публичная власть

органы публичной власти

бюджетная классификация

нормативы бюджетных средств

бюджетное регулирование

исполнение бюджета

в разн. знач. власть; Советскай былаас Советская власть; олохтоох былаас органнара органы местной власти; итинэн кини былааһа бүтэр на этом и кончается его власть.

власть

функциональное разделение власти

горизонтальное разделение властей

вертикальное разделение властей

организация власти

разделение властей

исполнение местного бюджета

местная власть

позитивная ответственность органов местного самоуправления

негативная ответственность органов местного самоуправления

структура органов местного самоуправления

государственный надзор за органами местного самоуправления

делегированные государственные полномочия

бюджетные полномочия органов государственной власти

юридические лица публичного права

государственная служба

управление государственной и муниципальнай собственностью

полномочие; олохтоох советтар боломуочуйалара полномочия местных советов.

уполномоченный орган

бюджет

бюджетное назначение

бюджетные документы

бюджетный доход

административная часть бюджета

структура бюджета

текущие расходы бюджетов

фондовый раздел бюджета

бюджетная ссуда

принципы бюджетной системы

бюджетная система

бюджетное устройство

ориентирование на результат бюджета

распорядитель бюджетных средств

получатель бюджетных средств

бюджетный процесс

обеспеченност ь бюджета

бюджетный календарь

капитальные расходы бюджетов

бюджетное обязательство

бюджетный кругооборот

орган по управлению муниципальным имуществом

бюджет муниципального образования (местный бюджет)

финансовая помощь бюджетам поселения

местный бюджет

минимальный местный бюджет

функциональная классификация расходов местного бюджета

расходы местного бюджета

ведомственная классификация расходов местного бюджета

экономическая классификация расходов местного бюджета

собственные доходы местных бюджетов

главный распорядитель средств местного бюджета

региональный бюджет

государственный орган по управлению государственным имуществом

1) направлять; өрүһү сүрүннээ= направить по руслу реки; 2) перен. направлять что-л.; руководить кем-л.; үлэни сүрүннээ = направить работу; руководить работой.

консолидированный бюджет

нареч. шатаясь (ходить); зигзагами (лететь); тэлиэс-былаас хаамп = идти шатаясь; тураах тыал утары тэлиэс-былаас дайбаан иһэр ворона против ветра летит зигзагами.

контроль финансово-бюджетный

финансово-бюджетный

I
былаа диэнтэн холб. туһ. Муҥ булсуспатын, Сор солбонуппатын, Алдьархай ааҥнаабатын, былаҕай былааспатын. Өксөкүлээх Өлөксөй
Чаччыынаны чаастанабын, Быыбарынайга былааһабын, Сэтээтэли сэргэстэһэбин. Суорун Омоллоон
Мин туран дьоҥҥо былааһабын. М. Доҕордуурап
Мутукчалаах боруода ортотугар тиит баһыйар, киниэхэ харыйа уонна эриэхэлээх мас (сыалаах) былааһаллар. МС МК
II
аат.
1. Судаарыстыбаны салайар быраап, политическай баһылыктааһын. ☉ Власть (политическая)
Үлэһит былааһын көмүскүөх буоламмыт, Үҥүүнү-ыстыыгы тутаммыт турбуппут. П. Ойуунускай
Сэбиэскэй былаас өрөгөйдөөбүтэ. Онтон ылата Максим Аммосов уонна Платон Ойуунускай албан ааттара күн аайы ааттанар буолбута. Амма Аччыгыйа
2. Киин уонна олохтоох былаас уорганнара. ☉ Власть (органы центральной и местной власти)
Былаас Дьокуускайдааҕы бэрэстэбиитэлинэн оробуочайдар дьокутааттарын сэбиэтэ буолар, ханнык да мантан атын тэрилтэлэр дьаһаллара сокуоннайынан ааҕыллыбат. Амма Аччыгыйа
Хас-хас былаас уларыйда. С. Ефремов
Дьадаҥы аймахха ходуһа бэрдин Сэбиэскэй былаас бысталаан биэрдэ. Эллэй
3. Кими-тугу эмэ салайар, дьаһайар быраап уонна кыах. ☉ Власть (право и возможность управления, распоряжения кем-чем-л.)
Былааскын үрдэппиккин, батараактары мунньахтан үүрбүккүн. С. Васильев
Бэйэҕэ эрэл, бэйэ кыаҕын иһинэн былаас баар. Бу икки сыл устата аҥардас институт кылаабынай архытыактарын дуоһунаһыгар олорон баһаам үлэни оҥордум. Н. Лугинов
Эбээннэр, эбэҥкилэр, чукчалар, дьүкээгирдэр ортолоругар биистэр баһылыктара бэйэлэрин былаастарын, сабыдыалларын ыһыкта иликтэрэ. И. Аргунов
◊ Былааска киир — судаарыстыбаны салайыыны саҕалаа, былааһы ыл. ☉ Взять власть, встать у власти. 1933 сыллаахха Германияҕа нацистар былааска киирбиттэрэ

