Якутские буквы:

Якутский → Английский

таамах

a. enigmatic, puzzling

Якутский → Якутский

таамах

  1. аат., кэпс. Чуо-бааччы туга да биллибэт, таайтарыылаах, хос өйдөбүллээх туох эмэ. Что-л. неясное, загадочное, со скрытым смыслом
    [Ойуур] олус сүрдээх таамахтаах дии саныыгын дуу? Таамаҕы таайар олус үчүгэй. И. Данилов
    Ол кыырпах да саҕа таамаҕа суох судургу көрсүһүүлэр этилэр. В. Гольдеров
    Бэйэ санаатын Лениҥҥэ таамах курдук эппэккэ, малтаччы этиллиэхтээҕин Зиновьев үчүгэйдик өйдүүрэ. КЭ КТ
  2. даҕ. суолт. Чуо-бааччы туга да биллибэт, таайтарыылаах, хос өйдөбүллээх. Со скрытым смыслом, непонятный, загадочный
    Кини (Эзоп диэн кулут) саныыр санаатын сирэйинэн этэрэ сатаммат буолан, таамах, кэтэх ис хоһоонноох. ВГМ НСПТ
    Таамах боппуруоска төһөнөн элбэх бырайыак киирэр да, соччонон ордук буолуохтааҕа сэрэйиллэр. «Кыым»
    Көрдөххүнэ, куруутун саалааах-саадахтаах сылдьаллар, хайдах эрэ омук тылынан саҥарар курдуктар: кинилэр быстах-остох таамах этиилэриттэн киһи тугу да өйдүөх буолбатах. С. Сарыг-оол (тылб.)

сурах-таамах

сурах-садьык диэн курдук
Киһи этинэн-тириитинэн билэ илигинэ, барыны барытын, сурахтаамах кэриэтэ, күдээринэ, кулгааҕын таһынан аһарар адьынаттаах эбит. Софр. Данилов
Эт эрэ, эн кэргэн кэпсэппит кыыһыҥ кимий? Эн олус сурахтаамах курдук кэпсиигин. Н. Чернышевскай (тылб.)

сэрэх-таамах

I
1. аат. Сэрэйэн көрөн этии, оннук тыл-өс, сурахсадьык. Догадки и пересуды, информация, основанная на догадках
Таҥараны, абааһыны Талан намылҕалаама, Сэрэхтаамах курдук Сэһэни кэпсээмэ. А. Софронов
Мааҕын суунар хоско оҕонньору киһи өлөрбүт үһү диэн этэн эрэллэрэ да, баҕар, сэрэх-таамах буолуо. Софр. Данилов
Улуус кулубата куоракка киирэн тахсан баран, …… сэрэх-таамах курдук кэпсээн тахсыбыта. Болот Боотур
2. даҕ. суолт. Сэрэйэн көрүүгэ олоҕурбут, саарбах соҕус. Основанный на догадках, сомнительный
Топонимы итинник быһаарыыны маҥнайгы барыйаан курдук этэбит уонна сэрэх-таамах быһаарыы диэн аһаҕастык билинэбит. Багдарыын Сүлбэ
II
даҕ. Олус сэрэхтээх, сэрэхтээхтик сыһыаннаһар. Очень осторожный, относящийся к кому-чему-л. осторожно, с оглядкой
Былыр-былыргыттан икки атахтаах, иннинэн сирэйдээх, бокуйар сүһүөхтээх бороҥ урааҥхай ордук сананнаҕына, олус тутуннаҕына үтэһэтэ тостор, үйэтэ кэбириир диир буолаллара сэрэх-таамах сээркээн сэһэнньиттэр. Далан
Оннооҕор олус сэрэх-таамах дьон киниэхэ тимэхтэрэ сөллөн, ирэн-хорон, муҥатыйан бараллара, сүбэлэтэллэрэ. «ХС»

