аат. Ньирэй турар сирэ. ☉ Помещение для телят, телятник
[Тараҕана сайылыкка] Тэлээтинньик, пиэрмэ элбээбит. Саха нар. ыр. III
Тэлээтинньиккэ, от сүгэһэрдээхтэр кимнээхтэрин билбит курдук көрөн, торбуйахтар эҥээриччи мэҥирээбиттэрэ. П. Аввакумов
[Захар:] Оҕонньор, көрдөһүүлээхпин. Үлэҥ быыһыгар маннааҕы пиэрмэ тэлээтинньигэр сөрүүкүүр сир буолар гына ат сарайын титиригинэн тутан биэрбэккин ээ. «ХС»

аат.
1. Тугу эмэ (хол., киинэни, испэктээги) көрөр киһи. ☉ Зритель
Афины тыйаатырыгар уон сэттэ тыһыынча көрөөччү киирэрэ. КФП БАаДИ
Ити пьесалар иккиэн аан маҥнайгыттан көрөөччүлэр үрдүк сыанабылларын ылбыттара. АҮ
Көрөөччү улахан болҕомтотун Мирнэй, Нерюнгри, Ленинскэй, Сунтаар оскуолаларын уран тарбахтаахтарын үлэлэрэ ыллылар. «Кыым»
2. Тугу эмэ көрөр-харайар киһи. ☉ Тот, кто ухаживает за кем-чем-л., смотритель
Ааллыыр уоту көрөөччү Аастыыр маҥан чанчыктаах …… Сүллүрүттүбүт сүүстэрдээх Аҕам дьахтар киһикэм. С. Зверев
◊ Бороон көрөөччү көр бороон
Бастыҥ бороон көрөөччүлэр …… биирдии бороон сууккатааҕы эбиллиитин олунньуга биэс сүүс отут — биэс сүүс алта уон тоҕус кыраамҥа тиэртилэр. «Кыым»
Бороон көрөөччүлэр бороон ыйааһынын сүүс киилэҕэ тиэрдэргэ соруктаммыттара. «ЭК». Дьаам көрөөччү истор. — дьаамы көрөн-харайан олорор киһи. ☉ Смотритель почтовой станции, станционного дома, ямщицкой
Дьаам көрөөччү ол «сирэйгэ тыаһатыы этэ» диэни умнубатах быһыылаах этэ. В. Короленко (тылб.). Дьиэ көрөөччү — дьиэни хомуйар, көрөр дьахтар. ☉ Домработница, горничная
Ася миэхэ …… дьиэ көрөөччүгэ эрэ маарыннаабат буолан көстүбүтэ. И. Тургенев (тылб.)
Бүтүн замокка кини биир эрэ …… дьиэ көрөөччү доҕордооҕо. Дж. Родари (тылб.). Кыыл көрөөччү (иитээччи) — күндү түүлээх кыыллары үөскэтэр, иитэр пиэрмэҕэ үлэлиир киһи. ☉ Зверовод
Кыыл көрөөччүлэр саһылга аһылыгы харах холооһунунан биэрэллэр. БЗИ СА. Ньирэй (торбос) көрөөччү — ньирэйдэри аһатар, көрөр киһи. ☉ Телятник, телятница
Ньирэй көрөөччүлэрдиин кэпсэттэ. М. Доҕордуурап
Ньирэйдэрин торбос көрөөччүгэ туттаран истэ. «ХС». Сад көрөөччү — сады көрөр-харайар киһи. ☉ Садовник
Тыый да, хатыҥ үүт-үкчү хаанынан ытыы турар курдук. Нуучча сиригэр эбитэ буоллар, сад көрөөччү маны саба баайбыт, эмтээбит буолуох этэ. Суорун Омоллоон. Сибиинньэ көрөөччү — сибиинньэлэри аһатар, көрөр киһи. ☉ Свинарь, свинарка
Эбээһинэһим — сибиинньэ көрөөччү. В. Ойуурускай
