игили-бугулу санаата суох - ордук-хоһу, кэтэх санаата суох; кубулуммакка, хайдах баарынан сылдьар, көнө майгылаах. ☉ Прямой, прямодушный, искренний, откровенный, без задних мыслей
Бу дойду барахсан даҕаны үтүө сир диэтэҕин! Дьоно көнөтө, игили-бугулу санаата суоҕа. С. Руфов

1.1) простой, несложный; судургу оҥоһуулаах массыына простая машина; судургу суол несложное дело; 2) перен. простой; прямой, прямодушный; судургу киһи простодушный человек; 2. нареч. 1) просто; судургу эт = сказать просто; 2) прямо; судургу барыахпыт поедем прямо (без остановки); судургу бар = идти напрямик # судургу этии грам. простое предложение.

даҕ.
1. Кэччэгэйэ суох, дэлэгэй. ☉ Щедрый, нескупой. Кини бэрт дьэллэккэй киһи: бэстилиэнэйин да туран биэрэрин кэрэйиэ суоҕа
2. Улгум, киһи тылын ылынымтыа, сайаҕас; аһаҕас майгылаах, дууһалаах. ☉ Послушный; восприимчивый; отзывчивый, открытый, прямодушный
Эдэр киһи бөппүрүөк, тэбиэс буолар куолута да, мин былыр сүр дьэллэккэй, хоргус этим. А. Софронов

эгили-бугулу (эгилини-бугулуну) билбэт — киитэрэйдиир, кубулунар диэни билбэт, барытын көнөтүнэн ылынар. ☉ Не умеющий хитрить, прямой, открытый
Куһаҕан саҥнаахтар куһаҕаны сатыыллар. Оттон кини сүрэҕэ эгили-бугулу билбэт. А. Сыромятникова
Ол-бу албыны-көлдьүнү, эгилини-бугулуну билбэт ыраас дууһалаах оҕо киһи сиэринэн, туох баарын бүтүннүүтүн кырдьыгынан, аһаҕастык кэпсээтэ. Софр. Данилов
Суруйааччы оччотооҕу эбэҥки олоҕун быһыытын, психологиятын, кини ол-бу киитэрэһи, эгили-бугулу билбэт оҕолуу ыраас сүрэҕин, көнөтүн толору биэрбитэ. Н. Заболоцкай. Эгилэ-бугула (эгилитэ-бугулута) суох — туох да кубулдьутуута суох, хайдах баарынан, көнөтүк (хол., эт). ☉ Не прибегая к намёкам, уловкам, без обиняков, прямо (напр., говорить)
Дьахтары кытта үлэлиир эрэйэ бу ээ! Эр киһи буоллар, санаабыккын ол-бу эгилитэ-бугулута суох уун-утары этэн кэбиһиэх этиҥ. Софр. Данилов
Эгилэбугула суох, туруору оннук биллэрдилэр. Ф. Софронов
Кини [этии] элбэх түгэҥҥэ сыһыаннаах уонна наадалаах санааны эгилэ-бугула суох, кылгастык этэр, мэлдьи туттуллар уонна өс хоһооно, тыл домоҕо буолар. «ББ». Эгилэ-бугула (эгилитэ-бугулута) суох киһи — хайдах баарынан, көнөтүнэн сылдьар киһи. ☉ Бесхитростный, прямодушный человек
Ыстапаан бэйэтэ бэрт көнө, сымнаҕас, туох да эгили-бугулу санаата суох киһи. А. Софронов
Хорсун-хоодуот, куруутун кырдьык иһин турар, туох да эгилэ-бугула суох мас хайдыбытын курдук көнө майгылаах киһи этэ. «ХС»