тэбиэлэс диэнтэн хай. аата. Тэбиэлэһии бөҕө буолла

сыһ. Бүтэҥитик уонна быһыттаҕастык (туох эмэ хаптаҕайынан ньыгыл эттиги охсуолаатахха иһиллэр тыаһы үтүктэргэ). ☉ Глухо и отрывисто (подражание звуку от ударов чем-л. плоским по плотной массе)
Икки тобугунан Күөн түөһүн Күбүргэччи охсунан, Сүүрэн-көтөн Сүөдэгэлдьийэн истэ. П. Ойуунускай. Куралай Кустук аны айыылыын-абааһылыын Дьааҥы халлаан икки ардынан көтө сылдьан, көхсүгэ-төбөҕө күбүргэччи бэрсиһэ тэбиэлэһэн тиҥиргэтистилэр. Д. Апросимов

I
тиҥиргээ диэнтэн холб. туһ. Халлааны, сири титирэтэ, Тэргэннэр, тиҥиргэһиҥ, «Катюшалар» уһуутаһыҥ! И. Эртюков
Көхсүгэ-төбөҕө күбүргэччи бэрсиһэ тэбиэлэһэн тиҥиргэстилэр. Д. Апросимов
Тиксиһэ түһээт, тиҥиргэспитинэн бардылар. ТТИГ КХКК
II
даҕ. Биир кэм бүтэҥитик ньиргийэр (тыас, дорҕоон). ☉ Гулко стучащий, гремящий (о звуке)
Биһиги сааларбыт тыастара биир кэм тиҥиргэс этэ. Н. Габышев
Мин ыксаатым, түөспэр сүрэҕим тыаһа тиҥиргэс буолла. Н. Абыйчанин
Ындыылаах аттар көхсүлэрин тыаһа тиҥиргэс буолбут. «ХС»

туохт.
1. Туох эмэ чугаһыырын абааһы көрөн суоһурҕан, ытыраары, үрдүгэр түһээри гын. ☉ Проявлять раздражение при непосредственном приближении кого-л., угрожающего нападением (о лошади, хищниках)
Бэйэбэйэлэригэр үөрэнсибит, доҕордоспут буолан, тэбиэлэспэттэр, оҕолоругар боотурҕаабаттар уонна биэ олохтоох атыырыттан ордук буоһамтаҕай буолар. ПНИ ИС
Кыыл [эһэ], ыкка боотурҕаан, икки кэлин атахтарыгар туран баран, кырдьыгыныы-кырдьыгыныы тула эргичиҥнээтэ. А. Кривошапкин (тылб.)
Кини [хотой] миигин көрөөт, эмиэ кыыһырбыта, куттуурдуу туттубута, боотурҕаан чаҥырҕаабыта. Н. Якутскай
2. кэпс. Киһи туох эмэ тылыгар, көрдөһүүтүгэр кыыһыран, хаҕыстык хардар. ☉ На чье-л. обращение отвечать угрожающим раздражением
Бу киһи боотурҕаата миэхэ. ПЭК СЯЯ
Былырыын Бэстиинэби эдэрчи киһинэн солбуйар туһунан тыл көтөхпүттэригэр Кравчук кыыһыран боотурҕаан кэбиспит этэ. Софр. Данилов