и. д. от сургут=.

разбавлять, разводить (горячую жидкость холодной и наоборот); итии чэйи сургут= разбавить горячий чай холодным.

I
туохт. Наһаа итии туох эмэ убаҕаска тымныыны, сөрүүнү булкуйа кутан сойут. ☉ Охлаждать, добавляя в горячее что-л. холодное, прохладное
Сергей Иванович улахан куруускаҕа сылаас ууну көҕүрэтэн баран, муус тоорохойун уган сургуппута. Ф. Софронов
Таһырдьа аҕам оҕонньор итии хааһыга хаар кутан сургутуор тиийбэккэ ыттар барахсаттар аһыы охсоору ыйылаһаллара иһиллэр. С. Тумат
II
сургуй I диэнтэн дьаһ
туһ. Аҕыс аартыкка Арбыйан үөскээбит Атаҕым аннынан Сур күүдээҕи Сургутар буолаайаҕыт! П. Ойуунускай