прил. буулдьа; пулевое ранение буулдьа бааһа.

и. д. от истэт= ранение в живот.

1) получить ранение в бок (обычно о звере); 2) заболевать воспалением лёгких.

прил. (ис) көҥдөйүнээҕи, ис көҥдөйүн; полостное ранение ис көҥдөйүнэн бааһырыы; полостная жидкость ис көҥдөйүн убаҕаһа.

1) рана, язва; ранение; илиитин бааһа оспут рана на его руке зажила; баас ыл = получить ранение; 2) изъян, дефект; саа иһин бааһа изъян в стволе ружья; 3) перен. горе, печаль, скорбь; сүрэх бааһа сердечная рана.

аат. Баас ылыы. ☉ Ранение, рана
Табаарыс, эн бааһырыыҥ чэпчэки эбээт. Амма Аччыгыйа
Өлүү, бааһырыы да сэрииһит ыкса ыала, чугас дьукааҕа быһыылаах. Ф. Софронов
Сеня, [эйигин] саанан ыппыттарын истибитим, бааһырыыгын халымыр курдук истэммин, үтүөрбүтэ буолуо диэн эрэмньилээх олорон суруйабын. Эрилик Эристиин

туохт. Агдаҕын курдаттыы саанан ыттар (кыыл туһунан). ☉ Получить сквозное ранение в область грудной клетки (о звере, животном)
Кыылым табыллыбыт. Тугар? Көбдөхтөппүт буолуон сөп эбит. Ыраатар буоллаҕа дии. Ситтэрбэтэ буолуо. Р. Кулаковскай

аат., кэпс. Бааһырыы, баас ылыы. ☉ Ранение
[Тэрэнтэй] сэрииттэн дойдутугар эргиллэн кэлэн баран, араанньыта аһыллан өлөөхтөөбүтэ. И. Егоров
Мин атаҕым араанньыта ыалдьар. Туох эрэ туус мустар үһү. «ХС»
◊ Араанньы (араанньыс) буол кэпс. — ханнык эмэ миэстэҕэр таптар, бааһыр. ☉ Быть раненым в какую-л. часть тела
Сэбиргэхпинэн киирдэ да кэҥэспин, бэрт улаханнык араанньы буолбатым быһыылаах, сытыарыҥ уонна тахсан ытыалаһыҥ. Эрилик Эристиин
Өлөксөй иһинэн араанньы буолан, үс ыйы быһа госпитальга сытан баран кэлбит. Н. Босиков

1. туохт. Тымныйан тыҥаҕынан ыарый. ☉ Заболеть воспалением лёгких
   Улаханнык тымныйыыттан, этиҥ-хааныҥ утарылаһар кыаҕа суоҕуттан ойоҕостотоҕун. Н. Якутскай
   Ол кыһыныгар ойоҕостотон ыалдьыбытым, онтон ыла аалларан ыалдьа сылдьыбытым. Күндэ
   Маннык тымныылар кэннилэриттэн оҕолорго, кырдьаҕастарга сөтөл, тумуу киириэн, ким эмэ ойоҕостотуон даҕаны сөп. Г. Угаров
2. кэпс. Ойоҕоһунан охтор (хол., тустууга). ☉ Повалить на бок кого-л. (напр., в вольной борьбе). Тустааччы утарылаһааччытын ойоҕостотто
   △ Ойоҕоско таптар (булду этэргэ). ☉ Получить ранение в бок (о добыче). Тайах ойоҕостоппут быһыылаах. Куһа ойоҕостоппут. Тэҥн. сэбиргэхтэт

1. даҕ.
2. Олус куттала суох, кыра соҕус (үксүгэр бааһырыы, баас туһунан). ☉ Неглубокий, поверхностный (напр., о ране)
   Бааһым халымыр соҕус быһыылаах. Сотору үчүгэй буолуом. И. Сосин
   Саха саллаат хата халымыр соҕустук бааһырбыт этэ. ДАЛ УуУоО
   Халымыр бааһырыылаах этим да, кэлин үтүөрдүм. «Кыым»
3. көсп. Улахана суох, кыра соҕус (буруй, сэмэ). ☉ Незначительный, несерьёзный (о вине, проступке)
   Сэмэн Фёдорович бэйэтин буруйа халымыр. Р. Кулаковскай
   [Ылдьаа:] Өлөксөй Уйбаанабыс тугу да оннук айылаах, уора-алдьата илик. Онно сэмэтэ халымыр да соҕус. И. Семёнов
   [Игнатий Деевич:] Маайаа, бүгүн ити сиэним туһугар саатар диэни умнан, милииссийэҕэ тиийэ сырыттым. Хата буруйдара халымыр эбит. Пьесалар-1960.
4. аат суолт. Олус куттала суох, кыра соҕус бааһырыыны, эчэйиини ылбыт киһи (байыас). ☉ Тот, кто имеет неглубокое, незначительное, поверхностное ранение, легко раненый
   Ыараханнык бааһырбыттар тэлиэгэҕэ тиэллибиттэрэ, халымырдар сатыы хаампыттара. П. Аввакумов