и. д. от сөбүлэс = 1) соглашение; икки өттүттэн сөбүлэһии двустороннее соглашение; сөбүлэһии түһзрсистилэр они заключили соглашение; 2) соглашательство; сөбүлэһии политиката политика соглашательства.

совм.-взаимн. от сөбүлээ = соглашаться с кем-чем-л.; мин этиибин кытта сөбүлэстилэр они согласились с моим предложением.

1) давать согласие на что-л., соглашаться с чём-л.; одобрять что-л.; 2) нравиться; мин кинини сөбүлээтим он мне понравился; сөбүлүү көр = симпатизировать кому-л. (не стремясь к знакомству); сүрэҕим сөбүлүүр мне (это) по сердцу.

1. сөбүлэс диэнтэн хай. аата. Саҥата суох олорбуттара сөбүлэһии бэлиэтин курдук буолбута. С. Окоёмов
2. Ханнык эмэ усулуобуйалаах хардарыта сыһыаннаһыылары, бырааптары уонна эбээһинэстэри олохтуур икки өрүттэр суругунан эбэтэр кэпсэтиинэн дуогабардара. ☉ Договор, устанавливающий условия взаимоотношений, права и обязанности сторон, соглашение
   Пуорка киирбит хортуоппуй кыайан таһыллыбакка тоҥноҕуна продснаб эппиэти сүгэригэр сөбүлэһиигэ илии баттанна. С. Окоёмов
   Национальностар икки ардыларынааҕы сыһыаннаһыы сытыырхайа турар кэмигэр гражданскай сөбүлэһиини ситиһэргэ бары уопсастыбаннай күүстэри түмүү наада. «Сахаада»
   Бадарааннаах сирдэри, туорпалары харыстыыр туһунан дойдулар икки ардыларынааҕы сөбүлэһии баар. МНА ФГ
3. полит. Сөбүлэһиигэ охтуу (кылаассабай өстөөҕү кытта эйэлэһии, кини интэриэһигэр бэринии). ☉ Политика соглашателей, соглашательство
   Народничествоны утары охсуһууларыгар революционнай марксистар «легальнай марксистары» кытта быстах сөбүлэһиигэ киирсибиттэрэ. «Ленин с.». Эйэ иһин алларааттан саҕаламмыт революционнай охсуһуу сепаратнай сөбүлэһиигэ тиэрдиэ дэһэллэр, ити холуннарыы. В. Ленин (тылб.)

1. сөбүлээ диэнтэн холб. туһ. [Ньукуус:] Мин санаабар, бэйэ-бэйэлэрин сөбүлэһэр, сөбүлэспит даа быһыылаахтар, онон оҕолорбутун холбоон ыал оҥордохпутуна син буолуо. Күндэ
   Аҕыйах күн икки ардыгар кинилэр хардарыта сөбүлэһэн бэйэ-бэйэлэрин суохтаһа охсубуттарын өйдөөбүттэрэ. Н. Лугинов
   2
   сөбүлэн диэн курдук. Кыыс кыбыстыбыттыы ол-бу диэки көрбөхтөөн баран, сөбүлэһэн кэҕис гынна. Амма Аччыгыйа
   У луу кырдьаҕас тылыттан туоруохтара дуо, бары сөбүлэһэн тарҕастылар. Эрилик Эристиин
   [Ойуурап:] Миигин сибилигин куоракка киирэн олор диэтэхтэринэ сөбүлэһимээри гынабын. С. Ефремов

туохт.
1. Туохха эмэ сөп түбэс, кими, тугу эмэ тугунан эмэ хайҕаан, кэрэхсээн, биһирээн үчүгэйдик санаа, сиримэ. ☉ Быть по нраву, по вкусу
Физиканы, математиканы олус сөбүлүүр. Софр. Данилов
Оҕонньор бөһүөлэккэ сылдьыбатаҕа өр буолан, саҥа дьиэлэри сонургуу, сөбүлүү көрдө. Л. Попов
Маайа бу бургунастартан сүүһүгэр үрүҥ туоһахталаах хара бургунаһы сөбүлүү көрөр. Н. Якутскай
Эн мин эрэ куппут чэйбин, буһарбыт эбиэппин сөбүлүүр буоллуҥ, онон эн санааҕын толорор баҕаттан дьиэбиттэн да тахсыбаппын. С. Ефремов
Сергей саҥа үлэтин бэркэ сөбүлээн баарынан-суоҕунан сылдьар. В. Яковлев
2. Кими эмэ ордук чугастык, истиҥник санаа, таптаа. ☉ Испытывать к кому-л. особые чувства, любить кого-л.
Сөбүлээтим да, сүгэһэрдээх да буоллун, таптаатым да, тайахтаах да буоллун, барабын (өс хоһ.). Тоҕойуом, мин эйигин бэркэ таптаатым, сүрэхпинэн сөбүлээтим. Н. Неустроев
«Сүрэҕэ сөбүлүүр Сүөкүччэ доҕоругар», маҥнайгы тапталыгар, кини олус да кэрэтик сыһыаннаспыта. Суорун Омоллоон
3. Тугу эмэ сөптөөҕүнэн аах, сөп диэн өйдөө, санаа. ☉ Признавать хорошим, считать правильным, одобрять
[Уйбаан:] Ол туох буоллубут диэн арахсабыт? Итини аҕам, ийэм сөбүлүөхтэрэ диэн саҥараҕын дуо? А. Софронов
Айдар Быстахов тыллара барыларын таарыйда. Сорох сөбүлээн, сорох утаран күйгүөрэ түстүлэр. Н. Лугинов
Итинтэнмантан араатар тылын сөбүлээн күүгүнэстилэр. Амма Аччыгыйа
Иван уус уонна хас да ыччат туран бөһүөлэк көһөрүн сөбүлээн тыл эттилэр. М. Доҕордуурап
ср. тюрк. йөп, чөп ‘подходящий’