Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тиҥсирики

  1. аат.
  2. Кэрийэ сылдьан тугу эмэ сытырҕалааччы, тиҥсирийээччи (кыыл туһунан). ☉ Кто-л. в поисках чего-л. съестного, обнюхивающий что-л. (о животных)
    Сэнтэгэр муруннаах силтирики, Сири хоруйар тиҥсирики, Тугу да сирэрэ биллибэт, Тоторо даҕаны көстүбэт. П. Тобуруокап
  3. көсп., кэпс. Кими эмэ кэтии, үспүйүөннүү сылдьааччы. ☉ Кто-л., стремящийся высмотреть что-л., выследить кого-л., пошпионить за кем-л.
    Остуорастартан икки, ыттартан икки төһө да тоһун ыллар, пэлииссийэ тиҥсирикилэрин албыннаабыта. ӨӨККҮ
  4. даҕ. суолт. Кэрийэ сылдьан сытырҕалыыр, тиҥсирийэр. ☉ Обнюхивающий что-л. в поисках чего-л. [Аартык иччитэ] дьаардаах айаҕыттан …… тиҥсирики ыттар охсуспутунан дьөлө кулгуйуллан түстүлэр. Д. Апросимов
    ◊ Тимир тиҥсирики оноҕос фольк. — сыалын булар, сыалга түһэр оноҕос. ☉ Железная стрела, хорошо попадающая в цель
    [Кулун Куллустуур] аҕыс кырыылаах тимир сардаан охтоох, сэттэ кырыылаах тимир тиҥсирики оноҕостоох. ПЭК ОНЛЯ III
    Тииҥньит ыал Титирик дьиэтин саҕа Тимир тиҥсирики оноҕостоох эбит. Күннүк Уурастыырап

Еще переводы:

кунньалык

кунньалык (Якутский → Якутский)

аат. Ох оноҕосторун хаата, кэһэх. ☉ Колчан
Тимир тиҥсирики оноҕоһун кунньалыгар астылар. ПЭК СЯЯ
Хат дьахтар Хабаҕа хаппардаах, Буос дьахтар Буома кунньалыктаах Оһол уола. П. Ойуунускай
ср. тюрк. конч, кунч ‘голенище’

дьирикинэ

дьирикинэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн, элэгэлдьигэс сырыылаах. ☉ Быстрый, юркий, ловкий
Күүһүрэ түһүөхпүт, дьэ эрэ, мэнэгэйдээх бэлэспиттэн үс хос бастаах тимир тиҥсирики ыттарым, икки хам бүөлэммит кулгаахпыттан уот сырбаҥалай өлүү дьирикинэ кырынаастарым, сулбурута ойон тахсыҥ! Д. Апросимов
Бэрт киһи, Үтүө киһи Саалааҕы самнарбыт, Охтооҕу охторбут Дьирикинэ боотур, Түһүө буолуо, Түһүө буолуо! ДВ О

сэнтэгэр

сэнтэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Кэтит, уһугун диэки өттө төгүрүк сыҕаччы өрө анньыллыбыт быһыылаах (мурун туһунан). ☉ Широкий, слегка вздёрнутый (о носе)
[Сибиинньэ] Сэнтэгэр муруннаах силтирики, Сири хоруйар тиҥсирики, Тугу да сирэрэ биллибэт, Тоторо даҕаны көстүбэт. П. Тобуруокап
Хара бараан сирэйдээх, сэнтэгэр кылгас муруннаах, сап-саһархай чэмэлийбит киэҥ харахтаах нуучча уола ойон турда уонна иһирдьэ дьылыс гынан хаалла. Н. Якутскай
Кини малысхах курдук кэтит сирэйдээх, …… сэнтэгэр соҕус муруннаах, …… сылбырҕа туттуулаах, күөгэйэр күнүгэр сылдьар эдэр киһи. Н. Босиков

тииҥньит

тииҥньит (Якутский → Якутский)

  1. аат. Тииҥи бултааччы. ☉ Охотник на белку
    Тииҥньит үлэтэ олус ыарахан, сыралаах үлэ. СМН ТС
    Булчут эмиэ тус-туспа идэлээх: кырсаһыт, тииҥньит, тайахсыт, эсэһит. ЧКС ОДьКИи
    △ Тииҥи бултаһар ыт. ☉ Собака, идущая на белку
    Бүөтүр: «Кэрэмэсчээним барахсан тииҥньит буолла», — дии санаата. Р. Кулаковскай
    Ытым Моойторук олус булчут. Өссө тииҥньит эрэ диэн буолуо дуо, ааттаах чубукуһут. А. Кривошапкин (тылб.)
  2. даҕ. суолт. Тииҥниир, тииҥи бултаһар. ☉ Промышляющий белок
    Тииҥньит ыал Титирик дьиэтин саҕа Тимир тиҥсирики оноҕостоох эбит. Күннүк Уурастыырап
    «Бу тииҥньит тоҥус быһыылаах, кини суолун батыһыахха», — диэбитэ. А. Кривошапкин (тылб.)
    Ол торҕон эһэлэртэн дьулайаннар, тииҥньит дьон бултуулларын тохтотоллор. В. Короленко (тылб.)
    ◊ Тииҥньит ыт — тииҥи бултаһар ыт. ☉ Собака, идущая на белку
    Үчүгэй тииҥньит ыт киэҥ сиринэн сылдьыгас, үчүгэйдик уонна түргэнник ирдиир, сыты ылыгас, чуор буолуохтаах. ТСКБ
    [Күһүн хаара суохха] киһи тииҥи сатаан суоллаабат, онон тииҥньит ыта суох бултааһын туһата кыра. ЕОВ ССТБ
    Эдэр ыт тииҥи көрдүүргэ, үрэргэ, эккирэтэргэ …… тииҥньит ыты кытта иккитэ-үстэ сырыттаҕына, хайыы-үйэҕэ үөрэнэр. АФС БЫ