бэлиэ, өйгө-санааҕа хатанар; показательное явление өйгө-санааҕа хатанар көстүү; 2. көрдөрүүлээх; показательный суд көрдөрүүлээх суут; 3. (образцовый) көрдөрүүлээх, холобур буолар; показательный участок көрдөрүүлээх учаастак.

прил. 1. мед. симптоматическай (ыарыы симптомун суох гынар аналлаах); симптоматическое лечение симптоматическай эмтээһин; 2. (показательный) симптоматическай, симптом (туох эмэ си-бикшпинэн буолар).

даҕ.
1. Атыттарга холобур буолар (бастыҥ, туйгун). ☉ Образцовый, служащий примером для других, показательный
Уопсай мунньах көрдөрүүлээх быһыты тутар туһунан уурааҕа тахсыбыта. М. Доҕордуурап
Сэминээр кыттыылаахтара бу детсад көрдөрүүлээх занятиеларыгар сырыттылар. «ЭК»
◊ Көрдөрүүлээх дуоска — үлэ ситиһиитин, түмүгүн көрдөрөн иһэр дуоска. ☉ Наглядная доска
Куоталаһыыны декада аайы түмүктээн бырабылыанньа көрдөрүүлээх дуоскаҕа таһааран истэ. М. Доҕордуурап. Көрдөрүүлээх дьыктаан — учуутал оҕолорго тыллары суруйан көрдөрөн, аахтаран баран, өйдөрүттэн суруйтарар дьыктаана. ☉ Зрительный диктант
Сэттис кылааска устууну уонна көрдөрүүлээх дьыктааннары уустук орфограммаларга эрэ туттуллар. СГФ СТМО

1. аат.
2. Дьон-сэргэ биһириир, ылынар, үтүктэр быһыыта-майгыта. ☉ Действие или явление, служащее образцом для подражания, пример, образец
   Толстой олох кырдьыгар, айымньы уус-уран форматыгар, тылга үрдүк модьуйуулаахтык сыһыаннаһыыта биһиги бары айар үлэһиттэрбитигэр үтүө холобур буолар. Софр. Данилов
   Кырдьаҕас учуутал, бэтэрээн буойун, чахчы да, — төрөөбүт дойдуга таптал, бэриниилээх буолуу тыыннаах холобура. И. Павлов
   Аҕа, ийэ оҕолорун аҥаардас тылынан эрэ буолбакка, тус бэйэлэрин холобурдарынан, майгыларынан-сигилилэринэн эмиэ иитэллэр. Дьиэ к.
3. Тугу эмэ сиһилии быһааран, көрдөрөн биэрэр биир түгэн, быһыы-майгы. ☉ Показательный частный случай, конкретное явление, приводимое для объяснения, в доказательство чего-л., пример
   Ананий Лоҥкуудаҕа көһүү туһалааҕын туһунан элбэх үтүөкэннээх холобурдары этэн дакылаатын түмүктээтэ. М. Доҕордуурап
   Тэҥнэбил холобуру ылабыт: оччотооҕуга көлөнөн ыһыллар бааһына оройуон билигин ити үлүгэр тиэхиньикэнэн ыһар сиринээҕэр икки төгүл киэҥ этэ. П. Егоров
   Дьиэ кэргэн эйгэтэ оҕо майгытыгар-сигилитигэр сабыдыаллыырын көрдөрөр холобур үгүс. ОАП ИиЭУО
4. аат сыһыан т. Саҥарааччы этэр санааларын бигэргэтэн, эбии быһааран, көрдөрөн биэрэр түгэнигэр туттуллар. ☉ Говорящий использует высказываемую мысль в качестве выборочной иллюстрации для пояснения сказанного прежде (например)
   Олоххо, холобур, туох да суох Уу, салгын иккини солбуйуох. Күннүк Уурастыырап
   Холобур, күһүн, үрэх баһыгар хаар түстэр эрэ, хаас киирбитинэн барар. Далан
   Туох баар үлэбит нууччалар ньымаларынан баран иһэр. Холобур, мин сүгэ охсобун. Нуучча тэрээк сүгэтин үтүгүннэрэ сатыыбын. М. Доҕордуурап
   △ Этиллэр санааҕа ‘буолуон сөп’, ‘баҕар’ диэн сэрэйиини көрдөрөр. ☉ Имеет оттенок допустимости, уступки, возможности: скажем, допустим
   Холобур, эһиил эмиэ кураан буоллун. М. Доҕордуурап
   ◊ Холобура суох — туохха эмэ холооннооҕо, тэҥнээҕэ суох. ☉ Не имеющий равных в чём-л.
   Түбэ нэһилиэгэр Сэпсики диэн туохха да холобура суох балай киһи баар. Күндэ
   Ыгытов таптыыр санаатыгар, Ити Нина …… оннооҕор сынтаҕар мунна туохха даҕаны холобура суох кэрэ! Н. Якутскай
   Биир дойдулааҕа Филипп Лобанов холобура суох хорсун быһыытын утумнаан Василий Афанасьев сырдык тыына быһынна. «Кыым». Холобурга сырыт — кимиэхэ эмэ холобур буол. ☉ Служить примером для кого-л.
   Бүөтүр бөһүөлэк ыччаттарыгар холобурга сылдьар үтүө оҕо буолта. Н. Габышев
   Дэлэҕэ даҕаны «Ньукулаас курдук иистэнньэҥ», «Ньукулаас курдук асчыт» диэн дьиэ аайы кэпсэлгэ, холобурга сылдьыа дуо?! С. Никифоров
   Кылаассык — холобурга сылдьар суруйааччы. ВГМ НСПТ