Якутские буквы:

Якутский → Русский

туома

модальное сл. выражает 1) подкрепление предшествовавшей или последующей мысли: хайдах барыахпытый , туома суолу билбэппит как же мы пойдём, тем более, что дороги не знаем; 2) усиление, выделение высказываемой мысли: туома этэн тураллар а ведь сказано ему; туома эн кэлэр үһүгүөн да ты едва ли придёшь.

туом

I 1) уст. часть, деталь обряда; саха үгүс туомнара эргэрдилэр многие-якутские обряды устарели; 2) ничтожная малость; туомугар эрэ ничтожно мало; туомугар эрэ биэр = дать ничтожно мало; туомугар эрэ үлэ ничтожная работа; работа только для видимости; туомун эрэ толорон только для приличия (делать что-л.). туом II том; саха поэзиятын антологиятын бастакы туома первый том антологий якутской поэзии.

Якутский → Якутский

туома

I
сыһыан т. Саҥарааччы туохха эмэ күүһүрдэр-чорботор сыһыанын көрдөрөр (эбиитин). Выражает усилительно-выделительное отношение говорящего к чему-л. (тем более, к тому же, ведь)
Күн да кылгас, туома бэйэҥ да тиэтэйэриҥ буолуо. Суорун Омоллоон
[Дьөгүөрүскэ] тыйыс санаалаах киһи буолбатах, туома кини миигин кыра эрдэхпиттэн билэр. Н. Заболоцкай
Улуу Күөллээххэ …… табаларбынан бэйэм тириэрдиэм. Туома онно бэйэлээх-бэйэм кыыһым олорор. «ХС»
II
көр дуома
Ийэ туома буолан оҕолорун аһатаары, оҕо туһугар ууга-уокка киирэ сылдьаахтаатаҕа. Далан
Ардах сытытан, сиидэс ырбаахытын туома этигэр сөрүөстэн, тыбыстымныынан хаарыйар буолла. М. Доҕордуурап
Сорох күн биирдэ эрэ хара килиэп туомун үссэнэн баран үөрэнэр, үлэлиир түбэлтэлэр бааллара. Н. Кондаков
Бар туома (дуома) көр бар I
Онно [куорат оскуолатыгар] саха тыла бар туома эрэ баара. Суорун Омоллоон
Сеня барытын бар туомун, киһи хараҕын баайан оҥорор. Н. Босиков

туома да буоллар

сыһыан холб. Итэҕэтэр, ылыннарар «хайдах да буолбутун иһин» диэн дэгэттээх утарарбаһылатар сыһыаны көрдөрөр. Выражает противительно-уступительное отношение с оттенком убеждённости (всё же, как бы то ни было)
Солох курдук соҕотох хараҕа, Туома да буоллар, Турулус гына түстэ. П. Ойуунускай
[Дьаллааһын үрүйэтэ] туома да буоллар күөллээх. М. Доҕордуурап
Тыый оттон, туома да буоллар булт стахановеһа ааттаах киһи сүгүн буолар кэлиэ дуо? Н. Заболоцкай

сиэр-туом

аат. Итэҕэлтэн төрүттээх эбэтэр олохтон үөскээн тахсыбыт олохсуйбут үгэс. Обряд. Ыһыаҕы тэрийии сиэрэ-туома саха норуотун историческай сайдыытын кытта тэҥҥэ уларыйан испит. Саха сэһ
1977
Сиэртуом силигин толорор тойуктар мифологияны кытта ыкса ситимнээхтэр. Саха фольк. Бу дойду булдун сиэринтуомун ситэ билэ илик буоллаҕа дии. Сэмээр Баһылай

туом

I
аат. Норуот итэҕэлигэр олохсуйбут үгэс, сиэр. Обряд, часть обряда, укоренившиеся в обычаях народа
Эһэни өлөрдөхтөрүнэ, араастаан алгыыллар, араас туомнары толороллор. Болот Боотур
Оҕото суох дьон бу кэмҥэ Айыыһыттан оҕо көрдөһөн «Айыыһыт тардар» диэн туому толороллоро. А. Фёдоров
Саха норуотун былыргы итэҕэлэ, араас бырааһынньыктара, туомнара эмиэ сылгы иитиитин кытта быстыспат ситимнээх. «ХС»
Туому (эрэ) толорон — сиэри (эрэ) ситэрэн диэн курдук (көр сиэр I)
Итэҕэллээх дьон туомун эрэ толорон таҥара дьиэтигэр сылдьарга күһэллибиттэрэ. «Кыым»
ср. калм. тоом ‘внимание, глубокое уважение’
II
аат. Элбэх чааһынан тахсар кинигэ биир чааһа. Том (книги, издания). А.С. Пушкин суруйууларын тиһэх туома таҕыста. Саха тылын быһаарыылаах улахан тылдьыта уон биэс туомнаах буолуохтаах

Якутский → Английский

туом

n . custom, tradition


Еще переводы:

барт

барт (Якутский → Якутский)

барт туома <эрэ> – туох эмэ бэрт кыра дуона суох тобоҕо. Жалкие остатки чего-л.
Барт туома эрэ ордубут. Барт туомун эрэ биэрдилэр. Кинигэ барт туома эрэ хаалбыт. — Кини сыл аайы ынах сүөһү, сылгы үөрүн быыстарынан, ол сүөһүлэр ибили тэпсибит, кирбит ходуһаларын барт туомун эрэ оттообута буолар. «ХС»

барт

барт (Якутский → Русский)

барт туома жалкие остатки чего-л.; барт туомун эрэ ордорбут он оставил самую малость.