аат. Тугу эмэ дьаһайарга бэриллибит быраап. ☉ Полномочие
Аммосов сөбүлэһии түһэрсэр улахан болумуочуйаны сүкпүтэ. П. Филиппов
Начаалынньык кинини кытта сэһэргэһэн баран кумааҕынан боломуочуйа биэрбитэ. Д. Токоосоп
Байыаннай хамыссарыйааты тэрий диэн үрдүк сорудахтаах боломуочуйаны мээнэҕэ биэрбэтэхтэрэ чахчы. Л. Габышев

бюджет

туохт.
1. Тугу эмэ иилээ-саҕалаа, баһылаан-көһүлээн ыыт, тэрий. ☉ Направлять, организовывать кого-что-л., руководить кем-чем-л.
Норуот көҥүлэ диэн тугуй? Норуот көҥүлэ диэн — норуот сууту-сокуону, бары дьаһалы бэйэтин илиитигэр ылан оҥороро, сүрүннүүрэ буолар. П. Ойуунускай
Комсомольскай, пионерскай тэрилтэлэргэ араас өрүттээх үлэлэр ыытыллаллара. Олору барытын Михаил Андреевич сүрүннүүрэ. И. Федосеев
Оҕолоро, сиэннэрэ, араас тулаайахтар — дьиэтэ толору киһи, олору кини сүрүннээн олорор. С. Руфов
2. Туохха эмэ тутаах суолталан, сүрүн миэстэни ыл. ☉ Занимать в чём-л. основную позицию или играть ведущую роль
Тылдьыт икки сыалга наада буолар: наука сыалыгар уонна литературнай тылы сүрүннүүргэ. АПС СЛ. Бу холкуос урукку устааба атын холкуостар үлэлэрэ-хамнастара сайдарын улаханнык көҕүлээбитэ уонна сүрүннээбитэ. Биэс т.

сыһ.
1. Көнөтө суохтук, түөрэҥэлээн, байааттаҥнаан ыла-ыла (хаамп, хамсан). ☉ Покачиваясь, пошатываясь (идти, лететь)
[Дааҕынай кыылым] Тэнтик-мунтук көппүт, Тэлиэс-былаас дайбаабыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Хабылдьыйа Харытыана] тахсан тэлиэс-былаас хаамыталыыр. Күндэ
Баачыка холуочук тэлиэс-былаас дайбаан киирэр. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Толкуйа суох, толкуйдаабакка (хол., саҥар, дьаһай). ☉ Необдуманно, бестолково (напр., говорить, распоряжаться)
[Соҕотох бэйэтэ] тэлиэс-былаас хамаандалаабыт үлэтэ ыпсыыта кыттыбакка, кини мэлдьи туолката суох түбүк үөһэ түһэ сылдьар. «ХС»

I
аат. Тыынар-тыыннаах, үүнээйи организмын туохха эмэ аналлаах чааһа, сорҕото. ☉ Часть организма, имеющая определённое назначение, орган
Мэйии — киһи өйүн-санаатын үөскэтэр уорган. ППА БЭХКК
Тыынар уорганнарынан мурун, бэлэс, хабарҕа, тыҥа буолаллар. Ыанньыксыт с. Сылгы бигиир уоргана киһи сөҕүөн курдук үчүгэй сайдыылаах. Кини этинэн-сиининэн бүтүннүүтүнэн, бэл, туйаҕынан кытта бигээн билэр. «Кыым»
Силис, умнас, сэбирдэхтэр, сибэккилэр уонна астар үүнээйи уорганнара диэн ааттаналлар. КВА Б
◊ Билэр уорган анат. — киһи тас эйгэни билэригэр көмөлөһөр организмын чааһа, сорҕото. ☉ Орган чувств
Киһиэхэ биэс суол билэр уорганнар бааллар. Олор тула туох баарын киһиэхэ биллэрэллэр, куттал туһунан сэрэтэллэр. Ол — харах, кулгаах, мурун, тыл, тирии. КЗА АҮө
II
аат. Судаарыстыба эбэтэр уопсастыба ханнык эмэ (үксүгэр салайар, хонтуруоллуур) тиһигин туох эмэ анал сыаллаах-соруктаах тэрилтэтэ. ☉ Государственное или общественное учреждение, входящее в состав определённой системы управления и обладающее соответствующими функциями, орган
«Хотугу сулус» сурунаал литературнай кириитикэни көҕүлүүр, тэрийэр, сүрүннүүр уорган буолуохтаах. Софр. Данилов
[Назар:] Уорган үлэһитэ чиэһинэй буолуохтаах. Р. Баҕатаайыскай
Дириэктэр олохтоох салайар уорганнары кытта сөптөөх сыһыаны олохтоон …… тэрээһин үлэни күүскэ ыыппыта. «ХС»
◊ Бэчээт уоргана көр бэчээт. Таайым ити сылларга улуус бэчээтин уорганыгар эппиэттээх үлэҕэ үлэлээбитэ