I
сыһ. Лэһигирэтэн, лэһигирээн иһиллэр курдук. ☉ З а д о рно, заливисто (напр., смеяться)
Кыыс лэһигирэччи күллэ. З. Воскресенская (тылб.)
II
сыһ. Лэһигирээн көстөр курдук, биир тэҥ буолан көстөрдүү. ☉ Как на подбор, все одной величины, одного размера (предстать перед глазами — о множестве небольших предметов)
Дьиэҕэ кэтэр киэтрэ этэрбэһин Кэтэттэрэн киэркэйдэ, Кэчи гирэс кэрэ тимэхтэрин Лэһигирэччи тистэрдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй

I
тыаһы үт. туохт. Үрүт-үөһэ «лэс-лэс» гынан тыаһаа. ☉ Стучать мерно (о зубах)
Киһилэрэ ки риэстэннэ, Уҥа-хаҥас сүгүрүйдэ, Тииһин тыаһа лэһигирээтэ, Титирии туран сэһэргээтэ. П. Ершов (тылб.)
II
дьүһ. туохт. Биир тэҥ буолан көһүн (олус кырата суох үгүс предмети этэргэ). ☉ Быть как на подбор одной величины (о множестве предметов). Бары да тэҥ суоннаах бэрэбинэлэр лэһигирээн сыталлар

даҕ., кэпс. Талбыт курдук бөдөҥ, талыы бөдөҥ. ☉ Крупные как на подбор, отборные (о множестве однородных предметов)
[Дьиэлэрин] Алта хос лааҕы тааһынан Алыннаабыттар эбит …… Көй салгын бөҕө Көйө охсуо диэннэр, Тоҕус хос лоҥкур тиитинэн Холлоҕостоон кээспиттэр эбит. П. Ойуунускай
Манна [оскуола тутуутугар] отуттан тахса лоҥкур үлэһит тиһигин быспакка хайыы-үйэҕэ ыйтан ордон эрэр. М. Доҕордуурап
Кини Боппоойук уола Мэхээлэттэн биэс лоҥкур ынах сүөһүгэ улуус үрдүнэн биллэр сүүрүк буолбут Халла Элэмэһэ диэн аты атыылаһан ылбыта. И. Федосеев. Тэҥн. лаҥкыр I, лиҥкир II

I
сыһ. Лиҥкинээн иһиллэр курдук, лиҥкинэтэн. ☉ Гулко, громко, раскатисто
Тоҕус кырыылаах Ньи рилэ хаан оһоҕу Лиҥкинэччи оттон Тиги нэтэн кээспит эбиттэр. П. Ойуунускай
[Күтүр Дархан:] Ол сэттээх үөгүм дуораана …… Суор хара атыыр оҕус буолан Үллэ-түллэ лиҥкинэччи мөҕүрээбитэ. И. Гоголев
II
сыһ. Улаханнык бөдөҥөөн эбэтэр наар бөдөҥтөн талыллан (хол., м а с , т ы а ү үн э ри н э т э р г э). ☉ Становясь или будучи крупным, большим, как на подбор (напр., о деревьях в лесу)
Мас бөҕө лиҥкинэччи үүнэн тахсыбыт.  Киэҥ-талыы көстүүлээх сүҥкэн саала иһэ дьонунан лиҥкинэччи туолбута. В. Яковлев

I
с ы һ. Лиһигирээн иһиллэр курдук, лиһигирэтэн. ☉ Производя грохот, грохоча (напр., о гусеничном тракторе, д в и г а ю щ е м с я п о ч е м у - л. т в ё рдому)
Арай ойбоҥҥо тиийэн сытарбытын аҕай кытта, биир киһи атаҕын т ы а һ а лиһигирэччи хааман кэлэн биһигини мууһунан бырахта. А. Софронов
Мылахов, сөптөөх эппиэти биэрэн, …… астыктык лиһигирэччи күлэн кэбистэ. Н. Лугинов
II
сыһ. Лиһигирээн көстөр курдук, бөдөҥ гына, бөдөҥү наардаан. ☉ Один к одному, как на подбор (напр., сложить — о чём-л. крупном). Дьиэтин та һыгар элбэх бөдөҥ бэрэбинэни лиһигирэччи кыстаан кэбиспит

ж. 1. (полная мера) толорута, ситэритэ; исчерпывающая полнота в подборе фактов чахчылары сүүмэрдээһин ситэ толорута; 2. (тела или частей тела) суона, этиргэнэ, эмипэ.

