Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тыллаах-өстөөх

даҕ. Хайдах эмэ саҥалаах, хайдах эмэ саҥарар (үксүгэр саҥатыттан көрөн киһи майгытын-сигилитин сабаҕалыырга этиллэр). Говорящий как-л., обладающий какой-л. речью (обычно употр. при предположении характера человека, судя по его речи)
Ханнык баҕарар киһини баһыйыах курдук дириҥ өйдөөх-санаалаах, уу сахалыы лоп бааччы тыллаах-өстөөх киһи. Н. Лугинов
— Үчүгэй тыллаахөстөөх, сырдык ыралаах ыччат киһи эбиккин, — диэбитэ Кыл Сэлээппэ. Л. Попов
[Быдай Сэмэн] сүрдээх омуннаах кэпсээннээх, дьиибэ тыллаах-өстөөх, хайдах эрэ ис иһиттэн муода адьынаттаах киһи этэ. А. Бэрияк
Олохтоох тыллаах-өстөөх — дуоспуруннаахтык, киһини ылыннарар гына этэр, саҥарар (киһи). Говорящий серьёзно, основательно, достойно
Бэрт саргылаах саҥалаах, Оп-топ кэпсээннээх, Олохтоох тыллаах-өстөөх Оҕо кэлбит ээ, бадаҕа. П. Ойуунускай
Оҕотоойоп …… олохтоох тыллаах-өстөөх, курбалдьыйбыт, хороҕор күтүөт уолу көрдө-көрөөт сөбүлээбитэ. Софр. Данилов
Үчүгэй, олохтоох тыллаах-өстөөх, лоп курдук дьаһаллаах, өйдөөх, үтүө тойон быһыылаах. Болот Боотур
Былдьыры тыллаах көр былдьыры
Иитиэх уол, акаарытыҥы, былдьыры тыллаах. Н. Неустроев. Тыллаах чыычаах — ырыаһыт чыычаах: атыыра баһа, түөһэ хараҥа кыһыл, тыһыта кутуйах курдук бороҥ өҥнөөх. Чечевица обыкновенная (певчая птица)
Ырыа тыллаах чыычаахха ымсыырбыттыы, таптыыр ырыатын сыыйа тардар. Саха фольк. Миигин үөрдэрэ айылҕа Киэҥэ, көҥүлэ, сатата: Тыллаах чыычааҕа сарсыарда «Уһугун да!» диир саҥата. С. Данилов
Тыллаах чыычаах — чооруостуҥу чыычаах. АНК ТСТЗС


Еще переводы:

амах гын

амах гын (Якутский → Якутский)

амай диэнтэн көстө түһүү. Атын үлүгэрдик Амах гына түстэ [түөһэйбит оҕонньор]. П. Ойуунускай
Арсах-арсах гын-на, Амах-амах гынна, Тыллаах-өстөөх Тыыннаах тылбаас буолла. П. Ойуунускай

иһиринньэҥ

иһиринньэҥ (Якутский → Якутский)

көр иһирэх
Василий Готовцев туһунан истиҥ, иһиринньэҥ тыл этиллэр. «ХС». Урут биһиги сурунаалбытыгар Н. Неустроев туһунан тэттик гынан баран, бэрт истиҥ, иһиринньэҥ тыллаах-өстөөх ахтыыны таһаартаран турар. «Кыым»

көрсүлүн

көрсүлүн (Якутский → Якутский)

көрүс диэнтэн атын
туһ. Олоххо ардыгар, эрэйи-кыһалҕаны элбэхтик көрсөн эбитэ дуу, ис истэриттэн кимиэллээх, дьыбардаах тыллаах-өстөөх дьону даҕаны көрсүллээччи. А. Бродников

тамадалат

тамадалат (Якутский → Якутский)

тамадалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тыллаах-өстөөх, лоп бааччы киһини Николай Никитиһи тамадалатыахпыт. Олоххо уопута да сыттаҕа, булан-талан салайыаҕа. Н. Босиков

