1) творить, создавать; саҥа олоҕу айабыт мы строим новую жизнь; норуот айбыт ырыалара песни, созданные народом; 2) уст. предопределять, предназначать, предначертать свыше; эр буоларга айбыттар ему предначертано быть её мужем.

туохт.
1. Иит, улаатыннар, киһи оҥор, араҥаччылаа, көмүскээ. ☉ Воспитать; охранять, оберегать, покровительствовать
Хамсыктаах Былаҕай Хара тойон Миигин быалыйбыта. Д. Говоров
2. Анаа, дьаһай (дьылҕаны быһаарар айыы туһунан этэргэ). ☉ Предназначать, предопределять, предначертать (будущее, судьбу)
Аан дайды Хайатын иччитин Төрдө буоллун, Аркыыбаҕа анньан, Быалыйбыппыт баара. Д. Говоров