1. уларый диэнтэн дьаһ. туһ. Урукку ол-бу кэпсээнин, Уус баҕайытык уларытан, Онон-манан олоон ылан Онолуйар эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Үрүҥ күдэн буолаҥҥын, Үөһэ даа көттөххүнэ, Уллуҥаххыттан харбыаҕым, Уллуҥах устата уларытыам суоҕа. П. Ойуунускай
   Саха дьонугар омугумсуйуу ыар буруйун сүктэрбит 1952 сыллааҕы уурааҕы уларытар, сымнатар 1962 сыллаах уураах тахсар. ПНИ АДХ
2. -ан сыһыат туохтууру кытта туттуллан, «саҥаттан оҥор» диэн суолталаах көмө туохтуур буолар. ☉ В форме деепричастия на -ан в сочетании со вспомогательными глаголами выражает значение «делать заново, переделывать». Уларытан тэрий. Уларытан оҥор
   □ Төҥүлү муостатын түөртэ уларытан тутарга харчы эмиэ наада. П. Ойуунускай
   Биһиги үлэбитин бүтүннүүтүн байыаннай майгынынан уларытан тутуох тустаахпыт. Суорун Омоллоон
3. Тугу эмэ атастаһыннар (үксүгэр ким да билбэтинэн, уора-кистии). ☉ Менять, подменивать что-л. (обычно тайком, скрывая от других)
   Капитонов Терентьева ынахтары уларыппытын билэн баран кыһамматаҕар буруйун билиннэ. М. Доҕордуурап
   [Семён Иванович:] Хайдах билбэтим? Оччоҕо мин сымыйалыыбын дуо? Эбэтэр эһиги үүккүтүн мин уларытан аҕаллым дуу? С. Ефремов
4. Кэтэ сылдьар таҥаскын устан атын таҥаһы кэт. ☉ Переодеваться, переобуваться
   [Маня:] Мин таҥаспын уларытан баран, кулуупка барыам. С. Ефремов
   Владимир Николаевич, бадараан, быыл буолбут таҥаһын уларытар түгэнэ суох, бириистэҥҥэ тэбиннэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
   Тиийбитим, Мишам оҕотун кытта бодьуустаһа, көлөһүн буолбут таҥаһын уларыта олорор. Күрүлгэн
   ♦ Сир уларыт — сир уларый диэн курдук (көр сир II)
   Кэтэхтэн үрдүк үөрэххэ үөрэнэр киһи бүтэрэн баран, сир уларытыа эбиккин. ПТК
   Кыыһы өрүс уҥуор таһааран сир уларыттылар. ИСА
   ◊ Тылы уларытар сыһыарыы тыл үөр. — грамматическай көмө суолталаах сыһыарыылар. ☉ Словоизменительные аффиксы
   Туохтуурдарга тылы уларытар сыһыарыылар элбэхтэр. ПНЕ СТ. Уларыта тутуу — дойдуга ыытыллар уопсастыбаннай-бэлэтиичэскэй уларыйыыны ааттааһын. ☉ Направление развития государства, перестройка
   Уларыта тутуу илгэлээх тыына сайан, хаһыакка бэчээттиир матырыйаалларбыт ис хоһоонноро байарын тэҥинэн тыллараөстөрө эмиэ тупсарын туһугар кыһанабыт. «ЭК»
   Дойдуга уларыта тутуу сүрүн эйгэтинэн экэниэмикэ буолар. ПИО ТС
   Бастаан саҕаланарыгар туруоруллубут үрдүк сыалларын уларыта тутуу ситиспэтэҕин бүгүн кэлэн биллибит. «Чолбон»

уларый-тэлэрий диэнтэн дьаһ
туһ. Онуохаҕа баара дуо, Ньургуйаана доҕоро Уларыта-тэлэритэ, Оннук-маннык диэн этэ, Утарылаһа олордо. Эллэй
Уларытан-тэлэритэн сылдьан суруйарга бэрт мэһэйдээх. Эрилик Эристиин
Саха бэйэтин эйгэтигэр сөп түбэһэр гына уларытан-тэлэритэн айбыт элбэх бэрт үгүс остуоруйалара билигин ситэ хомуллубакка умнуллан хаалбыттар. «ХС»

побуд. от уларый = 1) изменять, менять, заменять; былааны уларыт = изменить план; 2) отменять; бирикээһи уларыт = отменить приказ; 3) в ф. деепр. на =ан выступает в роли вспомогательного гл. со знач. делать заново, переделывать; уларытан тут = перестроить; уларытан оҥор = переделать; уларытан тэрий = реорганизовать.