дьырылык

дьырылык (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Оҕону, кыыһы, эдэр дьахтары таптаан ааттыыр тыл. Ласкательное слово, используемое при обращении к ребенку, девушке, любимой женщине
Тыллаах-өстөөх дьырылыгыам, …… Күнү таһаарар күөрэгэйиэм! Күн улууһуттан Көҕүйэр оҕоҕуна Көрдөһө сыт. Өксөкүлээх Өлөксөй

нэҥнэҥнээ

нэҥнэҥнээ (Якутский → Якутский)

нэҥнэй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Сэбириччи түү үүммүт, сэниэтэ суох нэҥнэҥнээбит Чувалов, тыллаах-өстөөх чаҕыл курдук Дудкинтан ураты атын киһи этэ. Далан
Эмээхсин эрэйдээх тэһийбэтэ, Эмиэ туран нэҥнэҥнээтэ, Эмиэ тэпсэҥнээтэ. П. Тобуруокап

саҥалаах-иҥэлээх

саҥалаах-иҥэлээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Элбэх саҥалаах, иҥнибэккэ саҥарар. Говорливый, говорящий быстро, не задумываясь
Тыллаах-өстөөх дьырылыгыам, Саҥалаах-иҥэлээх дьарылыгыам, Күнү таһаарар күөрэгэйиэм! Күн улууһуттан Көҕүйэр оҕоҕуна Көрдөһө сыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
Атыыһыт киһи тоҕо эрэ кудуххай саҥалаах-иҥэлээх этэ. А. Сыромятникова

соргулаахтык

соргулаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Табыллан, дьоллоохтук. Удачно, счастливо
Соргулаахтык сырыттым. П. Ойуунускай
Эһэм туйаҕын хатаран, Соргулаахтык мин бултуом. С. Данилов. Тулалыыр эйгэни кытта соргулаахтык силбэспит нарын тыллаах-өстөөх лирик-поэт Дьуон Дьаҥылы. «ХС»

ылларымтыа

ылларымтыа (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Туох эмэ тас дьайыыга бэринимтиэ, сыстымтыа (хол., дьаҥҥа-дьаһахха). Восприимчивый к внешним воздействиям (напр., к болезням)
Киһи санаата түһэр, ычатын ыһыктынар кэмигэр ордук уйан, ханнык баҕарар ыарыыга ылларымтыа буолар. ФНС ОС
Оҕо олох эрдэ сааһыттан күнүһүн салгыҥҥа утуйууга уонна кэмиттэн көрөн таҥаһын уларытынар буолууга үөрэммит буоллаҕына, ыарыыга ылларымтыата суох буолар. ИБГ ДьОЫа
Өрүс кытыытыгар хортуоппуй хаһыҥҥа ылларымтыата суох буолар. ГСҮЦХ
2. Итэҕэтимтиэ, тылыгар киллэрэр, тиийимтиэ тыллаах-өстөөх. Доступный для понимания, доходчивый, убедительный (о речи). Татьяна Петровна, кырдьык даҕаны, дьонугар-сэргэтигэр ылларымтыа тыллаах-өстөөх салайааччы
Эмтэнэ да, бэрэбиэркэлэнэ да сылдьан көрдөхпүнэ, Валерия Александровна бииргэ үлэлиир дьонугар даҕаны, эмтиир ыарыһахтарыгар даҕаны, олус ылларымтыа. «Кыым»

атыыһытымсый

атыыһытымсый (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Атыыһыт курдук көстө, тутта сатаа (дьоҕура да суох буолан баран). Выставлять себя купцом, вести себя как купец (обычно не имея на это способностей)
Дьаакып отутуттан тахсыбыт, сытыы сирэйдээх-харахтаах, этээтэ күлбүт, баайы баһынан, халлараан, сымыйаччы тыллаах-өстөөх, атыыһытымсыйар, салыҥнаах балык курдук киһи. А. Софронов