аат. Биир (икки) көлүөһэлээх, хоппо курдук оҥоһуулаах, икки уһун тутааҕыттан ылан инники анньан ол-бу таһаҕаһы (буору, кумаҕы, бөҕү эҥини) тиэйэр, биир киһиэхэ анаммыт кыракый тэлиэскэ. ☉ Тачка
Таачыканан даҥ буорун таһааран, тыраап туруохтаах сирин таһыгар чөмөхтүү кутуҥ. В. Яковлев
Тоҥ буору таачыканан хаптаһын устун сүүрдэн, хаһыы икки уһугунан кытыыга таһааран тоҕоллоро. ТГС ЫА
Аһаҕас халлаан анныгар силлиэни-ардаҕы аахсыбакка таачыканан инчэҕэй буору таһарбыт. «ХС»

I
аат.
1. Тугу эмэ булкуйарга, баһарга эбэтэр тарыйарга туттуллар угуттан үлдьү салбахтаах кыра тэрил. ☉ Лопатка (инструмент)
Долбуур га чороччу сааллыбыт мас көхөҕө алаадьылыыр лаппаакы, …… ытарча, эт хоторор тимир үтэһэ ыйанан тураллар. И. Никифоров. Хапкаанынан [бөрөнү] бултуур булчут туттарыгар мас лаппаакы улахан туһалаах буолар. К ГП ББНь
2. кэпс. Күрдьэх, тимир күрдьэх. ☉ Лопата (обычно железная)
Туттар тэрилбит хойгуо, лаппаакы, онон хаспыт көмүстээх кумахпытын, буорбутун тачка нан таһарбыт. И. Бочкарёв
3. Кыыл муоһун хаптаҕайа. ☉ Лопасть рогов животных (напр., лося, оленя)
Быыстапкаҕа кыттар муостар биирдии лаппаакылара уонтан итэҕэһэ суох салаалаах буолуохтаахтар үһү. Н. Борисов
II
лаппаакыга уур (түһэр) калька., спорт. — көҥүл тустууга утарылаһааччыгын икки саннын хаптаҕайынан сиргэ сыһыары баттаан ыраас кыайыыны ситис. ☉ Положить на лопатки (одержать чистую победу в поединке в вольной борьбе)
А. И в а н о в , т ө рдүс эргииргэ болгарин Н. Селимовы түөрт баалынан сүүйэн иһэн, сэттэ мү нүүтэ ааһыыта ыраастык хотто. Ка панадзены саннын лаппаакытыгар у у р д а. «Кыым»