семенить; оҕо сүүрэн кытыгырайар ребёнок бежит семеня.

ходить, бегать легко и быстро, часто перебирая ногами; семенить.

дьуһ. туохт. Түргэнник кыараҕастык атыллаан хаамп (хол., чыычаах туһунан). ☉ Семенить ножками (напр., о птичках)
Биир чыычаах тохтуу-тохтуу, кини [Тогойкин] диэки сүүрэн бытыгынайбытынан барда. Амма Аччыгыйа

дьүһ. туохт. Түргэн-түргэнник хамсанан хааман бытыгырат (кыра уҥуохтаах киһини этэргэ). ☉ Идти, шагать, быстро перебирая ногами, семенить (о человеке небольшого роста)
Костя кыра кыысчааны илиититтэн ылла, Быыкаа бу сырыыга бэрт улгумнук сиэттиһэн, Костялыын кэккэлэһэ хааман сэмдэкэччийбитинэн барда. Н. Заболоцкай

туохт.
1. Түргэнтүргэнник кыараҕастык атыллаан бар (хол., кутуйах туһунан). ☉ Семенить ножками (напр., о мышах)
Аар тиит аннынан, тыа быта-былахыта ааттаах чыс кутуйах эрэйдээх, бытырыыс суолу түһэрэн, бытыгырайан ааспыт. П. Тобуруокап
2
көр бытыгыраа. Ийэм кинини [кыһыл оҕону] сыгынньахтаан баран иһинэн сытыардаҕына, бытыгырайбыт тарбахтардаах чыраах курдук атаҕынан сэниэтэ суох тэбиэлэнэн ылара. П. Аввакумов

туохт.
1. Түргэнтүргэнник дэгэйэ үктэн. ☉ Легко и быстро перебирать ногами, семенить
Синньигэс үрүйэни батыһан, кырдал устун дыбдыгыратан, тус хоту айанныыбыт. Ф. Постников
2. түөлбэ., кэпс. Туох эмэ бытархайы түргэн-түргэнник хомуй, сааһылаа. ☉ Собирать что-л. мелкое (напр., ягоды), быстро перебирая пальцами; располагать что-л. мелкое (напр., бусинки) ровными, частыми рядами. Дьэдьэн хомуйан дыбдыгыратар. Оҕуруотун тиһэн дыбдыгыраппыт

дьүһ. туохт. Атахтаргын бэйэ-бэйэлэригэр ыксары тутан түргэнник хаамп (кэнниттэн көрүүгэ суптугур, синньигэс самыылаах киһи, сүөһү туһунан). ☉ Ходить быстро, семенить, плотно прижимая ноги друг к другу (обычно о людях и животных с узким тазом, задом)
Кинилэр оҕустара санаарҕаабыт курдук бытааннык хааман кыбылдьыйан иһэр. Амма Аччыгыйа
Оҕустаах оҕуһа кымньыыланан, Ойууру быыһынан кыбылдьыйда. С. Васильев

дьүһ. туохт. Атахтаргын бэйэ-бэйэлэригэр ыксары тутан, кыараҕас-кыараҕастык хардыылаан түргэн баҕайытык хааман бар (хатыҥыр, синньигэс киһи туһунан). ☉ Семенить плотно прижатыми друг к другу короткими ногами (о худощавом человеке)
Хайҕатаары, эр киһи аатыран, чырбайа сытыйбыт бүрүүкэлээх ээ. Сарсыҥҥыттан дьууппа кэтэн баран кыбырый. И. Гоголев

дьүһ. туохт. Сэниэтэ, хорутуута суохтук тиэтэйэ-саарайа хаамп эбэтэр сүүр. ☉ Торопливо семенить
Куруутун аллара дьулуһа сылдьар сарыы ыстаанын дуомун икки илиитинэн өрө баһан кэбиһээт, эмиэ сүүрэн саппарыйда. С. Никифоров
[Сордоҥой оҕонньор] олбуор таһыгар сүүрэн саппарыйан таҕыста. М. Шолохов (тылб.)
ср. др.-тюрк. тапры ‘нестись галопом’

дьүһ. туохт. Илиигин ыксаабыттыы дайбанан түргэнник кэл-бар, элэстэн (сыыдам, түргэн туттунуулаах киһини, үксүгэр дьахтары этэргэ). ☉ Семенить взад-вперёд, торопливо размахивая руками (обычно о женщине)
Даайа …… дьонноруттан ойуччу эҥээр чугаһынан түргэн хаамыынан сыбыахайдаан испит. П. Аввакумов
Туох эрэ дьиктини, уратыны оҥорбукка холонор курдукпут, онон өссө тэптэ, дэбдэйэ соҕус туттан, иһирдьэнэн-таһырдьанан быһа сыбыахайдыы сырыттыбыт. С. Федотов
Бүрэ дьүһүннээх аҕам дьахтар мичээрдээтэ уонна остуолга табах күлүн иһитин аҕалан ууран баран сыбыахайдыы турда. К. Симонов (тылб.)