I
сы7. Ханнык эмэ сири ордук сөбүлээн, биһирээн (олохсуй, олор). ☉ Привязываясь к какому-л. месту, которое по вкусу (обосновываться, постоянно обитать)
Амма эбэ былырбылыргыттан ыал-дьон бөҕө уутуйан олорбут, сорохтор барҕара байбыт сирдэрэ. «ХС». Томпо Кириэс Халдьаайытыгар сүөһү ииттэр, от оттуур монгуол тыллаах өбүгэлэрбит тиийэн олохсуйбуттар уонна Даадар үрэҕи быйаҥнааҕын сөбүлүү көрөн, хайҕаан …… киниэхэ уутуйан олохсуйбуттар. «Чолбон»
[Оллоҥсо] киис, тииҥ, араас кылааннаах түүлээх уутуйан үөскүүр сирэ диэххэ сөп. «Кыым»
II
сы7. Тугунан эмэ күүскэ үлүһүйэн, ылларан. ☉ Сильно увлекаясь чем-л. «Оруоллары» үллэстии олоҥхоһут дьоҕурунан, ханнык көрүҥү уутуйан, ордук үчүгэйдик толорорунан ыытыллар. КАА ТЛБКҮө
Кини аҥаардас научнай үлэнэн эрэ уутуйан үлүһүйбэтэ. «ХС»
Кини бэйэтигэр дуоспуруннаах, эрэллээх уонна тиэхиньикэни уутуйан таптыыр дьону киллэрэрэ. Г. Николаева (тылб.)
Якутский → Якутский
уутуйан
уутуй
туохт.
1. Сиигир, нүөлсүй (ходуһаны, бааһынаны этэргэ). ☉ Напитываться влагой, увлажняться (о почве)
Сайын оттуу сырыттахха хадьымал уутуйдаҕына, баҕалар хонууга таҕыстахтарына, чиэрбэ сир үрдүгэр көһүннэҕинэ, отчуттар ардах кэлээри гыммытын сабаҕалыыллар. И. Сосин
Уу сут дьыл сылларыгар сир уутуйан үкэр, өлөн, ньалҕар от үүнэрэ элбиир. КМП ДьБ
Үүнээйилэри почва уутуйан турар кэмигэр ардах кэнниттэн эбии аһатар ордук. КВА Б
2. Уулаах буол, уунан туол (хараҕы этэргэ). ☉ Наполняться слезами (о глазах)
Оҕонньор, хоргуппут оҕо курдук, аллараа уоһун быллаччы тутунна, сырдык саһархай харахтара уутуйан бардылар. Амма Аччыгыйа
Сина уостара ибирдиир уонна уутуйа охсон хаалбыт харахтарынан тугу эрэ көрдөһөрдүү миигин тонолуппакка уһуннук одуулаан ылар. «ХС»
Прасковья Павловна саҥата кэһиэҕирэн, куолаһа улам намтаан, харахтара улам төгүрүйэн уутуйан барбыттара. «ХС»
Якутский → Русский
уутуй=
1) наполняться, заполняться водой; хонуу уутуйбут поле залито водой; хаар уутуйбут снег тает, превращаясь в кашу; былыт уутуйбут нависли дождевые тучи (букв. туча наполняется дождём); 2) наливаться соком, поспевать; отон уутуйбут ягода поспевает; 3) набухать; отекать, распухать, опухать; наполняться гноем, сукровицей; ат бааһа уутуйбут рана у лошади отекла (и гноится).
Еще переводы: