туохт. Кустук өҥүнэн оонньоо. ☉ Играть разными цветами, отсвечивать, как радуга
Халлааны кустуктуур Москва, Эн үтүөҥ хоһооҥҥо холбонно. Эллэй
[Саас] Эн уран илии ойууһуккун: Эҥин да өҥү кустуктуугун. Сандаархай дуйунан соппуккун Сып-сырдык сыа хаары, күөл мууһун. С. Спиридонова

туохт. Сырдыгы тэйитэн, чаҕылыйан көһүн; сардаҥар, күлүмүрдээ (күн туһунан). ☉ Отсвечивать, блестеть; лучиться, сверкать (о солнце)
[Дьөгүөрдээн] мичээрдээн, бөдөҥ тиистэрэ килбэйэн көстөллөр. Амма Аччыгыйа
Мичил холкутуйан баран, күн тииттэр төбөлөрүгэр килбэйэ киирэн эрэрин билбитэ. И. Федосеев
Туораҕа халыҥ ытыһыгар күндү биһилэх килбэйэр. А. Сыромятникова
△ Арылын, туох да хаххата суох, ыраастык көстөн кэл. ☉ Раскрыться, четко, ясно предстать перед глазами
Арамаан Татыайык, хаччаччы хаппыт торбос тириитэ сонун эҥэрдэрэ тиийбэт буолан, кирдээх этирик түөһэ килбэйбитинэн көтөн түспүтэ. Эрилик Эристиин
♦ Килбэйэр киин көр киин
Киэҥ халлаан Килбэйэр Киинигэр Килбэҥнээн, Килэҥнээн Күлэр күн! П. Ойуунускай
Килбэйэр киэҥ халлаан — килбиэннээх <киэҥ> халлаан диэн курдук. Дьар курдук тымныы салгын, килбэйэр киэҥ халлаан …… ойуур — барыта дьикти, барыта кэрэ! Р. Кулаковскай
ср. монг. гилбэ ‘блестеть, озарять, освещать’

туохт.
1. Кыһыллыҥы соҕус өҥнөн, кыһыллыҥы толбоннон. ☉ Иметь рыжеватый оттенок
Бу чүөмпэлэргэ кытарымтыйа тунаарар лабаалардаах хахыйах мастар күлүктэрэ көстөн турара. Күндэ
Халҕан арыллыбытыгар арыы-сыа иҥмит үскэл көрүҥнээх, кытарымтыйар сулардыы бытыктаах, саас ортолоох киһи баккылаах ырбаахынан иннибитигэр туртас гына түстэ. Софр. Данилов
Муос тас дьүһүнэ кытарымтыйан көстөр бороҥнуҥу өҥнөөх. ПСН УТС
2. Сүтэ-сүтэ кыһыл өҥнөнөн көһүн, көстө түһэн аас. ☉ Красновато отсвечивать, давать (время от времени) красноватый отблеск (напр., о свете фар), проглядывать, просматриваться как что-л. красноватое
Халыҥ сис хара мастарын умнастара фара уотугар кытарымтыйа сырдаан аастылар. П. Аввакумов
Халыҥ бириһиэн ыстаана, быһа сотуллубут курдук, ойо тардыллан салыбырыы сылдьар, ол быыһынан хаан оҕуолаабыт, уол бааһырбыт этэ кытарымтыйан көстөр. Тумарча
Арай тыа быыһыгар сыыгынаан умайар отуу уота кытарымтыйан көстөр. «ББ»

туохт.
1. Тунаархайдык, чаҕылхайа суохтук сырдаа, сырдаан көһүн. ☉ Тускнеть, тускло светить, тускло отсвечивать. Кыһыҥҥы күн туман быыһынан өлбөөдүйэр
□ Өрүс уутун өҥө ууллубут сибиниэс курдук өлбөөдүйэр. Н. Якутскай
Ый уота көһүүннүк, өлбөөдүйэ тыгар. В. Чиряев
2. Суһуктуй, урукку чаҕылхай кэрэ дьүһүҥҥүн сүтэр. ☉ Тускнеть, терять прежний яркий вид, блёкнуть, увядать
Улаанчык барахсан хаарыаннаах хараҕа өлөн өлбөөдүйэн хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Кыыс Хотун үтүө мөссүөнэ өлбөөдүйбүт, оргууй хааман Мииккэ оҕонньор таһыгар олорон кэбистэ. А. Сыромятникова
Кыһыҥҥы күн өлбөөдүйбүт. С. Васильев
♦ Үрүҥ күн өлбөөдүйдэ — өлөр-хаалар күн буолла. ☉ Наступил критический момент, смертный час (букв. ясное солнце потускнело)
[Манчаары:] Маҥан күнүм балаадыйда, Үрүҥ күнүм өлбөөдүйдэ, Үтүө абаҕам өрүһүй! А. Софронов
Уһун олоҕу олороммун, Уйгу-быйаҥы тутуом диэн, Үөрэ санаабытым — Үрүҥ күнүм өлбөөдүйдэ. П. Ойуунускай
Масчыт-отчут дьон хаарыан күннэрэ харааран барбыт, үрүҥ күннэрэ өлбөөдүйэн испит. Софр. Данилов