Якутские буквы:

Якутский → Якутский

улаат-халаат

  1. даҕ., фольк. Сытыы-хотуу, хорсун-хоодуот. Удалой, смелый
    Өйдөөн-дьүүллээн көрбүтэ: Улаат-халаат бэйэлээх Улуу дуоланнар мустубут Чопчу бастаах Чуоҕуспут сирэ буолла. П. Ойуунускай
    [Муустаах муора — Өлүөнэҕэ:] Уруй-туску доҕуһуоллаах, Улаат-халаат бэйэлээх Уолан ньургун дьонунан Урусхалланан устуоҥ этэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    [Кыһыл көмүс чыычаах — Кулун Куллустуурга:] Тоҕус субан туруйа курдук Улаат-халаат Уолаттарын субутан төрөппүт, Аҕыс кыталык кыыл курдук, Кытыа-маҥан кыргыттарын Кэккэлэтэн үөскэппит Дьон баар буолуохтара. ТТИГ КХКК
  2. сыһ. суолт. Хайдах түбэһэринэн, түбэһиэх, мээнэ. Беспорядочно, как попало, без разбора
    [Тиргиллэр Тэрэнтэй:] Эн дьонуҥ бары бэртэр. Ордук ити тоҥустар ытааччы да эбиттэр. Дьэ бассабыыктар эрэйдээхтэри сут сылгытын курдук улаат-халаат охтордулар. Эрилик Эристиин
    Тайахтары улаат-халаат умсартаабыт дьон Салбаныкылаах Уҥуох-сула этилэр. Р. Кулаковскай
    ср. кирг. алат, наалат ‘непутёвый’

Еще переводы:

умсартаа

умсартаа (Якутский → Якутский)

умсар диэнтэн төхт
көрүҥ. [Дьон] тайахтары улаат-халаат умсартаабыттар. Р. Кулаковскай

чакылла

чакылла (Якутский → Якутский)

чакылла таас — олус кытаанах таас. Твёрдый камень
Саллааттар чакылла таас биэрэккэ улаат-халаат түһэн сынньаналлар. А. Бродников