Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэмэлэс

сэмэлээ диэнтэн холб. туһ. Отчуттар уһуктан, ардах түспүтүн көрөннөр, бугулламмакка хаалбыт отторун аһыйан айдаарыстылар, бэйэ-бэйэлэрин сэмэлэстилэр. «ХС»
Күлэн-оонньоон, айдаарсан, Сэмэлэһэн, хайҕаһан, Күүстээх дьаныар үөрэхтиин Күрэхтэспит күннэрбит — Умнуллубат онус кылаас. Чэчир-чэбдик эдэр саас. Чэчир-68
Бу кэпсэтиини Альдимирдаах истэн баран, бэйэ-бэйэлэрин сэмэлэспиттэрэ. П. Ламутскай (тылб.)

Еще переводы:

ньаҕадыс

ньаҕадыс (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ кытта саҥарсыс, этис; бэйэ-бэйэҕин сэмэлэс. ☉ Ругаться с кем-л.; укорять, журить друг друга
[Тойон Ньургун бухатыыр:] Айылааҕын оҕонньордоох эмээхсиҥҥэ тиийэн ньаҕадыһа турдахха сөп. ПЭК ОНЛЯ I
Харда ылбатаҕына, төлөпүөнүн кытта этиһэн ньаҕадыһар. П. Аввакумов

хайҕас

хайҕас (Якутский → Якутский)

хайҕаа диэнтэн холб. туһ. [Уолаттар] сыстыһа олорон остуоруйалаһаллар, сэһэргэһэллэр, ийэлэрин-аҕаларын бэртэрин хайҕаһаллар. Амма Аччыгыйа
Күлэн-оонньоон, айдаарсан, Сэмэлэһэн, хайҕаһан, Күүстээх дьаныар үөрэхтиин Күрэстэспит күннэрбит — Умнуллубат онус кылаас, Чэгиэн-чэбдик эдэр саас. В. Гольдеров
[Семён уонна Софрон Даниловтар] бэйэлэрин айымньыларын хаһан да уу иһэ-иһэ хайҕаһа олорбот дьон. ЭСЭ

кыҥкый-хаҥкый

кыҥкый-хаҥкый (Якутский → Якутский)

  1. аат. Сөбүлэспэт буолан киҥир-хаҥыр, ытамньыйа саҥарсыы. ☉ Плаксивое выражение недовольства, хныканье; размолвка, склока
    Өскө тиэргэн иһигэр кыҥкый-хаҥкый баар да буоллаҕына, ону ыраатыннарбакка көннөрөбүт. С. Руфов
  2. даҕ. суолт. Сөбүлэспэт буолан киҥир-хаҥыр, ытамньыйар саҥалаах. ☉ Плаксивый, капризный, привередливый, склочный
    Оройунан харахтаах Обот-дугуй уолаттардаах, Кырыытынан харахтаах Кыҥкый-Хаҥкый кыргыттардаах. Күннүк Уурастыырап
    Хомойуох иһин, кыҥкый-хаҥкый кэпсэтиилээх, кынчарыһан, сэмэлэһэн тахсар идэлээх ыаллар бааллар. ЧКС АК