1) товар || товарный; барымтыа табаар ходовой товар; барбат табаар неходовой товар; табаары оҥорон таһаарыы производство товаров; табаар ыскылаата товарный склад; 2) разг. ткань, материя, материал.

чехол; покрывало; сыттык таба наволочка; тап таҥаһа материал для чехла.

1) попадать (в цель); ыраахтан сыалгын тап= попасть в цель с большого расстояния; 2) перен. делать что-л. очень удачно, верно; эн таппыккын ты это сделал очень удачно # таба тут= (или ыл =) застать, найти кого-л. где-л.; кинини дьиэтигэр таба туппаппын я его не могу застать дома.

частица усил. присоединяется к нек-рым словам, начинающимся со слога та=: ат туйаҕын тыаһа тап-табыгырас (слышен) дробный стук конских копыт.

аат.
1. Атыылыырга, атастаһарга анаан оҥоһуллубут мал, атыыэргиэн мала. ☉ Товар для продажи, обмена. Табаар оҥорон таһаарыы. Табаар дьааһыга. Табаары тиэйэн аҕалыы
□ [Кирилл Романович:] Күннээҕи, нэдиэлэтээҕи, ыйдааҕы ылбыт-биэрбит табаары иннэтигэр тиийэ бэлиэтэнэн, чөмчөтөн истэхпинэ эрэ төбөм эрэйдээх бүтүн хааларыгар тиийэр. И. Находкин
Бу күннэргэ саҥа табаар тахсан, киһи-сүөһү үгүс, үлэ-хамнас элбэх. Д. Таас
Кумааҕы кэмчититтэн, болоорхой, табаар суута кумааҕыга бэчээттэммит кыракый кинигэттэн ылан, ол ырыаны ыллыырбыт. «ХС»
2. Астан-үөлтэн ураты атыыга-эргиэҥҥэ сылдьар мал. ☉ Промышленные товары
Баайаҕа отделениетын киинигэр орто оскуола, …… табаар уонна ас-үөл маҕаһыыннара, бэкээринэ уонна да атын тэрилтэлэр бааллар. ПДН ТБКЭ
3. түөлбэ. Сатаҕай (миэтэрэлээх) таҥас. ☉ Ткань
[Ньукулай оҕонньор:] Бу табаар суоҕар, бэйэҕит хантан да сатаан табаар булан таҥыннарбаккыт. Күндэ
Ампаар үөһээ мэндиэмэнэ барыта арсыынай табаар, чэй, табах этэ. Н. Якутскай
Тоҥус кулубата Торуой уолуттан кыһын аайы табаар, чэй, табах, арыгы, хоруоҥка тиэйэн тахсан тоҥустартан саарба хомуйар эбит. Н. Павлов

I
туохт.
1. Тугунан эмэ туохха эмэ түбэһиннэр (хол., быраҕан, ытан). ☉ Попасть в кого-что-л. чем-л.
Өлүү түбэлтэлээх Микиитэ бырахпыт холуоһата учуутал балтын Мааса кыыһы тапта. Амма Аччыгыйа
Быраҕан биир кутуйаҕы тапта. Т. Сметанин
Сыалы ыраахтан табалларынан барыларыттан Өргөлөй Бэргэн икки Бэрт Хара икки ортулар. «Чолбон»
2. Сөпкө гын, сөп буоларын курдук оҥор, быһыылан. ☉ Делать что-л. правильно, удачно, верно
Доҕоттоор, миэхэ кимим этиэй, Хаһан мин табарбын, хаһан мин сыыһарбын? С. Данилов
Дьон үтүө санаатын итэҕэйэн сырыттаххына, эн тоҕус уон тоҕуста табыаҥ, биирдэ алҕаһыаҥ. Софр. Данилов
Хайабыт сыыһарын, хайабыт табарын бүгүҥҥү күн ыараҥнатан быһаарда ини. Сэмээр Баһылай
♦ Мааһын тап көр маас III
Аны хайдах мааһын табан отчуоттуохтааҕын толкуйугар ыга ылларбыта. В. Протодьяконов
Оччоҕо эрэ маастарын табаҕын, күндү киһи, мааны ыалдьыт буолаҕын, «атас» аатыраҕын. «ХС». Санаатын тап — ким эмэ сөбүлүүрүн, сөпсүүрүн курдук гын, оҥор. ☉ Угодить кому-л. чем-л., найти к кому-л. подход
[Мэхээлэ:] Биирдэ санаан көрдөххө, мин оҕонньор эрэ санаатын таптарбын, кырдьыга даҕаны, баайын ханна гыныай. А. Софронов
Быһыыта, кыргыттар санааларын табарга оһуобай дьоҕур наада эбит. А. Сыромятникова
ср. др.-тюрк., тюрк. тап ‘найти, находить’
II
аат., кэпс. Утуйар таҥас анал тас хаата. ☉ Специальный чехол, надеваемый на постельные принадлежности: наволочка, пододеяльник, наматрасник. Сыттык таба. Суорҕан таба
□ Дьон эргэ суорҕан табынан, быыс таҥаһынан тиктибит таҥастара үрэллэн хааллылар. Амма Аччыгыйа
Аталаас таптаах кырса тыһа суорҕанын кэтэҕэр тиийэ тардыммыт. Л. Попов
Адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
ср. кирг. тап ‘куски материи или кошмы, предназначенные для сшивания’