үгэ-таамах

аат. Сымыйатакырдьыга биллибэт, сэрэйэн, таайан көрөн этиллэр туох эмэ. Что-л. предполагаемое, гипотетическое
Кутталлаах сири субу аҕай кини буолан этэҥҥэ аһарбытын туһунан тыл аҥаарын да быктарбат, үгэ-таамах да курдук этэн аһарбат. Н. Заболоцкай
«Күөлбүт анныгар туспа саарыстыба баар үһү, ону чинчийэллэр», — дэһэллэр олохтоохтор, үгэ-таамах кэриэтэ. Онтон төһөтө кырдьыгын, төһөтө сымыйатын билбит суох. А. Данилов
Бу үгэ-таамах да курдук тыл буоллар, ким да утарбата, бэл дириэктэр хардарбата, ити этиини ылынарга куоластаатылар. С. Окоёмов

үһү-таамах

көр үһү-бадах
Эн миигин кытта үһү-таамах курдук кэпсэтимэ. Софр. Данилов
Үһү-таамах курдук иһиттэххэ аччыырга дылы, билиҥҥи уон солкуобай саҥа харчынан биир эрэ солкуобай буолар үһү. Н. Лугинов
Ахтыылар ханнык эрэ үһү-таамах эбэтэр кырдьык-сымыйа былаастаах сурах курдук буолбатахтар. ФЕВ УТУ

Якутский → Русский

сэрэх-таамах

толки и догадки; ол тубэлтэ арааһынай сэрэх-таамах төрүөтэ буолла этот случай вызвал всякие толки и догадки.

үгэ-таамах,

үгэ-тамах : үгэ-таамах курдук намёками, загадочно (рассказывать что-л., сообщать о чём-л.).


Еще переводы:

недомолвка

недомолвка (Русский → Якутский)

ж. дубук этии, таамах тыл; говорить недомолвками таамаҕынан саҥар.

двусмысленный

двусмысленный (Русский → Якутский)

прил. 1. (имеющий двоякий смысл) икки өрүттээн өйдөнөр, таамах, саарбах; двусмысленный разговор таамах кэпсэтии; 2. (нескромный) сүөл элэктээх.

бырааһын

бырааһын (Якутский → Якутский)

даҕ. Чуолкайа биллибэт, үһү-таамах. Неясный, недостоверный (о слухах). Бырааһын тыл

таамык

таамык (Якутский → Якутский)

көр таамах
Бастаан утаа кини тыла барыта таамыктаах курдук этэ. Онтон боппуруостар дьэҥкэрэн истилэр. «ХС»

недвусмысленный

недвусмысленный (Русский → Якутский)

прил. таамаҕа суох, дьэҥкэ, чоетчу; недвусмысленный ответ таамаҕа суох хоруй.

загадка

загадка (Русский → Якутский)

ж. таабырын; # говорить загадками таабырынынан саҥар, таамаҕынан сан-ар.

усках

усках (Якутский → Якутский)

  1. аат. Чахчыта биллибэт, үһү-таамах курдук сурах, кэпсээн. Слух, молва
    Кини ол-бу тылга-өскө, ускахха суолта биэрээччитэ, аахса барааччыта суох. В. Яковлев
    Дэҥҥэ, ханнык эрэ сир баһыгар ити курдук этэр, кэпсэтэр ускахтарын дуораана кэлэрэ. С. Дадаскинов
    Ол-бу араас ускахта ыытыҥ, Лэкэттэлэр үгэхтэрэ иччилэммит эҥин диэн. ИН ХБ
  2. даҕ. суолт. Чахчыта биллибэт, үһүтаамах курдук (сурах, кэпсээн). Маловероятный, сомнительный (о слухе, молве)
    Демьян агро-бөһүөлэк туһунан усках сураҕы урут да истибиттээҕэ. А. Данилов
    Ама, бу иччитэх дьиэттэн куттана сылдьыам дуо, кылаас өстөөҕө ыыппыт усках тылыгар эрэнэн? Н. Габышев
    Ахтыылар ханнык эрэ үһү-таамах эбэтэр кырдьык-сымыйа былаастаах усках сурах курдук буолбакка, дьиҥ кырдьыгы уонунан сыллары уҥуордатан аҕалбыттар. ФЕВ УТУ
двусмысленность

двусмысленность (Русский → Якутский)

ж. 1. (двойственность, уклончивость) икки өрүттээн өйдөнөрө, таамаҕа, саарбаҕа; двусмысленность поведения быһыытын-майгытын саарбаҕа; 2. (нескромный намёк) сүөл элэк.

