ручаться, поручаться.

туохт.
1. Ким эмэ тугу эмэ толоруохтааҕын бэйэҥ эппиэтинэскэр ыл; кими, тугу эмэ көмүскээн тылгын биэр. ☉ Принимать на себя ответственность за обязательства другого лица, ручаться; взять на поруки кого-л. [Маҥ найгы киһи:] Бу киһигит балыыһа маһын уоран оскуолаҕа атыылаабыт
[Тимэп пий:] Дьэ, ити баар дии, м э ктиэ лээбит киһиҥ. Күндэ. «Биэр, т укаам, — Даарыйа эмээхсин сүбэлээн унаарыйда. — Охо ноостоох Мэхээлэ иккиэн мэктиэлииллэр буолбат дуо?» Амма Аччыгыйа
Баа һынайбыт [атын] атыытын тута аҕа лыҥ диир. Платон Алексеевич мэктиэ лээн сарсыҥ ҥа диэри, үп хомуйуохха диэ ри, иэс ыһы гынна. «ХС»
2. Кими, тугу эмэ сөбүлээн, биһирээн өйөө. ☉ Давать положительный отзыв о ком-чём-л., рекомендовать кого-л.
Микиитэ алтынньы бырааһынньыгар баартыйаҕа киириэх буолла. Дайыылап кинини мэктиэлиэх буолла. Амма Аччыгыйа
[Васька] тыраахтар ыларыгар көмөлөспүт, мэктиэлээбит табаарыстарын түһэн биэрбэтэҕинэ табыллар. В. Яковлев
3. көсп. Туох эмэ иһин тыыҥҥын толук уур. ☉ Жертвовать своей жизнью ради чего-л.
Ийэ дойду өрөгөйдүүрүн туһугар сырдык тыыннарынан мэктиэлээн сэриилэспит ньургун уоланнар ийэ лэригэр, уруй-айхал буоллун эһиэхэ. Амма Аччыгыйа

1. ж. бас, тебе; повернуть голову налево төбөҕүн хаҥас диэки хайыһыннар; 2. ж. (единица счёта скота) тебе; сорок голов рогатого скота түөрт уон тебе ынах сүөһү; 3. ж. перен. (рассудок, ум) бас, ей; человек с головой бастаах киһи; 4. м., ж. перен. разг. (начальник, руководитель) бас, баһылых; он всему делу голова кини бары дьыалаҕа баһылык; 5. ж. перен. (передовой отряд) бас, илин; голова колонны колонна баһа; 6. ж. (пищевой продукт) холомо; голова сахара холомо саахар; # выкинуть из головы олох умун, саныы да барыма; повесить голову төбөҕүн санньыт, сукуй, санаарҕаа; ручаться головой баскынан мэктиэлээ; намылить голову мөҕөн биэр; быть головой выше кого-л. моонньоох баскынан бык, быдан орт, быдан үрдүктүк тур; голова кружится мэйиим эргийэр; не выходит из головы өйтөн тахсыбат; ломать голову над чем-л. төбөҕүн сыс, өйгүн сыс; в головах баска, баһык-уһукка; в первую голову аан бастаан; с головой бастаах, ейдеех; окунуться (или погрузиться или уйти) с головой во что-л. төбөлүүн түс; уити с головой в работу үлэҕэ төбөлүүн түс; с головы до ног или с ног до головы баһыттан атаҕар диэри; на свою голову бэйэ ньочоотугар; с больной головы на здоровую погов. буруйгун буруйа суохха түһэр.

1) давать, отдавать; выдавать; передавать; предоставлять; бу харчыны киниэхэ биэр отдай эти деньги ему; биэрэр илии билэр , ылар илии билбэт посл. дающая рука знает, берущая не знает (т. е. берущий скорее склонен забыть, о том, что брал, нежели дающий —о том, что дал); 2) задавать; боппуруоста биэр = задать вопрос; дьиэҕэ үлэтэ биэр = задать работу на дом; 3) выдавать замуж; кыыстарын (эргэ ) биэрбиттэр они выдали дочь замуж; 4) в сочет. с именами сущ. образует сложные гл. и выражает действие, связанное со знач. имени бэлэх биэр = подарить; суол биэр = посторониться, дать дорогу; кымньыынан биэр = ударить кнутом; аат биэр = дать имя, наречь; мэктиэ биэр = ручаться, поручиться; тыл биэр = предоставить слово; тылгын биэр = дать слово, обещание, обещать; 5) в сочет. с деепр. на =ан основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и означает результативность или законченность действия в пользу другого лица: дьон арыллан биэрдилэр люди раздвинулись (давая дорогу); туран биэр = уступить место; этэн биэр = подсказать; илдьэн биэр = передать; түһэн биэримэ не выдай, не подведи; не ударь лицом в грязь; 6) в сочет. с нек-рыми нареч. выражает неожиданность и интенсивность действия: тобулу биэр = проткнуть (с силой); тахса биэр = выскочить вдруг (на улицу); төлө биэр = выскочить, вылететь (напр. о пробке из бутылки) # саата уот биэрбэтэ ружьё дало осечку.