уст. чучело (телёнка или жеребёнка, хранилось как талисман).

I клёст; харыйа ымыыта клёст-еловик; ымыы чыычаах клёст.
II талисман; амулет.

аат., эргэр. Ханнык эмэ кыыл, көтөр чуучалата (эмэгэт оҥостоллоро). ☉ Чучело животного или птицы (хранимое как талисман). Көтөр уонна сүүрэр харамайдар тугулҕахтара
ср. тюрк. тоҕ, туг ‘рождаться, возникать, появляться’

I
аат. Саха сиригэр кыстыыр чооруостуҥулар аймахтарыгар киирсэр кыһыл түөстээх хардастыгас тумустаах ырыа чыычаах. ☉ Небольшая лесная птица семейства вьюрковых с перекрещивающимися концами клюва, клёст
Бай, ити ымыы ыллыыр! И. Гоголев
Көмнөхтөөх тыаны үрдүнэн Күн көстө түһэрин кытары Бэйэҥ да бэркэ бэркиһээн Истиэҥ этэ ымыылары. П. Тобуруокап
Лена өрүс мырааныгар ымыы ыллыыр, кэҕэ этэр. Л. Попов
♦ Ымыы ыллаабат, ыт үрбэт (дойдута) көр ыт II. Ыт үрбэт, ымыы ыллаабат, тураах тохтообот, туруйа хаһыытаабат үрэх баһа дойдуга туох булда кэлиэй, тэскилээтэхпит дии
◊ Тиит ымыы көр тиит
Тиит ымыыта харыйа, тиит мас сиэмэтин сиир, сайынын эбии үөнү-көйүүрү аһылыктанар. Тойон ымыы көр тойон. Тойон ымыы үксүн сыалаах мас үүнэр сиригэр уйаланар. Ымыы чыычаах көр ымыы I — диэн курдук. Ымыы чыычаах ыллаата, Күннээрикпит күөрэйдэ, Күөрэгэйбит көрүлээтэ. Саха нар. ыр. III
Кини күн тахсыыта тиит чыпчаалыгар олорон ыллыырын иһин, ымыы чыычаах диэн ааттаммыт. И. Федосеев
[Кыһын халлаан сылыйарыгар] ымыы чыычаах тэлгэһэҕэ кэлэр. И. Сосин
II
аат., эргэр. Урукку өйдөбүлүнэн абааһыттан араҥаччылыыр, харысхал буолар туох эмэ. ☉ Амулет, талисман, оберег
Ол баайыллыбыт хабахтар уонна чуорааннар, оччотооҕу кэнэн дьон санааларыгар, куһаҕан тыыны куттуур улахан ымыы буолаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Ээ, кырдьык даҕаны …… Арба куосканы үчүгэй эҥээрдээх, дьиэҕэ ымыы буолар дииллэрэ этэ дуу. В. Яковлев
Саһыл тумса — дьахтар оҕолонор кыаҕын, күүһүн араҥаччылыыр ымыыта. НБФ-МУу СОБ
♦ Ымыылаах ыт көр ыт II. Ымыылаах ыппыт Аргыспыт [ыт аата] биһигини арыаллаан иннибитигэр сүүрэ турда
◊ Санаа ымыыта — санаа баҕата диэн курдук (көр баҕа II)
Лаана Серёжаны олус да өр күүппүтэ, көрдөөбүтэ. Кини ыра санаатын ымыыта гынан, өйүгэр оҥорбут доҕордооҕо. Н. Лугинов
Кээтииһи мин санаа ымыыта оҥостубутум. Бэл, түүнүн түүлбэр киирэн, туорхаһыйбыт хоччорхой дууһабын сылаанньытара. П. Степанов
Бу түөрт түрбүөннээх сылларга миэхэ санаа ымыыта буолан бииргэ сылдьыспыт, мин Кэчииккэм аны суох буоллаҕа. «ХС»