заниматься шитьём, шить; иистэнэр матаҕа торба с принадлежностями для шитья.

аат., эргэр.
1. Чараас сарыынан, балык тириитинэн эбэтэр сүөһү хабаҕын имитэн тигиллибит дьоҕус хаа, мөһөөччүк. ☉ Мешок, торба из ровдуги (замши), рыбьей кожи или из мочевого пузыря животного
Тууйас, халаабыс тутуурдаах дьон кэлэллэр-бараллар. Н. Түгүнүүрэп
Тэккээ сордоҥ тириитэ халаабыстан окко сууламмыт өйүөтүн таһааран Чэригэ уунна. В. Титов
Уол куруусканы ыҥыырга иҥиннэрбит халаабыһыгар укта. «ХС»
2. түөлбэ. Табаны угуйар тууһу кутан илдьэ сылдьыллар кыра мөһөөччүк. ☉ Мешочек с солью для приманки оленей
Тоҕо халаабыскын илдьэ барбатыҥ? СТТТ
3. кэпс. Тоноҕостоох харамайдар атыырдарын сымыытын хаата. ☉ Семенник позвоночных.
♦ Халаабыс айах түөлбэ. — тииһэ тононон бүппүт, тииһэ суох айах. ☉ Беззубый рот. Эмээхсин кырдьан халаабыс айах буолбут. Халаабыһа хапсыйда кэпс., күл.-ооннь. — аччыктаата, хоргуйда. ☉ Проголодаться (букв. сума его опустела). «Хайа, халаабыһыҥ хапсыйда дуо?» — диэн эһэтэ сиэнин хаадьылаата
ср. др.-тюрк. хала ‘класть, складывать’

аат., эргэр.
1. Араас кээмэйдээх, быһыылаах-таһаалаах ол-бу кыра малы (хол., иннэлиги, сүүтүгү, чокууру, кыаны, хамсаны) угарга аналлаах сиэп курдук туттуллар, курга бааныллар эбэтэр санныга кэтиллэр сарыы эбэтэр тирии хаа. ☉ Небольшая кожаная или ровдужная сумочка (кошелёк, кисет, мешочек), подвязываемая к поясу вместо кармана или надеваемая через плечо, для хранения мелочи (напр., напёрстка, игольника, трубки, огнива)
Наҥнайа, өттүгүттэн сүөрэн ылан, киистэлээх, оҕуруолаах хаппары Сардаана кыыһыгар бэлэхтиир. Суорун Омоллоон
Маша кистээбит тирии хаппарын ылан кэппитэ уонна харчытын сороҕун кистии уктубута. Н. Якутскай
Саҕынньаҕын иһинэн кэтэ сылдьар хаппарыттан хататын ылан сахта, саһаҕаҕа уот хатаан, дьиэ иһин сырдатан көрдө. Болот Боотур
△ Ат ыҥыырыгар холбуу баайыллар обургу соҕус хаа. ☉ Сумка, подвязываемая к седлу лошади
Саһылы Дагдаҕар ыҥыырын хаппарыгар уктубута. Далан
Фотограф киһи хаппар курдук сүгэ сылдьар тэрилэ аата-ахса суох үгүс. С. Федотов
[Паабылап] Хаппары ылан ампаарга киирэн сүөкүүр. Солоҥдо, кырынаас, тииҥ, саһыл тириитин араартаан ааҕар. Н. Туобулаахап
2. Ойуун таҥаһа: уҥа саннын диэки ыйанар, кыырар кэмигэр абааһылары кытта күөн көрсөрүгэр хахха буолан, кинилэри тэйитэр аналлаах түөрт муннуктаах тимир. ☉ Четырёхугольная железная пластина, висящая на правой стороне борта шаманского костюма в виде клапана косого бокового кармана, символический щит шамана, отражающий удары злых духов во время борьбы с ними в процессе камлания.
◊ Маныыһыт хаппара — маныыһыт суумката диэн курдук (көр маныыһыт)
Биир сыллаах сыыс оттортон маныыһыт хаппара ордук элбэх. Хабах хаппар көр хабах. Кыыс хабах хаппарыттан хомуһун таһааран оонньоон дьырылаппытынан барда. Хаппар куҥ көр куҥ. [Бааһырбыт Сэмэн] Хардыылаатаҕын аайы, хаҥас атаҕын хаппар куҥун иһинэн иннэнэн тэһитэ кэйэргэ дылы. Н. Якутскай
Сөпкө сайдыбыт быччыҥнаах инниттэн-кэнниттэн көрдөххө хаптаҕай соҕус көрүҥнээх, түөһэ, лаппаакыта, сиһэ, самыыта уонна хаппар куҥа сөпкө толорулар. Сылгыһыт с. Холун битийэрин аалсыһар сирин хонноҕун анна, өрөҕөтүн кытта тардыһан холбоһор сирин быттыга, аалсыһар куҥун ис хаппар куҥа дииллэр. СЭЭУоК
ср. др.-тюрк. хап ‘сосуд, бурдюк, мешок’, тат. капчык ‘мешок, торба’