несов., оскудеть сов. кэмчитий, аҕыйаа, татыарый.
Русский → Якутский
оскудевать
Еще переводы:
дьадаа= (Якутский → Русский)
скудеть, оскудевать; уменьшаться; манна оттук дьадаабыт здесь корм оскудел; сыл ахсын көтөр дьадаан иһэр с каждым годом количество дичи уменьшается; ср. дьадайг 1.
дьадай= (Якутский → Русский)
1) беднеть, оскудевать; бу күөл балыгынан дьадайбыт это озеро оскудело рыбой; ср. дьадаа =; 2) беднеть, разоряться; дьадайбыт фермер разорившийся фермер; дьадайан баран баайгын кэпсээмэ , кырдьан баран күүскүн кэпсээмэ посл. обеднев, не рассказывай о былом богатстве, состарившись, не рассказывай о былой силе.
аҕыйаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Аччаан, уостан, куйатыйан ис (туох эрэ ахсаанын, маассатын туһунан). ☉ Становиться меньше, уменьшаться (в количестве, массе)
Бүгүн таһырдьа сылыйан, тумана аҕыйаан, кэм арыый дьэҥкэрдэ. Н. Лугинов
Соҕуруу суол аһыллан биэрбэтэ, хоту, илин, арҕаа да суолларынан сылдьар сөмөлүөттэр аҕыйаан бардылар. Амма Аччыгыйа
[Маабыра:] Бурдукпут аҕыйаан эрэр, бу үлэ күннэригэр сиэн баран уурайыахпыт. А. Софронов
△ Дьадайан, симэлийэн, бүтэноһон ис (хол., баай-дуол туһунан). ☉ Беднеть, истощаться, оскудевать (напр., о богатстве)
Көстөр көмүллүбэт үбэ — Аҥаардас ынах сүөһүтэ, Эрэспиэскэҕэ эриллэн, Нолуокка тутуллан Адьас аҕыйаабыта. А. Софронов
Иккис кууруска сылдьан Люба суруктара улам аҕыйаан, ис хоһоонноро сойдорсойон, тиһэҕэр олох мэлийбиттэрэ. Н. Лугинов
2. Күүскүн, кыаххын сүтэрэн, улам мөлтөөн ис. ☉ Терять силы, постепенно ослабевать
Титирээтэҕим аайы чэпчээн иһэбин, өйүм-санаам умуллан эрэр, уот курдук күлүм гына-гына, аҕыйаан, аччаан иһэр. П. Ойуунускай
Иккиэйэх оронтон үөһээтэ түбэспит. Мин буоллахпына, бэйэбинээҕэр үрдүк ороҥҥо ойон тахсыахтааҕар, сиринэн да хаамар кыаҕым аҕыйаан сылдьар кэмим. Амма Аччыгыйа
сон (Якутский → Якутский)
аат. Былаачыйа, көстүүм таһынан таһырдьа кэтиллэр халыҥ тас таҥас. ☉ Пальто. Истээх сон. Халтаҥ сон. Дьахтар соно
□ Соннорун кэтэн, …… дьиэ кэргэни кытта илии тутуһан баран, Торуой уола аах ураһаттан таҕыстылар. Н. Павлов
♦ Сонун тэллэҕэ кылгаабыт кэпс. — эстэ дьадайбыт, быстыбыт. ☉ Беднеть, оскудевать, разоряться
Киһи санаатын үбүнэн-аһынан сүүйбэт буоламмын, сонум тэллэҕэ кылгаабыт киһи буоллаҕым. Н. Неустроев. <Сонун> тэллэҕэ тэлибириир (салыбырыыр) — титирэстиэр диэри улаханнык куттанар, толлор. ☉ Дрожать, трепетать перед кем-л., бояться кого-чего-л.
Ньукуус сонун тэллэҕэ тэлибирии-тэлибирии, сүрэҕэ быллыгырыы-быллыгырыы, ытыахча буолан баран, сир диэки көрөн турда. Суорун Омоллоон
Урут мин биир иннэни сүтэрдэхпинэ, дьоммуттан куттанан, тэллэҕим салыбырыыра. А. Софронов
ср. др.-тюрк., алт. тон ‘шуба, тулуп; платье, одежда’, эвенк. сун ‘кафтан; пальто; платье’