туохт.
1. Сытыыта тахсарын курдук аал, буруустаа (хол., быһаҕы). ☉ Точить, затачивать (напр., нож)
Хотуур сытыылыыр тыас иҥсэлээхтик чыыбыргыыр. М. Доҕордуурап
Сэргэй мас мастаабыта, сүгэтин, быһаҕын сытыылаабыта. «ХС»
Хадьымалын саҕатыгар тиийэн хотуурун «кыыр-кыыр», «хаар-хаар» сытыылаата. «Чолбон»
2. көсп. Тугу эмэ чорботон, суолта биэрэн болҕомтоҕун хатаа. ☉ Подчёркивать значение чего-л., заострять внимание на чём-л.
Мин ити боппуруоһу уот ааныттан сытыылаан — буруустаан, тууһаан-тумалаан — туруорарга сананным. Г. Нынныров
Ханнык эрэ проблеманы аҥаардас публицистическайдык сытыылаан туруоруу уочаркаҕа кылаабынайа буолбатах. «ХС»
♦ Тиискин сытыылаа — тохтообокко үөх, саҥар, хомуруй. ☉ соотв. точить зуб на кого-л.
Мин уолум биһиэхэ тииһин сытыылаан ахан сылдьар. Амма Аччыгыйа
Кэнники наар миэхэ тииһин сытыылыыр буолла. НАГ ЯРФС II

сыһ., кэпс. Хара маҥнайгыттан, төрдүттэн; олох, адьас, ончу. ☉ С самого начала; решительно; совсем, вовсе. Ааныттан суох
□ Уруккутун умсуйа-умсуйа, Уҥан барар; Аныгы быһыыны Ааныттан ахсарбат. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ийэ-хара көлөһүнэ саба түстэ, Сүрэҕин тыаһа ааныттан Сүүрүк ат туйаҕын тыаһын курдук буолла. «Чолбон»
Бары артыыс аҥаардаах дьон буолан, ааныттан ыллаан сыыйа сыталлар. «Кыым»
♦ Уот ааныттан — хара ааныттан диэн курдук
Кэтириис, төһө да төрөөбүт буоругар курдаттыы тартардар, бу дойду айылҕатын уот ааныттан кэрэхсии көрбүтэ. С. Никифоров
Кини [Даарыйа] Дабыыты уот ааныттан, Туус Кэнэлигэ көһөн кэлиэҕиттэн, арааран көрбүтэ. У. Нуолур
Мин ити боппуруоһу уот ааныттан сытыылаан-буруустаан, тууһаан-тумалаан туруорарга сананным. «ХС». Хара ааныттан — аан маҥнайгыттан, тугу эмэни билэ-көрө түһээт, сонно, тута. ☉ С самого начала, при первом же знакомстве с чем-л.; тут же, сразу
Тоойуом кыбыстыма. Киһи хара ааныттан сатыыр, кыайар буолан төрөөбөтөҕө. С. Никифоров
Хара ааныттан кини оскуоланы чиҥ тирэхтииргэ, элбэх оҕону хабан үөрэтэргэ дьулуспута. «ХС»
Алҕаһы, буруйу хара ааныттан билиннэххэ сатанар. М. Доҕордуурап