туохт.
1. Туохха эмэ хараҕата оҥор, хараҕата ук. ☉ Вкладывать, вставлять во что-л. стержень, чеку ΄
Тугу барытын ууран-санаан, толкуйдаан, туллаҥнаабат гына тулааһыннаан, халбаҥнаабат гына хараҕалаан оҥороро. Н. Босиков
Эбэтэр тутаах маһы аллара чорбойор оҥорон баран хараҕалаан кэбиһиллэр. ГПП ТО
2. Тугу эмэ (хол., ааны) сыҕарыччы анньан олуур маһынан хатаа, бүөлээ. ☉ Закрыть на засов (напр., дверь). Ааны хараҕалаа
□ Аҕабыыт ыллаабытын кэннэ хоруобун хаппахтаан, хараҕалаан бэрт түргэнник, тиэтэйбит курдук, түһэрэн, буор кутан, көмөн киирэн бардылар. Н. Түгүнүүрэп
3. Кими, тугу эмэ өлөрөрдүү уһуктааҕынан (хол., үҥүүнэн, оҕунан) дьөлө ыт, саай. ☉ Пронзить кого-л. насквозь чем-л. острым (напр., штыком, стрелой)
Ону Өлбөт Бэргэн бэйэлэрин ытыалаата, иккиэннэрин хара быарга хараҕалаата. ПЭК ОНЛЯ I
Иккис убай, сырҕан эһэлии часкыйаат, тойон убайын сытыы кылыһынан көхсүтүнэн аньыылаах буорга умса хараҕалаабыта. Д. Апросимов
Клим, өйдөөн көрбүтэ, фашист көхсүн Снитко ыстыыгынан хараҕалаан кэбиспит. «ХС»
4. Туох эмэ уһуктаахха (хол., мас мутугар, иннэҕэ, бүргэскэ) тугу эмэ дьөлө ас, тис (хол., оҕуруону, шашлык этин, хатарар, хаһаанар аскын). ☉ Нанизывать что-л. на что-л. (напр., бисер на нитку, шашлык на шампуры)
Тииҥнэр мас мутугар хараҕалаан хаһааммыт тэллэйдэрэ түүрүллэ хатан тураллар. Амма Аччыгыйа
5. көсп. Кимиэхэ эмэ барар-кэлэр кыаҕы биэрбэккэ, тугунан эмэ олуйан, хааччахтаа. ☉ Ставя в затруднительное положение, крепко привязать кого-л. к чему-л., ограничить кому-л. свободу передвижения
Оҕонон хааччахтаан, бачча эдэрчи сааспыттан хайдах дьиэ иһигэр хам хараҕалаан кэбиһиэҥий. В. Васильев
[Бардам Байбал] Кыра-хара норуоту бууттаах ыарахан сутуруганан сохсолоох ыар кытаанах үлэтин сүктэрэнкөтөхтөрөн хара көлөһүннэрин сүүрдүбүт, хааннаах хабалаҕа хараҕалаан хара кулут, хамначчыт оҥостубут. Н. Түгүнүүрэп
6. көсп. Кими эмэ олус соһутан, уолутан, долгутан, сатаан саҥарбат гына талбаарт. ☉ Заставить кого-л. застыть на месте, оцепенеть, пригвоздить кого-л. к чему-л. (от чрезмерного волнения, растерянности)
Ити тыллар миигин турар сирбэр хараҕалаан кэбиспит курдуктара. И. Федосеев
Кыыс мичилийэ көрбүт харахтара миигин биир сиргэ туруору хараҕалаан кэбиспиттэрэ. А. Фёдоров
«Федя!» — хаһаайка кэргэнин биир тылынан хам хараҕалаан кэбиһэр. П. Чуукаар