аат.
1. Өрүс, үрэх уутун сүүрүгэ; сүүрэр хайысхата. ☉ Поток, течение реки, речки; направление такого потока, течения
Сааскы көмүөл маҥнайгы сүүрээнэ ол быһыттарыттан иҥнэн, эргичийэ түспүт. Амма Аччыгыйа
Өлүөнэ аллараа сүүрээнэ уонна төрдө — ханна да суох аан сирэм (заповедник). И. Данилов
[Уу] Күн аайы үөрдүһэн, хаҥаан Күүһүрэн иһэр кини Сиэттиһэн, холбоһон ахсым Сүүрээн буолан күрүлүүр. Баал Хабырыыс
2. Уста сытар кыра үрүччэ, сыккыс уута; сүүрэр хайысхата. ☉ Течение маленькой речушки; направление такого течения
Оксана күөлтэн түһэр сүүрээн диэки оргууй хааман киирбитэ. Суорун Омоллоон
Орто Салаа таһыгар, биир, кыракый хайа аппатын курдук, сүүрээн баар. Н. Якутскай. Тыаҕа тииттэри быыһынан Тыргылла тыгар сүүрээн, Сибиир киһитин Сүллүстүгэс сүүһүнүү, Эниэлэнэн, көмүктэнэн Эрийэ-буруйа устар. Баал Хабырыыс
3. көсп. Общественнай-политическай үлэ, литература, наука ханнык эмэ хайысхата, салаллыыта. ☉ Течение, направление общественно-политической, литературной или научной деятельности. А. Софронов саха поэзиятыгар лиирикэни, маассабайдык ылланар ырыаны, публицистическай сүүрээни саҕалаабыта, пуорма өттүнэн фольклортан биллэрдик сыҕарыппыта. «ХС»
Духоборчество диэн 17-с үйэ бүтүүтүгэр Россияҕа үөскээн сылдьыбыт элбэх ахсааннаах религиознай сүүрээннэртэн биирдэстэрэ. «ХС»
4. көсп. Туох эмэ баран иһиитэ, устуута; ол хайысхата (хол., олох, сабыытыйа). ☉ Ход, развитие, протекание чего-л.; направление такого протекания (напр., жизни, событий)
Ньылаҥнааһын диэн — олох биир уустук сүүрээнэ. И. Бочкарёв
Киһи олох олороору төрүүр. Айылҕа тыһы, атыыр сүүрээннэртэн силбэһэн турар. А-ИНА ДьБО
Чуолаан сити сымыйа доҕоттор ыччакка эн араас сүүрээннэри ырыта барыма диэн өйдөтө сатыыллар. В. Ленин (тылб.)
◊ Салгын сүүрээнэ — салгын хамсааһына; ол хайысхата. ☉ Поток воздуха; направление такого потока
Араас сибэккилэр, ситэ үүнэннэр, халдьаайы иэнигэр, ходуһаҕа, илигирэс салгын сүүрээниттэн киһиргээбиттии, дьиэрэҥкэйдиир, эҥин дьикти өҥнөрүнэн суһумтуйан долгулдьуйа халкыыр буолбуттара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Аринин иннигэр остуолга умайар чүмэчи уота, салгын сүүрээниттэн, ардыгар дьиктиргээбиттии чыпчыҥныыр, сороҕор сирэйин өҥөйөн көрүөн баҕарардыы, кини диэки иҥнэҥниир. «Кыым». Саҥа сүүрээн — ускуустубаҕа, тыа хаһаайыстыбатыгар о. д. а. сонун, урукку өттүгэр суох хайысха. ☉ Новое направление в каком-л. виде деятельности (напр., в искусстве, сельском хозяйстве)
Муосчут диэн туһунан идэ үөскээбит. Кинилэр үлэлэрэ ускуустубаҕа саҥа сүүрээни киллэрэр. ГКН МҮАа
Емельян Михайлович Ярославскай куруһуокка сылдьар, салайар буолуоҕуттан ыла, саҥа сүүрээн киирбитэ. «ХС»
[Г.Н. Фёдоров] 70-с сыллардаахха оттооһун технологиятыгар саҥа сүүрээни саҕан киллэрбитэ. «Кыым». Хаан сүүрээнэ — хаан тымыр устун хамсааһына; ол хайысхата. ☉ Кровоток
Хаан сүүрээнэ личииҥкэни тыҥаҕа тириэрдэр. ББЕ З