клей; силими оргут= варить клей.

1) плевок; баҕа силэ байҕалга эмтээх посл. даже плевок лягушки прибавка к океану; 2) слюна || елющшй; сил былчархайдара слюнные железы; ср. сыраан 1 # силин быһа ыйыстар он очень хочет есть.

n. glue

n. saliva; силлээ= v. to spit

аат. Ону-маны бэйэ-бэйэлэригэр ыпсары сыһыарарга аналлаах сыстаҥнас вещество, килиэй. ☉ Клей
Нюта силим, кыптыый, бирииппэ булунан хоһугар киирэн хаалла. Амма Аччыгыйа
Тимир оһох ааныгар Силим үллэ оргуйар. А. Абаҕыыныскай
Фарфор оҥоһугу силимнииргэ БФ-2 диэн бэлэм силим туттуллар. Дьиэ к.
ср. др.-тюрк., тюрк. йелим, йилим, дьелим ‘клей’

аат. Киһи, сүөһү айаҕын иһигэр баар үрүҥ күүгэннээх сынньылхай убаҕас. ☉ Слюна, плевок
Клавдия Михайловна силэ бырдаҥалыар диэри хаһыытыыр, айдаарар. Н. Якутскай
[Эһэ] силинэн тыбыыра-тыбыыра, сатарыччы кыланар. Л. Попов
Байанай хааннаах силинэн бандьыыт тойонун малаҕар сирэйигэр уун-утары тибиирдэ. П. Филиппов
♦ Силин (быһа) ыйыстар — 1) аһыан наһаа баҕарар, аска ымсыырар, иҥсэрэр. ☉ Сильно хотеть есть, глотать слюнки
Кыысчаан сэниэтэ суохтук: «Аһым бараммыта икки хонно», — диэн хардарбыта, аһы тоҕо санатаҕын диэххэ айылаах силин быһа ыйыстыбыта. Ф. Софронов
Өлүөскэ ас сыта минньигэһинэн аҥылыйбытыгар, таныытын хамсатта уонна силин ыйыһынна. Эрилик Эристиин
Уһун Уйбаан иҥсэрбитин омунугар күөмэйин кылк гыннаран силин ыйыһынна. «ХС»; 2) туохха эмэ олус ымсыырар, баҕатыйар, иҥсэтийэр. ☉ Сильно хотеть, желать чего-л., зариться на что-л. Онуоха Сэмэнчик силин быһа ыйыстан баран, аат эрэ харата эттэ: «Маайаа, тоҕойуом, уураһыах эрэ». Н. Неустроев
Дьоппуон исписэлиистэрэ …… Нерюнгри чохтоох разреһын көрдөхтөрүнэ сөҕөн-махтайан тылларыттан маталлар, силлэрин быһа ыйысталлар. «ХС»
ср. бур. шүлһэн, алт. чилекей, уйг. шөлгей, п.-монг. силүһүн ‘слюна, плевок’