сиэлий диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эһэ] нуктуу сытар оҕолорун муннунан сиэлийтэлээн уһугуннартаата. В. Миронов

ук I диэнтэн төхт
көрүҥ. Бүгүн сохсолоруттан икки куобаҕы ылбытын, биир куртуйаҕы ытан өлөрбүтүн, куулугар укталаан сүгэн, сүргэтэ көтөҕүллэн иһэр. В. Протодьяконов
Ол түүн хаайыылахтары уһугуннартыыллар уонна бэрт тиэтэлинэн «Генерал Синельников» борохуот алын түрүүмүгэр киллэрэн укталыыллар. Н. Якутскай
[Андрей Сергеевич:] Чэ, табаарыс, килиэккэлэригэр илдьэҥҥин укталыы оҕус. Л. Габышев

1. сахсый 1, 2 диэнтэн бэй. туһ. [Оҕонньор] атын сэргэҕэ баайаат, кырыатын тэбэнэн, сахсынан, дьиэҕэ киирэрдии, …… ааны тарпыта, хатыылаах буолан соһутта. Болот Боотур
   [Надзирателлэр] хаайыылаахтары эрдэ уһугуннартаан таҥастарын-саптарын сахсыналларыгар, көннөрөллөрүгэр бирикээстээтилэр. П. Филиппов
2. кэпс. Туохха эмэ туох наада буоларын булунан тэрин, оҥоһун, бөхсүн. ☉ Активно собирать нужные вещи (напр., перед дорогой)
   Биһиги сарсыардааҥҥыбытын аһаат, уталыта барбакка, үлэлии барарга тылланныбыт. Түөрт ыалынан сахсынан биһигини таҥыннардылар. Э. Соколов
   Эн тылгын биэрдэргин эрэ, сарсыҥҥыттан сахсынан көрүөм, анал сыарҕа оҥостуом эҥин. М. Попов

1. аартыктаа диэнтэн бэй. туһ. Ойуур тыаны оройунан ойуолаан, Аарыма хайалары Төбөлөрүнэн аартыктанан, Күннүктээх сири көтөн киирэн барда [Бүлүү ГЭһин, ЛЭП туһунан]. С. Зверев
   [Алааһым] Кыскыйданар тыалгынан Кынаттанан дайабын, Аарыгырар суолгунан Аартыктанан барабын. А. Бродников
   [Дьампа үрэҕэ] Аҕыс уон аҕыс Аабылаан айаанынан аартыктанан, Анаан-минээн аат ааттаан Аарыгыран киирэр эбит. П. Ядрихинскай
2. эргэр. Абааһыларга аттан, абааһыларгар айаннаа; кыыран бар (ойуун туһунан). ☉ Отправляться к злым духам во время камлания; начинать камлать (о шамане)
   Байбаал, туран аартыктанар күҥҥэр, сатаныах буоллаҕына, таарыйа бу мин харахпын алҕаан көрөөр эрэ. Адьас мэлийээри гынна ээ. Эрилик Эристиин
   Ахтан-бохтон ойуун турбута — Утуйбуту уһугуннартыы, Аартыктанан үөһэ ойбута. Дьуон Дьаҥылы. Ойуун эккирээн битийэн аартыктанар. Эрилик Эристиин