үһүйээн

үһүйээн (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ааспыт олох туһунан көлүөнэттэн көлүөнэҕэ тылынан бэриллэн кэлбит кэпсээн. Рассказ о былом, передаваемый устно из поколения в поколение, предание
Үс саха үөскээнтөрүөн тэнийбитин, үөһээҥҥи-алларааҥҥы үс бииһин уустара Үөскээбит үһүйээннэрин үтүктэн кээспит. П. Ойуунускай
Нууччалыы эттэххэ, «исторические предания» — диэни биһиги былыргы сэһэннэр эбэтэр үһүйээннэр диибит. Суорун Омоллоон. 1937 с. Сэһэн Боло биллиилээх олоҥхоһут Д.М. Говоров тылыттан «Омоҕой Баай, Эллэй Боотур» диэн үһүйээни суруйбута. Багдарыын Сүлбэ
2. Чуолкайа биллибэт сурах-садьык, үһү-таамах кэпсээн. Слухи, молва, известие
Эчикийэ суох, ханнык эрэ үһүйээннэр кулгаахпар охсуллан ааспыттара, ону мин кырдьыктаныах санаам кэлбэт этэ. А. Сыромятникова
Ол дьон буолар-буолбат үһүйээнин итиэҕэйэҥҥин, дьүһүлэнэҕин дуо? «Чолбон»

судургутуй

судургутуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кэбэҕэстик өйдөнөр, оҥоһуллар, толоруллар буол (хол., үлэ хаамыытын туһунан). Становиться легче, проще, упрощаться (напр., о процессе работы)
Соҕурууҥҥу курдук дьиэни көннөрү сиргэ тутан таһаарар буоллар, үлэ төһө эрэ судургутуйар, үп-ас кэмчилэнэр этэ! Н. Лугинов
Кылааһы салайыы бэйэтэ туспа уратылаах. Бастайааннай кэлэктииптээх оскуолаҕа ити проблема арыый судургутуйар. «ЭК»
Сыахтан аһылыгы ынахтар турар сирдэринэн быһаччы тарҕатааччылаахпыт буоллар үлэ судургутуйуо этэ. «Кыым»
2. Туох да уратыта суох көннөрү буол. Ничем не выделяться, не отличаться, быть обыкновенным, становиться простым и ясным
Туораттан туох барыта судургутуйан көстөр. Н. Лугинов
[Туораҥа] киһи быһа-хото таайа охсубат, үгэ-таамах тыллаах, эриллэҕэс соҕус өйдөөх киһи буолуохтаах этэ. Кырдьан судургутуйбута дуу? А. Сыромятникова
Павлик хайдах эрэ тута олус чэпчии түстэ, сибилигин аҕай наһаа чаҕаан курдук көстүбүт тула өттө эмиэ сырдаата. Бары барыта судургутуйа түстэ. БТТ
3. Ураты киэргэтиитэ, тупсарыыта, дэгэтэ, уустугурдуута суох боростуой буол. Стать безыскусным, незамысловатым, примитивным
Түүлгэ бары-барыта судургутуйар. Г. Угаров
Артыыстар үгүстүк судургутуйан ылаллар, …… уус-уран тыл-өс кырааскатын өлбөөрдөллөр. «Кыым»
Олоҥхо ис хоһоонун кэпсииргэ кини тылын-өһүн туттубатахха судургутуйан остуоруйаҕа маарыннаан хааларын сэрэтиллэр. ФНИ ООҮө