чоной диэнтэн арыт
көстүү. Бэл акаары барабыайдар Уулуссаҕа саҥарсаллар: «Чырып-чып, чири-чик, Отличник, отличник!» — Балтааса истэн үөрэр, Чонолдьуйан кэбиһэр. И. Гоголев

прил. төгүрүк (в форме круга, шара); бөкүнүк(в форме цилиндра);^ круглый невежда төгүрүк маалгын киһи; круглый отличник төгүрүк туйгун үөрэнээччи; круглый год төгүрүк сыл; круглый (или круглая) сирота төгүрүк тулаайах.

1. даҕ. Уһулуччу үчүгэй, бэртээхэй, ааттаах. ☉ Очень хороший, отличный, превосходный
   [Лаврентий — Васяҕа:] Эн үөрэҕиҥ, доруобуйаҥ, бары туругуҥ туйгун ини? Н. Габышев
   Биригээдэ өр-өтөр буолбакка туйгун үлэтинэн, дьиссипилиинэтинэн сураҕырбыта. И. Данилов
   Курашов этэрээтин ыстаабыгар саталлаах, туйгун эрэспиэсчик. М. Доҕордуурап
2. аат суолт.
3. Ким эмэ (үөрэнээччи, устудьуон) билиитин сыаналыыр «биэс» сыана. ☉ Оценка, отметка «отлично»
   Александр Борисович кини үлэтин [Семён Романович дипломнай үлэтин] туйгунунан сыаналаабыта. Н. Лугинов
   Учуутала үөрүүнэн «туйгуну, үчүгэйи» тардыммакка туруорар. Р. Баҕатаайыскай
4. Барытыгар «биэс» сыаналаах үөрэнээччи, устудьуон. ☉ Отличник (учёбы)
   Ыстаал кынаттар Ыраах дайаллар, Үөрэх туйгуна Кыһыл хаалтыстар. Эллэй
   Үлэ, үөрэх туйгунугар Ийэ дойду наадыйар. И. Гоголев
   Кыра уола пионер Оскуолаҕа үөрэнэр, Кылаас бастыҥ туйгуна Уруоктарын ааҕара. А. Абаҕыыныскай
5. Ким, туох эмэ саамай чулуута, уһулуччута. ☉ Кто-что-л. наилучший в чём-л. [Кырасыабай кыыс] Тупсуон уоругар Доруобуйалаах туйгуна, Бэркиһэтиэн иннигэр Эттээх-хааннаах чэгиэнэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Суорба таас иэнэ суоруллан Сассыа туйгуна килэйбит. Эллэй
   Олохтон уһулуччуну Эдэр уолан мэлдьи күүтэр, Кини күүтэр туйгуну, Күүппэт эбээт ортону. И. Гоголев
   △ Тугу эмэ олус үчүгэйдик оҥорор киһи, туохха эмэ саамай чулуу. ☉ Человек, отлично справляющийся с чем-л., отличник, ударник. Уруккута отчут, Уоһук масчыт Сахалыы сурукка Сайаҕастык үөрэнэн, …… суруксут-суоччут Туйгуна буолбут. А. Софронов
   Чараҥ чалбаҕын чалбааччы Орой-мэникэй уолчаантан Дьоллоох күннэри туойааччы Поэт туйгуна чугдаарда. Эллэй
   Эйиэхэ төлөннөөх эҕэрдэ, Икки атахтаах албаннаах туйгунугар! С. Васильев
6. Ким эмэ ханнык эмэ салааҕа ситиһиилэрин, үтүөтүн-өҥөтүн бэлиэтииргэ иҥэриллэр аат. ☉ Звание, присваиваемое в знак признания чьих-л. больших успехов и заслуг в какой-л. области, отличник (напр., образования). Ньургун Боотур курдук күүстээх Дьоруой, туйгун дуу аатын ылан, …… Аатыран, күннээн эргиллиэҕим. Дьуон Дьаҥылы
   Надежда Васильевна Филатова …… сүүрбэччэ сыл учууталлаабыта, «Норуот үөрэҕириитин туйгуна» буолбута. А. Сыромятникова
   Эргиэн туйгунун Серафим Тимофеевич Дайбыровы араастаан була сатаан бэрэбиэркэлээһини ууратыахха. М. Попов
   ♦ Тойуктаах туйгуна, ырыалаах ырааһа — олус үчүгэй тойуксут, ырыаһыт. ☉ Мастерски исполняющий тойук и песни (букв. лучший из исполняющих тойук, отменный из певцов). Онтукайын тойуктаах туйгуна, ырыалаах ырааһа киһи буолбут
   ◊ Туйгунтан туйгун — саамай үчүгэй, уһулуччуттан уһулуччу. ☉ Лучший из лучших, наилучший
   Үөрэххэ, үлэҕэ өрүтэ үүнүүгэ Туйгунтан туйгун диэн Сыананы ситэргэ, …… Араас суол идэни Баһылаан билэргэ — Бэлэм буол, Бэлэм буол! Т. Сметанин
   ср. др.-тюрк. тойҕун ‘достоинство’, кирг. туйгун ‘ястреб-тетеревятник; эпитет богатыря-молодца’, уйг. туйҕун ‘бдительный, чуткий; прозорливый, проницательный, догадливый’