равн.-кратн. от тэйгэй= 1) мерно покачиваться (о тяжёлом висящем предмете); эт тэйгэҥнии турар туша покачивается (на крюке); 2) топтаться, ходить, маячить без дела (в нерешительности).

туохт.
1. Биир сиргэ хаампыта буола тур (хол., тоҥон эбэтэр тугу гыныаххын билбэккэ). ☉ Переступать с ноги на ногу, топтаться на месте (напр., от смущения или от холода)
Сүөдэр, чаҕыйан, симиттэн, аан таһыгар тэпсэҥнии турда. Н. Якутскай
Ыларов, соһуйан, оҕолуу, кэлиэх-барыах сирин билбэккэ, тэпсэҥнээн ылла. Р. Баҕатаайыскай
Таһырдьа ким эрэ чуучугураан кэлэн, күүлэҕэ тэпсэҥнээтэ уонна дьиэ аана аргыый аһылынна. И. Гоголев
2. Сыала-соруга суох, мээнэ сырыт. ☉ Ходить туда-сюда, бесцельно проводя время, болтаться
Атын биригээдэлэр маннык дьолтон матан абаккардылар, таах тэпсэҥнэһэ сырыттылар. У. Ойуур
Тэлгэһэҕэ туһата суох Тэпсэҥнээн күнүн ыытар. «ХС»
Тимошка нэдиэлэни-нэдиэлэнэн хормуоска туппутунан хуутарга тэпсэҥниирэ. М. Шолохов (тылб.)
3. Баайыллан туран атахтаргын хамсатан биир сиргэ хаамыталыы тур (сылгы, сүөһү туһунан). ☉ Толочься, топтаться на одном месте, будучи на привязи (о лошади, скоте)
Быатыттан төлө көппүт Ахсым соноҕос тэпсэҥнии турбат. И. Гоголев
Онно-манна сүөһү тэпсэҥнээн, мүлүккэй муостаҕа туйаҕа түһүгүрээмэхтээтэ. В. Яковлев
Тоҕо баайыылаах ат курдук тэпсэҥниигин? М. Шолохов (тылб.)
♦ Биир сиргэ тэпсэҥнээ — сайдыбакка, инниҥ диэки барбакка, биир сиргэ туран хаал. ☉ соотв. топтаться на месте
Ньирэйдэрэ бүтүн ыйы быһа төһө эбиллибиттэрин бэрэбиэркэлээн көрбүттэрэ — ортотунан биир сиргэ тэпсэҥнээн тахсыбыттар. С. Федотов
Сорох биригээдэлэргэ үлэ-хамнас иннин диэки хаампакка, биир сиргэ тэпсэҥнээбитэ. «ХС»
Бородууксуйа кээмэйин улаатыннарбат, биир сиргэ тэпсэҥниир кэлэктииптэр бааллар. «Кыым»

1. тэйгэй диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Өттүгэр аҕата бокуонньуктан хаалбыт удьурҕай уктаах быһаҕа тэйгэҥниирэ. Н. Босиков
   [Ынахха] чугаһаабытын кэннэ көрбүттэрэ, хаҥас муоһугар суумка баайыллыбыта тэйгэҥнээн иһэр эбит. П. Филиппов
   Балык киирэрэ бэлиэ: эрийэ турдахха, куйуур ыарыы түһэр, тэйгэҥниир, ол аата куйуурга балык баар. ПАЕ ЭАБ
2. Туох да сыала-соруга суох мээнэ сырыт, тэпсэҥнээ (саарбаҕалаан). ☉ Топтаться, маячить без дела (в нерешительности)
   Итирэн да баран бэйдиэ тэйгэҥнии сылдьыбаппын, үлэбэр оҕустарбаппын. С. Руфов
   Арай манна Гаврил оҕонньор тарылаччы сыыҥтаан ылар, силлиир-хаахтыыр, тэйгэҥниир, дьону одуулаһар, ботугуруур. М. Доҕордуурап
   «Мин эйигин көрдүүбүн. Ханна тэйгэҥнии сылдьаҕыный?» — диэн көбүөлээтэ полковник. К. Симонов (тылб.)

туохт.
1. Түргэнник, кыараҕас-кыараҕастык атыллаан хаамп, сүүр. ☉ Быстро шагать или бегать мелкими шажками
Өйдөөн көрбүттэрэ, саҥа уол халтырыйымаары, түргэн-түргэнник бэдьэҥэлээн, томтору таҥнары сүүрэн түһэн эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
«Кимнээх ити бэлэстэтэллэрий, доҕор? Аны оҕолор мэниктээн, уоту-күөһү ыытан кэбиһиэхтэрэ», — дириэктэр сүр түргэнник сарай диэки бэдьэҥэлээтэ. Софр. Данилов
Ньуукаан …… киһи саҕа тууччаҕы санныгар эндиэлии быраҕан, кыараҕас-кыараҕастык атыллаан бэдьэҥэлээн киирэн кэллэ. В. Протодьяконов
2. Биир сиргэ туран тэпсэҥнээ, эккирээ. ☉ Топтаться, подпрыгивать на одном месте, слегка сгибая колени
Омуннаах муҥутаан Булочкин үҥкүүлээри кыдьыгыран, уллуҥахтара кычыгыламмыттыы биир сиргэ бэдьэҥэлээтэ.Амма Аччыгыйа. Кини [Дьэкиим] бүтэйдии соһуйан «һуук» диэн баран, турбут сиригэр үрүт-үрдүгэр тэпсэҥэлээн өрө бэдьэҥэлээн ылбыта. Н. Заболоцкай
Ыаҕайа Ылдьаа чүмэчи уматан эрэ баран, киирбит киһини биллэ. Үөрүүтүттэн, кыра оҕо курдук, бэдьэҥэлии түстэ. А. Сыромятникова
Мэйиитинэн мэлийбит Минньигэскэ мэҥийбит, Бэдьэҥэлиир үҥкүүһүтү [эһэни] Билээхтиибин киинэттэн. Күннүк Уурастыырап. Тэҥн. бэдьэй

туохт.
1. Биир сиргэ өрүтэ көтө-көтө түһүөлээн үрүт-үрдүгэр охсулун. ☉ Сидя на месте, подпрыгивать на ягодицах, издавая шлёпающий звук. Олорон эрэн эккирээн лаҕый
2. кэпс. Оннугуттан хамсаабат кэриэтэ олус бытааннык сыҕарый, айаннаа. ☉ И дти, двигаться очень медленно, тащиться, брести, топтаться на месте
[Катер,] сороҕор өрүс сүүрүгүн кытта тэҥнэһэн, баайыллыбыт курдук биир сиргэ лаҕыйа турда. Н. Якутскай
Сарсыарда ыксаабакка биир тэҥник хааман лаҕыйбыт оҕонньор, сирэйэ-хараҕа сэргэхсийэ охсон, аллара сүүрэн таҥкычахтанан киирдэ. Н. Борисов
3. көсп. Туохха эмэ сыҕарыйыыта суох биир сиргэ олус уһуннук тутулун, бытаар. ☉ Слишком медленно продвигаться в чём-л., подолгу задерживаясь на каждом отдельном отрезке (напр., в одном классе в школе). [Миитэрэй] кылааска иккилии сылынан лаҕыйан, аҕыһы бүтэрбитэ уон на үөрэхтэн адьас тэйбитэ. М. П опов