несов. что и без доп. эт; этот параграф устава гласит следующее устаап бу параграба манныгы этэр.

аат. Кинигэ, ыстатыйа тиэкиһин бэйэтэ туспа суолталаах кэрчигэ. ☉ Параграф. Устаап бастакы бараагыраба

аат.
1. Хаһыакка, хомуурунньукка, сурунаалга бэчээттэнэр, научнай биитэр публицистическай хабааннаах кылгас суруйуу. ☉ Научное или публицистическое сочинение небольшого объёма в сборнике, журнале или газете, статья
Хаһыакка «Сандаарар сардааналар» диэн ыстатыйа суруйбутун ааҕан баран тыла баайын, холбоон-илбээн суруйбутун хайҕаабыппыт. В. Тарабукин
Финляндия учуонайдарын М. Рясянен, К. Доннер суруйууларын саха чинчийээччитэ Г.В. Ксенофонтов 1933 сыллаахха ырытан ыстатыйа суруйбута. АНК БТТ
Публицистическай айымньы (уочарка, ыстатыйа) олох, үлэхамнас, субу күннээҕи, уталыйара сатаммат общественнай-политическай суолталаах боппуруостары чопчу ылан ырытар. «ХС»
2. Ханнык эмэ докумуоҥҥа бэйэтэ туспа бас, пуун. ☉ Раздел, параграф, пункт в каком-л. юридическом документе, статья
Айылҕаны, кини барҕа баайын харыстыырга эбээһинэстиир саҥа конституциябыт алта уон сэттис ыстатыйата эмиэ итинник ис хоһоонноох. АМН ҮТӨ
Онно эн ыстатыйаҥ хабыллан, суут саалатыттан босхолоноҕун. ЕМП БС
Холкуостар уонна сопхуостар сыллааҕы отчуоттарыгар ороскуоттар ыстатыйалара, үгэс быһыытынан, бөдөҥөтөн көрдөрүллээччилэр. Н. Островскай (тылб.)
◊ Инники ыстатыйа көр инники
Хаһыат инники ыстатыйатын аахта. Киирии ыстатыйа — аан тыл диэн курдук (көр аан I). Олоҥхону Г.У. Эргис сахалыы, нуучалыы тылынан киирии ыстатыйалаан, элбэх хос быһаарыы биэрэн 1947 сыллаахха таһаарбыта. СЛ-8. Тылдьыт ыстатыйата көр тылдьыт. Тылдьыт ыстатыйата тыл суолтатын чопчу арыйыахтаах
□ Тылдьыт үгүс ыстатыйаларын ис хоһооно тыл быһаарыытынан эрэ муҥурдаммат. АПС СЛ

I предлог 1. с вин. п. (на вопрос ".куда") =ҕа, =гар; положить на стол остуолга уур; залезть на крышу кырыысаҕа ытын; 2. с вин. п. (на вопрос ".куда") *$а, =гар; выйти на улицу уулуссаҕа таҕыс, таһырдьа таҕыс; 3. с предл. п. (на вопрос "где") -ҕа, =гар; оставить на столе остуолга хааллар; лежать на песке кумахха сыт; жить на юге соҕуруу дойдуга олор; работать на заводе заводка үлэлээ; 4. с предл. п. (при обозначении средств передвижения) -нан; лететь на самолёте самолётунан кет; плыть на пароходе борокуотунан уһун; 5. с предл. п. (с применением, при посредстве) =ҕа, -нан; жарить на масле арыыга буһар, ыһаарылаа; ставить тесто на дрожжах тиэстэни доруоһанан оҕус; завод работает на нефти завод небинэн үлэлиир; 6. с предл. п. (во время, в течение), с вин. п. (при обозначении года, месяца, дня) =ҕа, =гар; на праздниках бырааһынньыктарга; на другой день нөҥүө күнүгэр; на пятидесятом году своей жизни биэс уон сааһыгар; на той неделе ааспыт нэдиэлэҕэ; 7. с вин. п. (для) =ҕа, =гар; комната на двух человек икки киһиэхэ аиал-лаах хос; по книге на каждого учащегося үөрэнээччигэ биирдии кинигэ; 8. с вин. п. (при обозначении цели, назначения): ведомость, на выдачу зарплаты хамнас биэрэр биэдэмэс; средства на строительство тутуу үбэ; материал на пальто сон таҥаһа; подать на пенсию пенсияҕа көрдөс; 9. евин. п. (при обозначении срока) =ҕа, -гар; взять книгу на два дня кинигэ ни икки күҥҥэ ыл; собрание отложено на понедельник мунньах бэнидиэнньиккэ к^һөрүлүннэ; 10. с вин. п. (при определении денежной суммы) =ҕа; купить на десять рублей уон солкуобайга атыылас; II. евин, п: (при обозначении множителя или делителя) =ҕа; разделить на три үскэ түҥэт; помножить ка три үскэ төгүллээ; 12. с вин. п. (при обозначении деления, дробления) =ҕа; разделить на две части икки елүүгэ түҥэт; разбить на параграфы параграфтарга араарталаа; 13. с предл. п. (с гл. "говорить", "читать", "писать", "выступать" и т. п.) =лыы; говорить на русском языке нууччалыы саҥар; свободно читать на казахском языке казахтыы холкутук ааҕар буол; 14. с предл. п. (с гл. "играть") =ҕа; играть на рояле рояльга оонньоо; 15. с предл. п. (при обозначении предметов, поддерживающих что-л. или являющихся внутренней стороной чего-л.) =лаах; вагон на рессорах рессоралаах вагон; матрац на пружинах курупуналаах матараас; 16. с вин. п. (при обозначении сопутствующих обстоятельств, условий) =ҕа; на голодный желудок аччык искэ; на свежую голову сибиэһэй өйгө; 17. с вин. п. (при обозначении какого-л. признака) =нан; хромать на одну ногу аҥар атах-хыпан доҕолоҥноо; глух на одно ухо аҥар кулгааҕынан дьүлэй; 18. с вин. п. (при обозначении образа действия) =нан; верить на слово тылынан итэҕэй; жить на свой заработок бэйэҥ хамнаскынан олор.