с. 1. (по гл. формировать) быһыы биэрии, оҥоруу; перен. олоҕурдуу, үөскэтии; 2. (по гл. формироваться) быпыы ылыы, оҥоһуллуу; перен. олоҕуруу, үөскээһин; 3. воен. сэрии чааһа; войсковые формирования сэрии чаастара.

I
туохт. Туохха эмэ акылаатта уур, олохтоо (хол., киһи дьылҕатыгар, олоҕор). ☉ Устраивать, налаживать, определять (напр., судьбу, жизнь)
Сибэкки сири симиир, оттон киһи дьолу түстүүр, олоҕу киэргэтэр. Р. Баҕатаайыскай
Саха ыччатын үгүс көлүөнэлэрин кэскиллэрин түстээбит дьоллоох Дьокуускай куорат саҥа уһуктан эрэрэ. Е. Неймохов
Сир ийэ уйгуну-быйаҥы уһанаары, олоҕу салгыы түстээри көҕөрө силигилиэ. Сэмээр Баһылай
△ Дьылҕалыы санаа, билгэлээ. ☉ Предсказывать, предзнаменовать
Аҕата түстээбитин курдук, уол, кырдьык, орто эрэ булчут буолбута. Далан
Быйыл биһиги кыһыммыт ахсынньыга ураты сылаас, быйаҥы түстүүр халыҥ хаардаах. М. Тимофеев
Толору маллаах ампаар байылыат олоҕу түстүүр. БРИ ТТ
II
туохт. Кэбиһиилээх от үрдүн оннун булларан, дьиппинитэн чөмчөт. ☉ Делать, формировать верхушку стога (обычно в виде конуса)
Аҕабынаан от кэбиһэбит, кини кыдамалыыр, мин түстүүбүн. В. Сыромятникова
Кэлбит оту быһа анньан, үөһэ таһааран түстээбитинэн барар. ОҮМ
Уу уһун отунан үрдүн бүрүйэллэр, түстүүллэр. ПАЕ УуАХО
ср. др.-тюрк. түз ‘выравнивать, ровнять’