прил. 1. (проявляющий заботу о семье) дьиэмсэх, кэргэттэригэр кыпам-ньылаах; 2. неодобр, уруу тардыпыылаах, уруу тардыһар; семейственный подход к подбору кадров кадрдары сүүмэрдээһиҥҥэ уруу тардыпыылаах сыпыан.

I I) пришивать воротник к чему-л.; шить воротник; 2) подгребать кругом (скошенное сено); 3) приподнимать крылья невода за верхние подборы (отвесно над уровнем воды, чтобы рыба, перебрасываясь через крыло, не уплывала).
II начинать; үлэбин сарсыҥҥытган саҕалыам свою работу я начну завтра.

I
лиҥкинээ диэнтэн холб. туһ. Киһи сөҕүөх, үрэх уҥа өттүгэр баай тииттэр лиҥкинэһэллэр, өр гөстөөх харыйалар кэккэлэһэллэр. Л. Попов
Бэрэбинэлэр үөрэ-көтө аллара диэки сырсан лиҥкинэһэллэр. М. Доҕордуурап
II
даҕ. Лиҥкинээн иһиллэр, ньиргиэрдээх. ☉ Гулкий, громкий, раскатистый (напр., о голосе)
Лиҥкинэс тыас. Лиҥкинэс саҥа.  Баар эбит манна, — Бу дохсун муусукаҕа Киэҥ тайҕа кэтит көхсүн Киҥкиниир лиҥкинэс ньиргиэрэ. С. Зверев
Кини лиҥкинэс куолаһынан амарахтык саҥарара. М. Горькай (тылб.). Тэҥн. лиҥкир I
III
даҕ., кэпс. Ул ахан, бөдөҥ, баараҕай (сүнньүнэн үүнэн турар маһы этэллэр). ☉ Сплошь крупные, высокие, как на подбор (в основном о деревьях)
Ый лиҥкинэс тииттэри быыһынан, миэхэ эрэллээх доҕор буолан, ойо ҕолуу сырсара. В. Титов
Оонньуур сирдэрэ — лиҥкинэс мастардаах ойуур иһинээҕи отон уга. Күндэ
Кини хараҕар дьылыгырайбыт көнө мастардаах лиҥкинэс тыа, мэктиэтигэр, субу көстөргө дылы гыммыта. И. Федосеев. Тэҥн. лиҥкир II, лиһигирэс III

I
д а ҕ. Лиҥкинээн тыаһыыр, лиҥкинэс тыастаах. ☉ Издающий громкие гулкие звуки, гулкий (напр., о колоколе). Собуор лиҥкир куолакала Соһумардык доргуйар: Манна дьон ортотугар Манчаарыны сууттууллар. И. Ч аҕылҕан. Тэҥн. лиҥкинэс II
II
даҕ., кэпс. Бииртэн биир бөдөҥ, наар бөдөҥ (үүнэн турар мас тары, дьону этэргэ); оннук мастардаах. ☉ Крупный, один другого крупнее, как на подбор (обычно о деревьях, людях); состоящий только из крупных деревьев (о лесе)
Сэдэх титирик ардайдаах лиҥкир харыйа мас кэллэ. Амма Аччыгыйа
Тыа баһа иччилээхтик куугунуур. Лиҥкир тииттэр адаархай лабааларыттан хаар таҥнары саккырыыр. С. Никифоров
Уопсай дьиэлэригэр аҕыс лиҥкир эр киһи олорор хоһун нуучча эмээхсинэ соҕотоҕун сууйан тиниктэһэр. Н. Габышев. Тумара киэҥ-кэтит туундаратын сыыйаннар, Лиҥкир буураттар лиһигирэччи сиэлэллэр. П. Л амутскай (тылб.). Тэҥн. лиҥкинэс III, лоҥкур