сов. 1. (покоробиться) хатан түрдэччи тарт; 2. (затвердеть) хатан хаал, хам хат; глина ссохлась туой хатан хаалбыт.

туохт. Кыыһыран, үллэн таҕыс, улааппыт курдук буол. ☉ Рассердившись выпрямиться, поэтому казаться более высоким. Сүүлүн саҕанааҕы атыыр оҕус курдук Түрдэччи таттаран, Түҥнэри көрөн, Күн Дьирибинэ Буугунуу түстэ, Бухсайа үлүннэ. П. Ойуунускай

сыһ.
1. Дарбаччы, хабах курдук (иһэн таҕыс). ☉ Как пузырь (распухнуть)
[Бырдахтан] уолаттар халтаһалара сүллэччи иһэн хаалар. А. Фёдоров
Сирэйэ сүллэччи иһиэр диэри кумаарга-бырдахха сиэппит, …… көһүйбүт уолу суон лабааттан уһулан, аллара түһэрдилэр. Н. Габышев
[Такым Таркаайы] атаҕын сүһүөхтэрэ сүллэччи иһэн тахсыбыт. Сэһэн Дьэрэмэй
2. Туохтан эмэ кыыһыран сирэйгин түрдэччи (тутун). ☉ Надувшись от злости (напр., смотреть)
Эбэм сирэйин сүллэччи туттан баран, …… табаҕын ылан сыҥсыйбыта, итиэннэ миэхэ тимир-тамыр курдук эппитэ. «ХС»
Курицын сүллэччи туттубутунан чиккэччи тэбинэн илиитин үөһэ уунна. А. Чехов (тылб.)

аат.
1. Хаан туохха эмэ (хол., таҥаска) элбэхтик биһиллибитэ, сыстыбыта. ☉ Кровь в большом количестве на чём-л. (напр., на одежде)
Болот сирэйэ бүтүннүүтэ хаан-сиин буолан хаалбыт. Н. Заболоцкай
Хайа, бу туох үлүгэр Хаан-сиин бөҕө оҥордо? И. Эртюков
Киһитин таҥаһыгар хаансиин биһиллибит. «ХС»
2. Киһи дьүһүнэ, сэбэрэтэ. ☉ Лицо, лик у человека
Даайыс саҥата суох аргыый тахсан олорон чэйдиир, хаанасиинэ кубарыйбыт. А. Софронов
Оҕонньор бэрт ис киирбэх сирэйдээх-харахтаах, хаана-сиинэ ыраас, үчүгэй баҕайы. П. Ойуунускай
Ону ааҕаат, Куоста тоҕо эрэ хаана-сиинэ чыҥха атын буола түстэ. Бэс Дьарааһын
♦ Хаана (хаана-сиинэ) алдьанна көр хаан I
Киһим хаана-сиинэ улаханнык алдьанна, санаата түстэ. Болот Боотур
Күлүгээн хаана-сиинэ алдьанара сүрдээх этэ. Е. Неймохов
Хаана (хаана-сиинэ) ирэр көр ир I. Никанор Николаевич хаана-сиинэ ирбит, майгыта тупсубут быһыылаах. А. Сыромятникова
Миша хайдах эрэ хаана-сиинэ ирэ, сэргэхсийэ түстэ, дуоһуйбут көрүҥнэннэ. Кустук. Хаана-сиинэ кэйбит (кэлбит) — 1) ыалдьан, ыран-дьүдьэйэн баран, аматыгар түспүт, үчүгэй буолбут. ☉ Появился румянец (как признак выздоровления)
Саас диэки лаппа кубарыйан, дьүдьэйэн испит Нарыйа, дьиэҕэ киирээт хаана-сиинэ кэйэн, биллэрдик тупсан барбыта. В. Яковлев
Уолан киһи уҥуоҕа кытаатан, хаана-сиинэ кэйэн, сул тиити кытта туста оонньуур буолбут. Н. Павлов
Оҕонньор арыый аматыйан, хаана-сиинэ кэлбит, сэргэхсийбит көрүҥнээх. «ХС»; 2) олус үөр, манньый, сирэйдиин-харахтыын сырдаа. ☉ Зардеться от радости, умиления
Оҕом үөрэн, хаана-сиинэ кэйдэ. П. Ойуунускай
Оҕонньор хаана-сиинэ кэйэн, саҥата көбдьүөрэн, уутугар-хаарыгар киирэн, сэһэнэ улам тобуллан барда. Болот Боотур
Хаана (хаана-сиинэ) хамсаата көр хаан I. Былааскыттан босхолонор, утарсар кыаҕа суоххуттан хааныҥ-сииниҥ хамсыыр, отуоруҥ алдьанар. Күрүлгэн
Хаана (хаана-сиинэ) ыараата көр хаан I. Дайбыров сүүһүн тириитин түрдэччи туттубутугар, хаана-сиинэ ыараабыкка дылы буолла. М. Попов
Өйө-санаата дьэ дьиҥнээхтик сайдыбыт, майгыта-сигилитэ уларыйбыт, хаана-сиинэ ыараабыт, санаата күүһүрбүт. МНН