Якутские буквы:

Якутский → Русский

суй

I 1) подр. свисту быстро проносящегося предмета; 2) образн. — о моментальном исчезновении; дьоммут хайы-үйэ суй гынан хаалбыттар оказывается, наши люди уже исчезли (т. е. моментально собрались и ушли).
II : суй хара чёрный-пречёрный, совершенно чёрный; суй маҥан белый-пребелый, совершенно белый.

Якутский → Якутский

суй

I
даҕ. Хастаабыт курдук биир тэҥ аһаҕас, килэгир. ☉ Ровный, чистый, открытый, словно ободранный, обнажённый
[Субан туруйа] Суй маҥан халлааны Субатынан соҕус Суруйа охсон кэлбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Муус устар уон алта күнүгэр куорат таһыгар тахсан хаххата суох сир хаара ууллан — суй хара буолтун көрөн сөхтүм. «Кыым»
Ходуһабыт күрүөтэ-хаһаата суох суй аһаҕас буолан, букатыннаахтык хаалбыт, үөттэринэн, талахтарынан бүрүллүбүт. «Кыым»
II
тыаһы үт. т. Туох эмэ түргэнник сурулаан ааһарын тыаһа. ☉ Подражание свисту быстро проносящегося предмета.

суй гын

туохт. Баар сиргиттэн сүр түргэнник, эмискэ суох буолан хаал, бар (хол., туох эмэ элбэҕи этэргэ). ☉ Вмиг разойтись, исчезнуть (напр., о толпе)
Дьон таҥнан суй гынан хаалаллар. А. Фёдоров
Күнүскү эбиэт буолан, хонтуора үлэһиттэрэ бары суй гынан хаалбыттар. А. Сысолятин. [Көтөр кынаттаах] күһүн тымныйарын кытта итии дойдуларыгар төннөн, биирдэ суй гынан хаалаллар. Н. Заболоцкай

Русский → Якутский

совать

несов. что, разг Л. (вкладывать внутрь чего-л., подо что-л. и т. п.) ук, кыбыт; совать руки в карман илиилэргин сиэпкэр угун; 2. (класть небрежно) бүк-тах ас, бүк-тах сим; совать книги на полку кинигэлэри долбуурга бүк-тах сим; 3. (подавать небрежно) ас, куду ас, сыҥалаа; совать руку илиигин куду ас; # совать голову в петлю төбөҕүн уган биэр; совать под нос кому-л. айаҕар ас.

Еще переводы:

сунуть

сунуть (Русский → Якутский)

сов. см. совать.

схлынуть

схлынуть (Русский → Якутский)

сов. 1. (о массе воды) төттөрү эҕи-рис гын; половодье схлынуло халаан уута төттөрү зҕирис гынна; 2. перен. (о множестве людей) суй гынан хаал; пассажиры схлынули с пристани пассажирдар пристантан суй гынан хааллылар; 3. перен. (о состоянии, чувстве) мэлис гын; страх схлынул куттаммытым мэлис гынна.

клевать

клевать (Русский → Якутский)

несов. 1. кого-что (о птицах) тонг-суй, тоҥсуйан сиэ; куры клюют зёрна кууруссалар бурдугу тоьгсуйаллар; 2. (о рыбе) хап; рыба хорошо клюёт утром балык сарсыарда үчүгэндик хабар; # клевать носом разг. муннугуыан сири кырбыы олор, утуктаан тоҥхоҥноо.

тэстигэн

тэстигэн (Якутский → Якутский)

көр тэстимтиэ. [Чабычаҕы] Тэстигэн буолуо диэн Солохтоох уунан Дьиппинитэн кэбистэ. Суй-сай сууйда, Хоп-дьип хомуйда. Саха фольк.