Сибиинньэ көрөөччүлэр кыттыһан үлэлииллэр, хамнастара уопсайдарыгар көрүллэр. АВН КХАТО. Сүөһү көрөөччү — сүөһүнү аһатар, көрөр киһи. ☉ Скотник
Мин эйигин онно сүөһү көрөөччүнэн ыытаары ыҥыртарбытым. Н. Заболоцкай. Онно сүөһү көрөөччүнэн Михаил Прокопьевич Тарабукин кэлсэр. И. Бочкарев

аат. Ынах оҕото (үксүгэр төрөөбүтүнэн эбэтэр маҥнайгы ыйдарыгар). ☉ Телёнок
Дьахталлар ынахтарын ыан бүтэрэн, ньирэйдэрин холкуос бүтэйигэр ыыталлар. Амма Аччыгыйа
Сүүһүгэр туоһахталаах кугас ньирэйдэрин олбу-солбу көтөҕөн …… биэрэк диэки дьүккүһэн истилэр. Н. Заболоцкай
Күөл кытыытыгар өрүөлээх ньирэйдэр мэччийэн сырсан бытарыһаллар. М. Доҕордуурап
♦ Ньирэйгэр түс — кыра оҕо курдук буол. ☉ Вести себя как ребёнок (букв. впадать в телячье состояние)
Дархан, олох аһыытын-ньулуунун билбит кырдьаҕас киһи, бэйэтэ оҕотун уоскутуон оннугар, дьэ, ньирэйигэр түһэн, ытаан бопторон, бүгүллэҥнии олордо. Софр. Данилов
◊ Ньирэй көрөөччү — ньирэй кыра эрдэҕинэ көрөр-харайар киһи. ☉ Телятник, телятница, работник по уходу за телятами
Эгэ, үрдүк үөрэхтэнэн баран, биһиэхэ холкуоска ынах ыаччынан, ньирэй көрөөччүнэн …… кэлиэхтэрэ баара дуо? В. Гаврильева
«Үөһээ Бүлүү» сопхуос ньирэй көрөөччүлэрэ сайыҥҥы түөрт ыйга …… үрдэтиллибит эбэһээтэлистибэ ылыннылар. «Кыым». Ньирэй оҕо — олоро илик, икки-түөрт ыйдаах кыра оҕо. ☉ Грудной младенец двух-четырёх месяцев от роду
[Айыыһыты атаара] Ньиччир бараан дьиэбин Ньирэй оҕонон ньиккирэтээр, Байдам уорук балаҕаммын Баччыр оҕонон баккыратаар. П. Ойуунускай
Сиһи таҥнары түһэн, үрүйэ сыбарыгар тиийэн эрдэхпинэ, эмискэ ньирэй оҕо маккыраата. Н. Заболоцкай
Ньирэй оҕо саҥата ньиккирэччи ытаата. И. Чаҕылҕан. Ньирэй от — саҥа тахсан эрэр намчы от. ☉ Ростки травы. Саҥа төрөөбүт ынаҕы ньирэй отунан аһатыллар. Ньирэй саас — кыра оҕо эрдэҕинээҕи кэм. ☉ Младенческий возраст
Кыракыйтан, ньирэй саастан Сылааһы эрэ биллэргит, Аан маҥнайгы буурҕаҕа Хайдах ордуох этигит. П. Тулааһынап. Ньирэй тиис — саҥа тахсан эрэр, тииһиир тиис. ☉ Молочные зубы. Оҕо ньирэй тииһэ ыарыылаахтык тахсааччы
□ Ыт оҕотугар ньирэй тиистэр тахсаллар, олор олох тиистэри солбуйаллар. ББЕ З
Уу ньирэй көр уу. [Биһиги] бүгүн, бэҕэһээ төрөөбүт, уоһахтаах уу ньирэй оҕолор буолбатахпыт. Эрилик Эристиин
Ол Харачаас баҕайыны харыстыам дуо?! Бу үлүгэр булкууру кинилэр оҥорон, соҕотох уолум, ити уу ньирэй оҕолорун быраҕан, хара тыаны сирэйдэннэ. Пьесалар-1954.
ср. монг. нярай ‘родившийся недавно’