Якутские буквы:

Якутский → Русский

уп-

частица усил. препозитивная, присоединяется к словам, начинающимся на букву "у" : уп-уһун длинный-предлинный, длиннейший; продолжйтельнейший; долгий-предолгий, длительный; уп-уһун быа длиннющая верёвка; уп-уһун кэм устата в течение длительного времени.

Якутский → Якутский

уп-

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, у- дорҕоонтон саҕаланар тыл олоҕор сыстар. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на у-: уп-уһун ‘длинный-предлинный’
Уп-уһун, сип-синньигэс сөмүйэтин уол диэки чочоҥнотон баран, хотун хос иһигэр «куймукус» гынан хаалбыта. Амма Аччыгыйа
Сотору-сотору хоп-хойуу уп-ууллаҕас хаар эбэтэр ичигэс ардах түһэрэ. Күннүк Уурастыырап
[Айта:] Маама, ити ынах муннугар мас ытарҕа кэтэрдибиттэр. Уп-улаханы. Эрэйдээҕи. ИМС ОС
ср. туркм. уп-: уп-узун ‘очень длинный’

Еще переводы:

мусульманство

мусульманство (Русский → Якутский)

с. мусульманство (УП-с үйэҕэ Аравияҕа Мухаммед пророк олохтообут итэҕэлэ).

дебет

дебет (Русский → Якутский)

м. дебет (дохуот-ороскуот кинигэ-тигэр киирэр уп уонна кэлэр иэс ахсаана).

олоотоомохтоо

олоотоомохтоо (Якутский → Якутский)

олоотоо диэнтэн тиэт
көрүҥ. Атыыр көҕөн бэркэ сибиэркиир, сотору-сотору өрүтэ олоотоомохтуур. Амма Аччыгыйа
Тайах биһиги диэки уп-уһун баһын ньолотон сыт ылаары олоотоомохтообута. Далан

дьураадый

дьураадый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уһаан, үрдээн, тупсан көһүн. ☉ Представляться просторным, высоким, величественным
Никита иннигэр уп-уһун сырдык көрүдүөр дьураадыйар. Н. Лугинов
Айыллыбыт Алаһабыт Аал уота өрүүтүн Күөдьүйэ, сырдыы Күүдэпчилэнэ турарын [тордохпут] Тоһоҕолоон туоһулуу Дьураадыйан турара Дьоһун буолбат дуо?! В. Лебедев (тылб.)

кылапыс гын

кылапыс гын (Якутский → Якутский)

көр кылап гын
Кини Микиитэ диэки көрөн кэбиһиитигэр элэктиир кыымнар кылапыс гынан аастылар. Амма Аччыгыйа
Уп-уһун хара кыламаннарын быыһынан харах уута кылапыс гынан ааста. Н. Лугинов. Көмүлүөк оһох маһа баранан, сөп буолабуола, кыым үөһэ кылапыс гына көтөр. И. Бочкарев

өйөннөрү

өйөннөрү (Якутский → Якутский)

сыһ. Өйөнөн турар курдук. ☉ Так, чтобы прислонялось, прислонённо
Көөстөөн мөһөөччүккэ өрөһөлүү собону хаалаата уонна хааһахха өйөннөрү туруорда. Уустаах Избеков
Табалаахтар чигдигэ киирээт, наарталарыттан сымсатык ойон түстүлэр, уп-уһун ураҕастарын өйөннөрү уурталаатылар. В. Иванов

суптулдьуй

суптулдьуй (Якутский → Якутский)

суптуй диэнтэн арыт
көстүү. Катя олорор дьиэтин диэки хааман суптулдьуйда. В. Яковлев
Хаһаайка тиэргэҥҥэ тахсан эйэҕэс баҕайытык ыҥырбытыгар, көтөрбүт хаһыытыы-хаһыытыы уп-уһун атахтарын көтөҕөн ыраах-ыраах уурталаан, суптулдьуйан тахсан кэллэ. «Кыым»

чупчуй

чупчуй (Якутский → Якутский)

суптуй диэн курдук
[Лөгөнтөй] сулбугур сэҥийэтэ эбии чупчуйан, кылгас мытыгыр сирэйэ уһаабыкка дылы буолан, …… Уйбааны супту көрөн олордо. Р. Кулаковскай
[Мануйлиха] уостубут ырыган иэдэстэрэ аллара чупчуйан, уп-уһун, сып-сытыы харбыгыр сэҥийэ буолан энньэйэн киирбиттэр. А. Куприн (тылб.)

адахыс гын

адахыс гын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Эмискэ түргэнник хамнан, тура эккирээ, ой (уп-уһун илиилээх-атахтаах көнтөрүктүҥү киһи туһунан). ☉ Быстро двинуться (встать, прыгнуть, шагнуть — о человеке с долговязой фигурой и длинными неуклюжими ногами, руками)
Адьарай уола Адахыс гынан Аһаран баран, Куораан далай ытыһын Кум-хам тутта. П. Ойуунускай. Тэҥн. адакыс гын (ой)

алла-булла

алла-булла (Якутский → Якутский)

алла-булла кутурук (кутуруктаах) фольк. — хоп-хойуу, логлорхой уонна уп-уһун кутурук (бухатыыр атын хоһуйууга киэргэтэр эпитет). ☉ Густой, бугристо-мохнатый хвост (украшающий эпитет, применяемый к богатырскому коню)
Алла-булла кутуруктаах араҕас атын миинэн баран көтөн тахсыбыт [бухатыыр]. Саха фольк. Алла-булла кутуруктаах, Арҕаһыттан үүннээх-тэһииннээх, Айдаарыкы Араҕас аттаах, Алталаах Алтан Дуоллаҥса бухатыыр Түһүөн сөптөөх этэ. Күннүк Уурастыырап