биирдэм тыас туохт. Кылгас бүтэҥи тыаһы таһаар (хол., ытыскынан туох эмэ сымнаҕаска охсон). ☉ Произвести глухой короткий звук, шлёпнув ладонью по чему-л. мягкому
«Чэ, Аркадий, дьиэҕэр баран сынньан, сарсын сүбэлэһиэхпит», — Улусов уолу ньилбэккэ тап гына охсубута. Р. Баҕатаайыскай
Оҕонньор ботугурууботугуруу оҕуһу үтүлүгүнэн хаста да көхсүгэ тап гына охсумахтаан ылла. Н. Заболоцкай
Сорохтор иэс баайсан буолуо, Гошаны санныга, оройго тап гына охсуталаан ылаллар. А. Сыромятникова
монг. тав, кирг. тап, др.-тюрк. тап

тап гын диэнтэн дьаһ
туһ. Мила …… Серёжаны санныга охсон тап гыннараат, көрүдүөр устун араҕас халаатын тэллэҕэ тэлээрэ турда. Н. Лугинов
Ананий ньилбэгин тап гыннараат ойон турда. М. Доҕордуурап

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, та- диэн саҕаланар олохторго сыстар: тап-табыгырас, тап-тарылас, таптаһырҕас. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на та-: тап-табыгырас ‘сильно стучащий’, таптарылас ‘сильно трещащий’, тап-таһырҕас ‘сильно щёлкающий’
[Аттар] туйахтарын тыаһа аспаал суолга таптабыгырас. В. Гаврильева
Сорохтор окуопа хаһаллар, сорохтор билиндээс туталлар. Тип-тигинэс, тап-таҥынас буолла. И. Никифоров
Сүгэлэр чобуо тыастара тап-табырҕас. Л. Габышев
кирг. тап IV, осм. там

тыаһы үт. т. Хатыланан табырҕаан иһиллэр тыас (хол., киһи ытыһынан бэриинэни таптайар тыаһа). ☉ Ритмично повторяемый глухой звук (напр., возникающий при хлопаньи ладонью по чему-л. мягкому): шлёп-шлёп, хлоп-хлоп
Тап-тап-тап Табырҕаччы таптайыҥ. А. Софронов
Тап-тап табыйан, Табаккам, айаннаа! Эллэй
Эмээхсин бэриинэтин тап-тап таптайан оронун оҥостон барда. Эрилик Эристиин

түбэ-таба биллибэт – туга-ханныга биллибэт; быһаарылла илик. ☉ Неопределённый; до конца не выясненный. Түбэ-таба биллибэт дьыала быһыылаах
ср. др.-тюрк. түп ‘дно, основание; корень; основа, сущность’

1. сыһ., кэпс. Түргэнник, сымсатык; чэбэрдик. ☉ Быстро, ловко (двигаться); аккуратно (прибрать)
   Үгүстүк сүпсүгүрбэккэ тып-тап туттан, испириистэрин бэлэмнээн, укуол оҥоро оҕустулар. Р. Баҕатаайыскай
   Тамара Улан-Удэттан кэлбит, хатыҥыр, кубаҕай хааннаах, ис-иһиттэн чэбэр, тыптап курдук тутта сылдьар кыыс. АА ИБ
   Сэмэн аһаабыт иһитин кырааҥҥа сууйаат, остуолун тып-тап хомуйда. «Чолбон»
2. тып курдук
3. 1 диэн курдук. Муодунай хаалтыстаммыта, килэбэчигэс бачыыҥкаламмыта. Ол кини тып-тап курдук бэйэтигэр олус барара. Далан

v. to hit (a mark)