побуди от тырыбынаа =.

тысхай диэнтэн холб. туһ. Тырыбыныыр күөх өҥнөөх Тысхаспыт оҕурсулар — Мөскөспүт истэригэр Мүөт сытын саһыарбыттар. М. Тимофеев

үллүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Көрүҥ эрэ Туллук үөрэ Тырыбыныы көппүтүнүү, Кыстык хаарбыт, Көмүк хаарбыт Үллүйбэхтиир бүтүннүү. П. Дмитриев

көр тырыбынаа
Татыйыктыыр чыычаах …… Чабыгыраан ыллаан Тарыбынаан көтөн Талах төбөтүгэр олордо. Саха нар. ыр. I
Икки илииҥ сыыһынан, көтүөх курдук тарыбыныы-тарыбыныы дьоҥҥо уунарыҥ. Н. Тарабукин (тылб.)

тыаһы үт. туохт.
1. Дөрүн-дөрүн «тыс» гына тыаһаа, тыһырҕаа (хол., умайа турар хардаҕастары, хайа бараары гыммыт мууһу этэргэ). ☉ Трещать время от времени, потрескивать (напр., о горящих поленьях, трескающемся льде). Оһоххо мас умайан тырдыргыыр
□ Хабыс-хараҥа, мууспут тырдыргыыр, иккиэн бэйэбэйэбититтэн тутуһан иһэбит. ВА
2. Биир кэмник тэһитэ кэйэн ыарый. ☉ Покалывать, пульсировать (о сильной, острой боли)
Баттаммыт атаҕын хамсатаары гыммыта, иннэнэн тэһитэ аспыттыы, тырдыргыыр. В. Тарабукин
Тырыта-хайыта тыыппыт илиилэрим ыарыылаахтык нүөлүйэллэр, тырдыргыыллар. Ч. Айтматов (тылб.)
3. көсп. Кыыһыран, кыйаханан мөҕүтүн. ☉ Бурчать, сердито выговаривать таан төлө түһэн, уу хараҥа түгэҕэр түһэн хаалла. Т. Сметанин
Былыт кыйданар, чаҕыл уоттаах Сулус тырыбынаан тахсар. И. Эртюков
2. Илибирии мөҕүс (чыычаах туһунан этэргэ). ☉ Трепыхаться, трепетать (о птичках)
[Сылгы чыычааҕа] «Чырыпирип» саҥараахтыыр, Тырыбыныы көтөөхтүүр. Эллэй
Ымыы өрөгөйдөөхтүк «чырып!» диэт, өрө көттө, харыйа, бэс булкаастаах сис тыа үрдүнэн тырыбыныы дайда. И. Гоголев
Күөх халлааҥҥа күөрэгэй көтөн тырыбынаан тахсан, көстүбэт үрдүккэ тимирэн, ыллаан дьырылатар. М. Доҕордуурап
3. көсп. Олус кэрэ, эдэр көрүҥҥүнэн харахха быраҕылын (үксүгэр кыыс туһунан этэргэ). ☉ Блистать молодостью, красотой (обычно о девушке)
Биир эмэ тырыбынаабыт барахсан атаҕын тумсунан дугунан тыкаарыйан аастаҕына — хайаан нохтолоох сүрэх битирбитир тэппэт, хайҕахтаах хара быар хамсаабат буолуо этэй?! Күрүлгэн
Анастасия Петровна Лыткина үрүҥ аанньал курдук мааны да мааны, маҥан да маҥан, кыраһыабай бөҕө адьас бу тырыбынаан олорор эбит. ӨӨ ДДьДТ
Кимтэн да аккаастыыр тылы истибэтэх, бэйэтин кэрэтигэр олус эрэллээх тырыбынаабыт кыыс онуоха кыыһыран туллайбыта. «Чолбон»
алт., телеут., леб. тыр ‘дрожание’

кылбачый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Мойот тутан олорор маһа ибигирии түстэ, биир күстэҕи өрө охсон таһаарда, күстэх үрүҥ көмүс уорҕатынан күн уотугар өрө тырыбынаан кылбачыйбахтаан төлө түһэн, уу түгэҕэр түһэн хаалла. Т. Сметанин

сыһ. Кимтэн, туохтан эмэ дуоһуйан үөрбүтүнэн. ☉ Смеясь, не переставая смеяться; радостно улыбаясь
Кыыс барахсан тырыбынаан тахсан балачча буолан баран, күлбүтүнэн киирэн олордо. А. Софронов
Сарсыарда дьиэтигэр төннөн иһэн, доҕоро атын көлүнэ турарын көрөн, туораан …… күлбүтүнэн тэлгэһэҕэ киирдэ. Амма Аччыгыйа
Мариса буоллаҕына күлбүтүнэн Бурхалейга дорооболоһуох курдук буолан иһэн, бу тылы истэн, …… мөкөчүк тааһы үҥкүрүтэ тэбиэлии турда. Эрилик Эристиин

кылбаа маҥан — ыпыраас, сып-сырдык маҥан. ☉ Ослепительно-белый, совершенно белый
Кырдьан, бу мин курдук кылбаа маҥан баттахтаныа. Н. Якутскай
Кылбаа маҥан хаардаах толооннор Кырадаһына буоланнар, Тырыбыныы көтөллөр, Дьырылаһа дайаллар Үрүҥ көмүс туллуктар. И. Эртюков
Роза куба кынатыныы кылбаа маҥан илиилэринэн сүүрүгү быһыта дайбыы-дайбыы, өрүс ортотун диэки …… ырааттар ыраатан барда. С. Никифоров

тыкаар диэн курдук
Күөл кытыытыгар мэччийэ сылдьар сылгы үөрүгэр атыыр, биэҕэ дьохсооттоон, өрө дьырылыы түстэ — биир кулун куттанан, туора сүүрэн тыкаарыйда. Болот Боотур
Биир эмэ тырыбынаабыт барахсан атаҕын тумсунан дугунан тыкаарыйан аастаҕына — хайаан нохтолоох сүрэх битир-битир тэппэт, хайҕахтаах хара быар хамсаабат буолуо этэй?! Күрүлгэн

тырыбынаа диэнтэн дьаһ
туһ. Аага, Мойот диэки мичээрдии-мичээрдии, биир күстэҕи өрө тырыбынатан таһаарда. Т. Сметанин
Күөрэгэйдэр бэйэ-бэйэлэриттэн өрүһүспүттүү, кынаттарын төбөтүн тырыбынатан, биир сиргэ битийэллэр, үөрүүдьол ырыатын ыһаллар. ТМ ДК
«Уруй, — диибит, — Саҥа дьылбыт, Уруу курдук ахтыбыппыт. Харыйабыт уотун умат, Халлааннары тырыбынат». «Кыым»