суйдаталаа

суйдаталаа (Якутский → Якутский)

суйдаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Кинилэри сааларын-саадахтарын суйдаталаан баран, дьиэлэригэр ыыталаабыттара. «Күрүлгэн». Ийэм тордох уҥуоҕа буолар баҕана мастарытитириктэри быһыталаата, хатырыктарын суйдаталаата. Н. Тарабукин (тылб.). СУЙ-САЙ: суй-сай буол — суугунаһан-сааҕынаһан, тиэтэл соҕустук хомунан баар сиргититтэн барыҥ, тарҕаһыҥ (элбэх киһини этэргэ). ☉ Проявлять оживление, сопровождаемое негромким шумом, движением (напр., о толпе)
Сотору соҕус Суй-сай буолан, Балаҕантан тахсан, Баҕадьыһыттар бардылар. Болот Боотур
Ат сүүрүүтүн «көрүгэр» «көччүйэ» кэлбит дьон кыһыйан-абаран, суй-сай буолан тарҕаспыттара. Д. Таас. Бэрэпиэссэрим биһикки сыанаҕа туран, дьон суй-сай буолан саалаттан тарҕаһарын көрөн турдубут. Доҕордоһуу т.; суй-сай гын — баар сиргититтэн суһаллык биир-биир суох буолан хаалыҥ, барыҥ (элбэх киһини этэргэ). ☉ Торопливо, но без суматохи исчезнуть с места нахождения по одному, друг за другом (обычно о толпе)
Шарлотта тоҕус хонуктаах олоҕор кэлбит дьоннор суй-сай гынан суһаллык тарҕастылар. Болот Боотур
Көрүөх бэтэрээ өттүгэр хонтуора дьонунуун-байдыын таҥас-сап үрдүгэр түһэн, суй-сай гынан хааллылар. В. Яковлев
Бэрт сотору оҥостуммут уолаттар суй-сай гынан тарҕастылар. «ХС»; суй-сай курдук — нус бараана суох, киһи кута-сүрэ тохтообот курдук иччитэх, кураанах. ☉ Неуютный, пустынный
Суй-сай курдук хоһу үс былакаат сэргэхситэр. НВ БК

сует

сует (Русский → Якутский)

гл
угар, симэр. Сует вещи в сумку

үт=

үт= (Якутский → Русский)

I толкать, пихать; совать; тыыны ууга үт = толкать лодку в воду # илими үт = ставить сети.
II печь, жарить что-л. (на рожне или прямо на угольях); эттэ үт = жарить мясо.

төрөө-ууһаа

төрөө-ууһаа (Якутский → Якутский)

туохт. Элбэх оҕолонон, ыччаттанан тэний, кэҥээ. ☉ Размножаться, давая большое потомство, плодиться
Ол иирээки төрөөн-ууһаан, тэнийэн, ууһу-аймаҕы сутуйара сатаммат. Н. Лугинов
Биһиэхэ саас көтөр кынаттаах туола түһэр, сымыыттаан, төрөөн-ууһаан баран, күһүн, тымныйарын кытта, итии дойдуларыгар төннөн биирдэ «суй» гынан хаалаллар. Н. Заболоцкай
Ким эрэ төрүүрууһуур, ким эрэ харчы өлөрөр, ким эрэ историяны, науканы, култуураны өрө тардар. И. Попова

нос

нос (Русский → Якутский)

м. 1. мурун; 2. (клюв) тумус; 3. (судна) тумус; 4. см. носок I 2; # натянуть (или наставить) нос кому-л. разг. отуойкаҕа олорт, кураанаҕы куустар; повесить нос разг. санааҕа түс; совать нос разг. онно-манна ороос, булкус; не видеть дальше своего носа разг. муннуҥ анныттан ырааҕы көрүмэ; из-под (самого) носа разг. муннун анныттан, көр-дөрбүтүнэн туран; остаться с носом разг. албыннат, кураанаҕы куус.

тыкать

тыкать (Русский → Якутский)

I несов. разг. 1. чем во что ас, анньыалаа, кэйиэлээ; тыкать палкой в землю ма- һынан сири анньыалаа; 2. что во что (втыкать, вонзать) ас, анньыалаа; тыкать колья в землю енргэ тоһоҕолордо ас; 3. что во что (совать) үн<sup>ч</sup>үлүт, үҥүлүй; поросёнок тычет нос в корыто боросуонак хоруудаҕа үҥүлүйэр; 4. чем (показывать на кого-что-л.) ыйан көрдөр; тыкать пальцем на кого-л. кими эмэ тарбаххынан ыйан көрдөр; # тыкать в нос кому--либо сирэйгэ-харахха ас.