһэр эбээт, эйигин көһүппэт. Амма Аччыгыйа
Үчүгэй! — диэтилэр, — тиийэн кэлбиккит. Үлэ эһигини көһүтэр. С. Данилов
2. Үргэн ыраахтан куоппат, тэһииргээбэт буол, булчуту чугаһат (булт, ордук кыыл, куобах эҥин туһунан). ☉ Близко подпускать охотника (напр., с подветренной стороны — о зверях)
Бүгүн былыттаах, тыала суох, куобах көһүтэр күнэ. — Булдунан оҕо оонньоотоҕуна, булт көһүппэт буолар үһү. Амма Аччыгыйа
♦ Көһүппүт курдук — туох эрэ буолуохтааҕын сэрэйбит, билбит курдук. ☉ Как и следовало ожидать. Барыта көһүппүт курдук буолла. Көһүтэрбэр көхсүм көһүйдэ (күүгэнэ баранна, кыараата) — олус уһуннук күүттүм диэн муҥатыйар олук. ☉ От ожидания спина занемела (сузилась, засохла — речевая и фольк. формула-сетование о томительном ожидании)
Ахтар айыыһыппыт Анаабыта буолуо диэммин, Көһүтэрбэр Көхсүм кыараата. П. Ойуунускай
Күтүөт кэлиэ диэммин, көһүтэрбэр көхсүм көһүйдэ. Н. Туобулаахап
◊ Көһүтэр саала — баксаалларга айаннааччылар тырааныспары күүтэр, сынньанар киэҥ хосторо. ☉ Зал ожидания
Киэҥ-куоҥ көһүтэр саалалаах баксаал таас дьиэтэ, онтон аҕыйах хаамыы сиргэ остолобуой бааллар. «Кыым»
др.-тюрк. күзет
II
көһүй 1 диэнтэн дьаһ
туһ. Кыһыҥҥы уһун күнү быһа суоруна тутааҕар ытыскын чэрдитэн, көхсүгүн көһүтүөҥ. С. Федотов

туохт.
1. Ким, туох эмэ кэлэрин көһүт, кэтэс. ☉ Находиться в ожидании кого-чего-л., ждать
Бу киэһэ [Чүөчээскилээх] аҕалара кэлэн биэрбэтэ. Дьоно күүтэ сатаан бараннар, күөстэрин хотордулар. Суорун Омоллоон
Дьиэбитигэр кэлбиппит — дьоммут астарын тардан баран, биһигини күүтэн олороллоро. Далан
Никита билигин кэлиэ. Кыратык күүтэ түс. Н. Лугинов
2. Туох эмэ буолуохтааҕын, туох эрэ саҥаны, сонуну кэтэс. ☉ Ждать, ожидать чего-л. от кого-чего-л., предпологать, что что-л. произойдет, случится
[Мотя:] Мин туох эрэ олус дьиктини күүппүтүм. [Оксана:] Бу олус дьикти буолбатах үһү дуо? И. Гоголев
Дьэллик инньэ дии санаан, моонньоҕоттортон улаханы күүппүтэ. Н. Заболоцкай
Кыра бөһүөлэккэ …… туох баар саҥа сонуну кыһынын ити соҕотох суолтан күүтэҕин. Н. Габышев
3. Инникитин, кэлэр өттүгэр буол, буолан хаал (олоххо буолуохтаах туох эмэ биллибэти этэргэ). ☉ Предстоять, ожидаться (о чем-л. неизвестном, что может жизнь преподнести)
Бүгүн, сарсын кими туох күүтэрин Ким этиэй?! С. Данилов
Иннибэр миигин туох күүтэр? Хайдах олоробун? Н. Лугинов
Оо, төһөлөөх кэрэ кэскил кинилэри күүтэрин туох да билбэт, мин кинилэргэ ымсыыра саныыбын. Н. Заболоцкай
4. Булт кэмигэр куоппакка, үргүбэккэ, сааҕа олорон биэр, булчуту чугаһат, таба ыттар (кыыл, көтөр туһунан). ☉ Подпустить близко, сидеть неподвижно, давая возможность охотнику выстрелить (о зверях, дичи во время охоты)
Оо, барахсаны! Куобах күүтэр да күнэ эбит. Болот Боотур
ср. тюрк. көт, күүт

туохт. Кими, тугу эрэ, туох эрэ буоларын көһүт. ☉ Ждать, ожидать, выжидать кого-что-л.
Сөмөлүөтү кэтэһэн олорон, Сима ийэтэ кэлэрин саныы-саныы үөрэрэ. Н. Лугинов. Аан дьиэҕэ Огдооччуйа кэтэһэн олорор эбит
А. Федоров. Үлэбин бүтэрэ охсон баран, киэһэни кэтэс да кэтэс. Дьүөгэ Ааныстыырап
△ Кими, тугу эмэ тоһуйа күүт; баар буоларын кэтээн көр, чуҥнаа. ☉ Поджидать, подстерегать кого-л.; наблюдать за кем-л.
Кэлэр дуу, кэлбэт дуу хаастары Кэтэһэн, кумахха тоҥобун. Күннүк Уурастыырап
Ийэм бандьыыттары түннүгүнэн кэтэһэ барар. Н. Заболоцкай
♦ Илиитин-атаҕын кэтэс (кэтээ) — көр илии-атах. Киһи кэтэһэр киһитэ — улааттаҕына, ситтэҕинэ үтүө киһи буолуо (оҕону, ситэ илик эдэри чинчилээн этии). ☉ Из него выйдет толк (хороший, незаурядный человек — о подростке, юноше)
Хотой буолуох, хотой буолуох курдуга, өссө оҕо сырыттаҕына кырдьаҕастар муударай харахтара кинини …… бэлиэтии көрөннөр, «киһи кэтэһэр киһитэ буолсу» диэхтэрэ дуо. В. Иванов
Кылыы(тын) кэтээ кэтэс көр кылыы I. Кэтэһэн-кэтэһэн (кэтэһэрбэр) кэлтэгэй буоллум — көр кэлтэгэй. Оҕолорум, ойоҕум кэтэһэн-кэтэһэн кэлтэгэй буолбуттара чахчы. И. Никифоров
Сирэй-харах кэтэс — көр сирэй-харах. [Варвара:] Баай ыалга тахсан сирэй-харах кэтэһиэхпин баҕарбаппын. С. Ефремов
◊ Кэтэһэр хаамыы спорт. — дуобат, саахымат оонньуутугар утарылаһааччы бэйэтин балаһыанньатын бэйэтэ мөлтөтөрүн кэтэһэн, тула көтө сылдьан маневрдааһын. ☉ Выжидательный ход (в шахматах, шашках)
Дуобат оонньуутугар нэс, охсуулаах уонна кэтэһэр диэн хаамыы үс көрүҥэ туттуллар. ПРД ДДь