симээ диэнтэн дьаһ
туһ. Айталы Куону …… Сир симэҕин курдук Симэтэн сэнньэлиттэ. П. Ойуунускай
Местников кулуба ыһыах сэргэлэрин астарбыта, кымыстаах сири иһиттэри аҕалтаран симэппитэ. «ХС»

көр сэнньэлит
[Кээчэ:] Оҕонньор, оҕо оҥорор сааһыҥ ааспыта, хата бэлэм, оҥоһуллубут оҕолору сиэтэн сэнньилиттэххинэ — дьыалаҥ табыллара буолуо. П. Ойуунускай
Ийэ эһэ оҕолорун батыһыннаран сэнньилитэн, тыа диэки аат харата тиҥсириҥнии турбута. И. Федосеев

тиҥсирий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ийэ эһэ оҕолорун батыһыннаран, сэнньэлитэн, тыа диэки аат харата тиҥсириҥнии турбута. И. Федосеев
Ыттара ырааппакка, кини тула сытыргыы, тиҥсириҥнии сылдьыбыттара. В. Яковлев
Дьарааһын …… хаҥас диэки кэлэн, долбууру, остуолу көрөр, оһох кэннинэн тиҥсириҥниир. И. Сысолятин

дьыгы-дьыгы дьыгыстайым - кыра оҕону эбэтэр эдэр сөбүлүүр кыыскын таптаан, ууллан, манньыйан туһулаан ааттааһын. ☉ Ласкательное, умилительно нежное, любовное обращение к ребенку или любимой
Дьыгы-дьыгы дьыгыстайбын, …… Таҥара табатын курдук Таҥыннаран наҥналытаҥҥыт Таһаара охсон кулуҥ! П. Ойуунускай
Үөкэрдиирим оҕотун Үстээҕиттэн үлэспитим, Алардыырым оҕотун Алталааҕыттан анаммытым, Ньыгыньыгы ньыгыйыкпын, дьыгы-дьыгы дьыгыстайбын Ох курдук оҥороҥҥут, Сир симэҕин курдук Симээн сэнньэлитэҥҥит …… Таһаара охсон кулуҥ! П. Ойуунускай

1. аат. Аты ыҥыырдыырга арҕаһыгар уурар оту, сиэли үүйэн оҥорбут эбэтэр атын халыҥ сымнатыы. ☉ Отдельная подкладка под седлом из сена, конских волос или другого материала, потник
   Мэхээс, атын ыҥыырын устан, бототун уолга тэлгээн сонунан сабан биэрбитэ. И. Федосеев
   Өрүү тимир сөрүөтүн сөрүөлээтэ, Боҕууска тимир бототун ботолоото, Халлаан мөҥүөнэ ыҥыырын Хап гына уурда. П. Ядрихинскай. Тэҥн. буутай
2. даҕ. суолт., поэт. Сымнаҕас, көп уонна халыҥ, бөҕө. ☉ Пышный и толстый, добротный (напр., о каком-л. материале)
   Буур таба, лөкөй тириилэрэ Бото көп тэлгэх буолбуттар …… Таарбаҕанынан таарбайбыттар, Буобуранан буодьулаабыттар, Быыдаранан быыччыктаабыттар. П. Тобуруокап
   Сир ийэ хойуу бото Сирэм симэҕэ сириэдийдэ, Күн көҕө, норуот дьоло — Көр-нар, үөрүү эймэһийдэ. А. Абаҕыыныскай
   Тымныыга тоҥорбот Үллэр бото куйахтаах, Куйааска буһарбат Үрүҥ көмүс солотуулаах Уоттаах гаас уһуурар Улуу турбата тардыллан Оҥоһулла охсубутун Сотору буолаат көрдүбүт, Сөрү диэн сөхтүбүт. ПИ КТ
   △ Балачча, үгүөрү. ☉ Довольно большой, довольно значительный
   Саастанан куралай буолбут Уолаттарбыт бэйэлэрэ Чороҥ иккиэйэҕин эрэ Буруоланан олорбуттар, Бото соҕус дьон буолбуттар. И. Эртюков
   ◊ Бото болдьох фольк. — туох эмэ буолуохтаах кэмин эрдэттэн ыйыллыбыт эбэтэр кэпсэтиилээх бигэ болдьох диэн хоһуйан этии. ☉ Образное выражение о сроке осуществления чего-л. как о заранее установленном, предрешенном и непоколебимо твердом. Мас курдук өрүс алдьаныыта биирдэ эргийэн күөн көрсүөм, хаан харсыам. Бото болдьох, кэтэ кэрдии буоллун. Саха сэһ
   1977
   Көрдөр харахпыт дьүккэтин, Көтүрдэр тииспит билэтин, Туналҕаннаах ньуурдаах Туйаарыма Куо балтыбын, Таҥара табатын курдук Таҥыннаран намылытыҥ, Сир симэҕин курдук Симээн сэнньэлитиҥ, Бото болдьох туолла, Барар кэмэ буолла. П. Ойуунускай
   Өлбөт үйэлээх айылҕа Өлөр тыыннаах ыччата, Мин барахсан, бу дойдуга Бото болдьоҕум кылгаата. С. Данилов