турулус гын

турулус гын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ турулуччу көр. Внезапно сверкнуть белками широко раскрытых глаз
[Абааһы уола] Солох курдук соҕотох хараҕа, Туома даа буоллар, Турулус гына түстэ. П. Ойуунускай

ситинтэн

ситинтэн (Якутский → Якутский)

сити диэнтэн таһ
түһүк. Ситинтэн ыла ликпууҥҥа Силип, кырдьык, кэлбэтэ. Күннүк Уурастыырап
Сэрэйдим, Ситинтэн сиэттэрэн …… Соҕотох оҕоҕут аһыыта Суманнык эбитин. С. Тарасов
Тукаам, эн мыыныма, барыбыт да аһаан олорор аспыт туома бэйэтэ да ситинтэн ордуга суох. Н. Заболоцкай

сэлиэнньэ

сэлиэнньэ (Якутский → Якутский)

аат. Тыа сиригэр нэһилиэнньэлээх пуун (хол., нэһилиэк, улуус киинэ). Селение, село
Олорор сирбит быыкаа сэлиэнньэ туома этэ. Н. Заболоцкай
Сэлиэнньэлэр киһи билбэт гына уларыйдылар. «Кыым»
Тайахсыттар түүн үөһэ ааһыыта сэлиэнньэттэн хоҥуннубут. Кэпсээннэр

тоҥхоон

тоҥхоон (Якутский → Якутский)

көр тоҥкоон
Буспут эти, тоҥхоону Остуол үөһэ тардаллар. Н. Босиков
Тоҥ балыгы, бу дойдуга этэллэринэн буоллаҕына, тоҥхоону сиэһин сиэрэ-туома [буолара]. С. Тумат
[Ааныс:] Эбээ, бу тоҥхоон аҕаллым. С. Тумат

тоҥуо

тоҥуо (Якутский → Якутский)

тоҥуо быраҕар итэҕ. — ойуун ким эмэ кутун ыларыгар туттар сиэрэ-туома. Шаманский обряд для испрашивания души человека
Ол барар дьабылын сирин Хара Хаҕыс ойуун туорай тоҥуо быраҕан, Өкүүндэ кутун ылаары гынарын уолум Таас Уллуҥах улуу сүрэ-киэбэ баһыйан сылдьар. Сэһэн Дьэрэмэй

туруоруу

туруоруу (Якутский → Якутский)

туруор диэнтэн хай
аата. Билигин наар остуолбалары туруорууга, бороболуоханы тардыыга үлэлииллэр. М. Доҕордуурап
От үлэтигэр дьону туруоруу бытаан. «Кыым»
Олоҥхолору туруоруу наар хайдах баарынан барбыт. «ХС»
Аттаран туруоруу (туруор) көр аттар. Үлэни аттаран туруор
Улахан болҕомто каадырдары аттаран туруорууга ууруллар. «Кыым». Дэбдиргэ туруоруу (тэрийии) көр дэбдиргэ. Айыыһыкка, Иэйэхсиккэ былыр дэбдиргэ туруоруу сиэрэ-туома оҥоһуллар эбит

улаханнат

улаханнат (Якутский → Якутский)

туохт., харыс т. Күүскэ ыарый. Сильно заболеть чем-л.
Марыынаа, сытан уоскуйа түс, бараммын биэлсэри аҕалыым, укуол эҥин оҥордор, арыычча буолуоҥ этэ. Эн киһи улаханнаппыккын. В. Иванов
«Оо, бу чыычаах улаханнаппыт даҕаны, этэ, туома, умайар уот», — дии-дии эмээхсин уҥа-хаҥас силлэтэлээн ылбытыгар, Ньукуу ытыыра арыый намырыыр, нухарыйбыт курдук буолар. «Чолбон»

бытан

бытан (Якутский → Якутский)

туохт. Бытарыйан, ононманан тарҕанан, арҕам-тарҕам бар. Расходиться по одному или мелкими группами
Хуор дьонун ырыалара тарҕана бытанан, кини [Байбал Тарааһап] эрчимнээх, дьоһун куолаһын тула сэлэлээн аргыстаһан бараллар. Амма Аччыгыйа
Олорор сирбит быыкаа сэлиэнньэ туома этэ, дьон онно уонна ол тулатынан онон-манан быталанан олорор этилэр. Н. Заболоцкай
Университет сүүстэн тахса саһаан усталаах сүүнэ улахан дьиэтигэр бытанан, ол аҕыйах киһи баара-суоҕа биллибэт. Н. Лугинов