туохт. эб. Этиллэр санаа дьиҥнээҕин туһунан саҥарааччы сэрэйэн этэрин көрдөрөр (туохт. урут ааспыт кэмин кытта тут-лар). ☉ Выражает предположение говорящего относительно реальности высказываемой мысли (обычно употр. с гл. преждепрошедшего вр.)
Кырдьык, иһэ ыалдьыбыта буолуо, мин манна маныам, эн ааны аһан, таһаар ээ. С. Ефремов
Тугу ботугуруурун, баҕар, кини да билбэтэ буолуо. Амма Аччыгыйа
Баҕар, доҕотторугар баарта буолуо. Н. Заболоцкай
△ Туохтуур бүтэһигэ суох ааспыт кэмин кытта. ☉ Употребляется с формами прошедшего незаконченного времени
Бука, кинилэр бу бөҕү биирдии ытыран таспыттара буолуоҕа. Суорун Омоллоон
Күтүр өстөөх, туох эрэ балыыҥкатын оҥорон баран сылдьарыҥ буолуо. С. Ефремов
Мин күндү ааҕааччыларым, бука, былыттаах, ип-ичигэс наҕыл сайыҥҥы түүннэри билэллэрэ буолуо. Н. Заболоцкай
△ Сорох этиигэ кэлэр кэм суолтата дэгэттэнэр. ☉ В некоторых контекстах имеет оттенок значения будущего времени
Туох эрэ алдьархайы оҥороро буолуо. И. Никифоров
Бу дьыалаҕа эһиги да, биһиги да бииргэ ылсыһан үлэлээтэхпитинэ эрэ тугу эмэни ситиһэрбит буолуо. С. Данилов
Интэринээт туолбута, ылбаттара буолуо. Софр. Данилов
△ Сэрэйэр киэпкэ турар туохтуурдары кытта. ☉ Употребляется с глаголами в форме сослагательного наклонения
Эмээхсиэн, дьон кэлэллэрэ чугаһаатаҕа буолуо. А. Федоров. Миигиттэн күүппэтэххит буолуо. С. Ефремов
Комендант этэрээт начаалынньыгар дакылааттаатаҕа буолуо, киэһэ эмиэ телефонограмма кэлбитэ. Н. Якутскай
△ Ааттарынан бэриллибит кэпсиирэлэри кытта. ☉ Употребляется со сказуемыми, выраженными именами
Манна син биир хаан урууларым, табаарыстарым, доҕотторум бааргыт буолуо. Суорун Омоллоон
Сүөдээр, бу түүл буолуо. Н. Якутскай
Баҕар, ити дьыала кутуруктаах буолуо. С. Ефремов
△ Буолуо бириэмэ суолтатын ситэ сүтэрэ илик түгэнигэр, сэрэйэр суолтата мөлтөөн бигэргэтии дэгэттэнэр. ☉ В тех случаях, когда окончательно не потеряно временное значение, ослабляется семантика предположения и приобретается оттенок утверждения
Микиитэ, эн ити аан хоско утуй, арыый сылаас буолуо. Амма Аччыгыйа
Дьиэ илин өттүнэн тэрээсэлээх, болкуоннаах буолуо. С. Ефремов
Сыарҕаҕа таба тириитэ баара буолуо. Амма Аччыгыйа