несов. см. усохнуть.

хатаччы хат — 1) олус кууран, хатан хаал. ☉ Стать совсем сухим, иссохнуть, засохнуть. Сибэккилэрим, уу кутуллубакка, хатаччы хатан хаалбыттар
□ [Бааска] хаана хатаччы хатан, баттаҕа боробулуоха курдук буолбут. ТТК; 2) дьүдьэйэн, ыран, кууран-хатан хаал; этиҥ-сииниҥ баранан, хамсаабат буол (киһи-сүөһү илиитин, атаҕын туһунан). ☉ Стать худым, дойдя до полного истощения, исхудать (о живом существе); стать безжизненным, атрофироваться, усохнуть (о конечностях)
Ахмед ырдьаччы ырбыт, хатаччы хаппыт. У. Ойуур
Биһилэҕи хирургическай инструменынан нэһиилэ быһан ылбыттар. Онтон ыла Кирилэ ортоку тарбаҕа хатаччы хатан барбыт. Т. Нутчина

сыһ.
1. Тугу эмэ кураанахтыыр курдук харбыйыар диэри, хаптаччы (хол., саай, оҕус, үктээ). ☉ Так, чтобы сплющилось, сделалось плоским (напр., ударять, сдавливать, сжимать)
Бөрө аһаабатаҕа аҕыс хоммут, сиэбэтэҕэ сэттэ хоммут баҕайы иһэ хапсыччы сиһин тоноҕоһугар сыстыбыт. Н. Якутскай
Колька чиэрбэтин ытыһыгар ууран хапсыччы охсон, силлээн баран, күөгүтүн эмиэ бырахпыта. Ойуку
Турба батаһын окко курдурҕаччы киирэрин курдук хапсыччы охсоот, аалан уһуктуугун. ПАЕ УуАХО
2. Түүрэ, куура, хата (куччаа, дьүдьэй, ыр). ☉ Съёжившись (усохнуть); сплющив (напр., класть, помещать куда-л.)
Бурдук умнаһа, сиртэн саҥардыы быган иһэн, куоластаммыт, сиэмэтэ хапсыччы хатан хаалбыт. Л. Габышев
Уһун айан эриириттэн-мускууруттан хапсыччы хатан хаалбыкка дылы хатыҥыр, сааһырбыт Охонооһой Кучуукап баһылыктаах этибит. А. Сыромятникова
Хаптаҕай суумканы Хапсыччы кыбынан Хап-хатыҥыр дьээдьэбит Хапсаҕайданан иһэригэр Хараҕым адьас иҥнибэт. С. Тимофеев