кум-хам тут = а) комкать, мять; лиис кумааҕыны кум-хам тут= скомкать листок бумаги; б) перен. смять, подавить (превосходящей силой).

кум-хам тут — 1) туох эмэ сымнаҕаһы (хол., кумааҕыны, таҥаһы) кумалаа, имит. ☉ Смять, скомкать (напр., бумагу, одежду)
Бөппүрүөскэлиэн баҕаарта — Бүтэн хаалбыт онтуката. Кураанах хааны таһааран, кумхам тутта. Күннүк Уурастыырап
— «Ээ, быраҕыахха! Былыргы сурук», — Вася кумааҕыны кум-хам тутан көрдө. П. Филиппов; 2) көсп. Кими эмэ холкутук хот, кыай, киһилээмэ. ☉ Легко одолеть кого-л., смять, подавить (превосходящей силой)
Биһиги уолбут В. Скурихин Приморьеттан сылдьар маастарга хандьыдаат В. Гуляевы кум-хам тутан, хамаандатыгар бастакы кыайыыны аҕалла. «Кыым»
Киэнтээсэп күүһүнэн Баһылайы киһилээбэт, оҕолуу кум-хам тутан ол-бу диэки илгиэлээтэ. «ХС»
△ Туох эмэ үлэни, дьыаланы уһуннук сыспакка-соспокко бүтэр-оһор (үксүгэр элбэх буолан). ☉ Легко справляться с работой, делом (букв. быстро свернуть что-л.)
Төрдүө буолан …… кумхам тутан, син үлэлэрин киэһэ биэс чааска бүтэрбит буолаллар. «ББ»
Сорох оройуоннарга тиэтэйэн, бу [фестиваль] туурун кулун тутар ыйга тириэрпэккэ кум-хам тутан бүтэрэ охсон кэбиһэр санаалаах олороллор. «Кыым»

туохт.
1. Тугу эмэ (хол., таҥаһы, кумааҕыны) кум-хам тутан эбэтэр элбэхтик туһанан имит. ☉ Мять, комкать (напр., одежду, бумагу)
Бу кинигэ лииһин дэлби кумалаабыттар. Бүрүүкэҕин кумалаабыккын. — [Өлөксөй] хаартысканы ылан кумалаата. С. Васильев
Соҕотоҕун хаалан баран Арман кыһыы-тыгар ол кумааҕытын кум-хам кумалаат муннукка элиттэ. К. Турсункулов (тылб.)
2. Тугу эмэ тыастаахтык-уустаахтык тоһут, алдьат, барчалаа. ☉ Ломать, разламывать, разрушать, громить что-л. Иннигэр баары үлтү кумалаан, эмискэ буурҕа түспүтэ. Күннүк Уурастыырап
Витим өрүс мууһун өрө көтөҕөр, үлтү кумалыыр. Н. Якутскай
Эһэ ойуурга киирэн баран маһы-оту үнтү кумалаабыт. Т. Сметанин
3. көсп. Харса-хабыра суох тутан, кыай-хот. ☉ Побеждать, одолевать (врага), разбивать (в пух и прах)
Баайы барчалыыр, кумаҕы кумалыыр. П. Ойуунускай
Фашизмы үлтү кумалаабыт Кыһыл Аармыйаҕа, сэбиэскэй норуокка аан дойду бар дьоно бүтүннүү махтаныаҕа. Амма Аччыгыйа
Биирбит тимир хороонноох Өстөөхтөрү кумалаан, Биирбит хойуу сордоҥноох Өрүстэргэ муҥхалаан Кыайыы дьоллоох күнүгэр Көрсүөхпүт, доҕоттоор! П. Тулааһынап
△ Тэтимнээхтик, харса-хабыра суох киирис (хол., тустууга). ☉ Стремительно наступать, смять, подавить, скомкать кого-что-л.
Киһим миигин сэниир, кумалыан баҕарар, кылааһа үрдүгэ өтө биллэр. СМН ТС
Эдэр маастарга хандьыдаат атахха сылбырҕатык киирэр, тэтимнээхтик кумалаан тустар. «Кыым»
Гуртовенко Чукровы эмиэ били атыттары «кум-хам» тутуталаабытын курдук, кумалыан баҕарар. «ЭК»